SP wil meer ruimte voor de leden

Ron Meyer: "Ik geloof niet dat democratie betekent dat je vanuit huis op een knopje drukt." Beeld ANP

De SP bespreekt vandaag een voorstel, dat het partijbestuur steunt, om 'betrokken leden' stemrecht te geven. Voor de sterk centraal geleide partij een enorme stap.

Alle SP-leden moeten hun stem kunnen uitbrengen bij verkiezingen voor het partijbestuur. Dat stelt de commissie die de strijd om de voorzittershamer tussen Sharon Gesthuizen en Ron Meyer van vorig najaar heeft geevalueerd. Bij die verkiezing hadden alleen de congresafgevaardigden, die elk vijftig leden vertegenwoordigen, stemrecht. Dat gaf veel SP'ers het gevoel buitenspel te staan.

'Er zijn manieren te bedenken om de afstand tot de leden kleiner te maken en de betrokkenheid juist te vergroten', schrijft de commissie in haar advies dat in handen is van deze krant en vandaag aan de partijraad wordt gepresenteerd. Ze beveelt aan om 'alle leden die deelnemen aan het collectief proces van menings- en besluitvorming' direct stemrecht te geven en de 'postbodefunctie' van afgevaardigden op te heffen.

"We hebben simpelweg gezien dat het beter kan", zegt commissielid Ami Gest, afdelingsvoorzitter in Landsmeer, in een toelichting. "Nu kunnen leden denken: 'Ik kan hoog of laag springen, uiteindelijk bepaalt de afgevaardigde toch zelf wat hij stemt'. Dat spanningsveld nemen we weg. Dat durf ik wel een kleine revolutie te noemen. Het is een stuk prettiger als je weet dat je stem telt."

Sharon Gesthuizen pleitte voor direct stemrecht voor alle leden. Beeld anp

Gest had niet verwacht dat de commissie 'zo ver' zou komen, omdat de verschillende opvattingen tijdens de campagne onoverbrugbaar leken. Pleitte Kamerlid Gesthuizen voor direct stemrecht voor alle leden ('one man one vote'), FNV-tegenstrever Ron Meyer vond dat te ver afstaan van 'actieve democratie'. "Ik geloof niet dat democratie betekent dat je vanuit huis op een knopje drukt."

De commissie heeft een 'deftige' oplossing gevonden die aan beide geluiden recht doet, denkt Gest. Het idee is dat iedereen die zich betrokken toont, bijvoorbeeld door voorafgaand aan verkiezingen een lokale partijbijeenkomst te bezoeken, kan stemmen. "De eisen zullen niet extreem zijn. Je hoeft niet eerst minstens zoveel jaar in het afdelingsbestuur te hebben gezeten of stapels folders te hebben uitgedeeld."

Het stemmen zelf wil de commissie ook makkelijker maken. Moeten afgevaardigden nu het halve land afreizen, in de toekomst moeten leden in aanloop naar een congres op kleinere bijeenkomsten ook alvast hun stem kunnen uitbrengen. "Je kunt in elke provincie een debat houden en aansluitend stemmen", zegt Gest. "Al moeten die uitslagen elkaar natuurlijk niet beïnvloeden."

Doe-mee-democratie
Net als partijvoorzitter Meyer vindt de commissie stemmen via brief of internet - bij andere partijen gebruikelijk - niet passen bij de 'doe-mee-democratie' die de SP voorstaat. Het zou de betrokkenheid verkleinen. "Als je als lid echt wilt stemmen, kun je daar iets tegenover stellen", stelt Gest. "Bij andere verkiezingen kun je ook niet vanuit huis stemmen, maar moet je naar het stemlokaal."

Hoewel oud-partijvoorzitter Jan Marijnissen meteen na de overwinning van Ron Meyer nog adviseerde 'de verkiezingen op deze manier te handhaven, want voor leden is vanaf de tv amper te beoordelen wie de beste kandidaat is', lijkt het partijbestuur de vernieuwing te steunen. Secretaris Hans van Heijningen maakte deel uit van de commissie en tekende voor de aanbevelingen.

Krijgen de plannen vandaag de zegen van de partijraad, dan werkt de commissie haar ideeën verder uit. Met een net aangetreden bestuur heeft zij daar in principe de tijd voor, al kan de wereld er na de Tweede Kamerverkiezingen van maart weer heel anders uitzien. Meyer, die vorig jaar 59 procent van de afgevaardigden achter zich wist te scharen, staat op de kandidatenlijst en de vraag is of hij aanblijft als partijvoorzitter als hij in de Kamer belandt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden