SP doet niet mee aan verkiezingen, raadsleden stappen over

Bij sommige lokale afdelingen beslist het partijbestuur voor de leden of zij wel of niet mee mogen doen aan de gemeenteraadsverkiezingen Beeld ANP

Dertien ervaren SP-afdelingen kunnen hun campagneplannen voor de verkiezingen in maart weggooien: zij mogen niet meedoen. Raadsleden stappen nu over naar andere partijen.

Het oordeel is geveld: in dertien gemeenten waar de SP de laatste jaren in de raad zat, doet de partij in maart niet mee aan de verkiezingen. Ballotage is bij de SP normaal. Het partijbestuur vindt de afdelingen te zwak om naast het actiewerk op straat degelijk raadswerk af te leveren, laat staan een wethouder. Dit tot verbijstering van afdelingen als Hoorn en Oosterhout, die graag waren doorgegaan en uitzagen naar het rapportcijfer van de kiezer.

Opvallend is dat zeven van de afgewezen afdelingen de afgelopen jaren deel uitmaakten van het college van burgemeester en wethouders. Dat liep in vier gevallen slecht af. In Kampen zegde de SP-fractie het vertrouwen op in de eigen wethouder. In Geldrop-Mierlo brak de wethouder met de SP. In Rijswijk moest een wethouder de partij verlaten nadat hij geen inzage wilde geven in zijn belastingaangifte. En in IJsselstein leidde bestuurlijke chaos tot de voortijdige val van de coalitie met de SP.

Is besturen het recept voor heibel bij de SP? "Ik zie daar geen lijn in", zegt partijvoorzitter Ron Meyer. "In verreweg de meeste gemeenten waar wij meebesturen, gaat het in de afdelingen fantastisch. Ik kan ook niet zeggen dat de wethouder in Hoorn het slecht doet, maar dat is niet het punt. Het gaat erom dat als je aan de verkiezingen mee wilt doen, je genoeg actieve leden moet hebben. Dat kan per verkiezingsjaar verschillen. In vier jaar tijd veranderen levens van mensen wel eens: door ziekte, verhuizingen, actievelingen die afhaken."

Tekst loopt door onder de grafiek.

Beeld CVW, Trouw

Een bom op ons dak

Dat gebrek aan mensen is de reden dat de afdeling Utrechtse Heuvelrug zich na twaalf jaar in de raad moest terugtrekken. 'De partij beschikt momenteel over te weinig menskracht', schreef het lokale bestuur al in juli op haar site. Diezelfde maand maakte ook de SP-tak in Westerwolde bekend de verkiezingen aan zich voorbij te moeten laten gaan. Hoewel een van de grotere partijen in de raad, kon zij geen nieuwe kandidaat-raadsleden vinden.

Zo koel als deze twee afdelingen eronder blijven, zo gefrustreerd zijn ze op andere plaatsen in het land. De Hoornse afdelingsvoorzitter sprak van 'een bom op ons dak' en tekende, tevergeefs, bezwaar aan tegen de beslissing. In Oosterhout gaat de vierkoppige fractie uit onvrede zelfstandig verder als lokale partij. En in Geldrop-Mierlo kiezen SP'ers eveneens voor aansluiting bij een lokale partij, opgericht door een wethouder die tijdens de rit haar SP-lidmaatschap opzegde.

Bij veel van de dertien afgewezen afdelingen was sprake van 'smeulende conflicten' - voor het partijbestuur een belangrijke reden om afdelingen uit te sluiten van verkiezingsdeelname. De meeste van de SP-takken kenden afgelopen jaren interne problemen, van afgesplitste gemeenteraadsleden tot compleet vertrokken fracties. Ook was er sprake van vertrouwensbreuken tussen fracties, wethouders en het partijbestuur.

Meyer wijst erop dat een afwijzing zeker niet einde verhaal hoeft te betekenen voor een afdeling. Zie Emmen. Na jaren in de raad 'was de boel in elkaar gedonderd' en bleef deelname in 2014 uit. Nu bloeit de afdeling, zijn er raadskandidaten getraind en doet Emmen weer mee. Net als 120 andere afdelingen, tegenover 118 in 2014. "Dat betekent dat 9,9 miljoen Nederlanders in een gemeente wonen waar in maart op de SP gestemd kan worden", zo heeft Meyer berekend. Voor de socialisten een lokaal record.

Lees ook: Plasterk schrijft gemeenten: stop afdrachtregeling van SP

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden