'SP-bestuurder moet niet de slager van Rutte worden'

Socialisten moeten lokaal uitvoeren waar ze landelijk tegen strijden

AMERSFOORT - Daar sta je dan. Fel campagne gevoerd tegen de landelijke bezuinigingen op de sociale werkplaatsen, moet je 130 medewerkers vertellen dat hun afdeling gaat sluiten. Het overkwam deze maand Hennie Hemmes, SP-wethouder in Pekela.

"Hennie is nu de boeman", vertelt de lokale fractievoorzitter Pim Siegers op de partijraad van de SP, afgelopen weekend in Amersfoort. De werknemers stemden juist op de SP in de hoop hun werk in de metaalsector te behouden. Daar herinneren ze de partij nu fijntjes aan. "Dat snijdt door je ziel", zegt Siegers.

Het is een van de praktijkvoorbeelden die voorbijkomen tijdens de discussie over lokaal meebesturen. Dat doet de SP nu in 45 gemeenten, tegen dertien gemeenten in de voorafgaande vier jaar. Een bijzondere prestatie waar iedereen binnen de partij trots op is, maar het besef dat er risico's aan kleven, leeft ook.

De Amsterdamse wethouder wonen Laurens Ivens vindt het verhaal uit Pekela 'nu al herkenbaar', ook al is hij nog geen twee weken in functie. De week dat hij aantrad, staakten de vuilnismannen in de hoofdstad en maakte woningcorporatie Ymere bekend dat 180 huurders hun sociale huurwoning moeten verlaten vanwege renovatie. Typische SP-thema's, maar hoe ga je er mee om als je eigen partij in het bestuur zit?

Ivens' advies: houd vast aan de activistische inborst van de SP en blijf onder de mensen. Dus gewoon met stroopwafels naar de stakende vuilnismannen. Langs de deur bij huurders die hun huis uit moeten. Luisteren naar wat ze te zeggen hebben en kijken wat je voor hen kunt betekenen. "En ook uitleggen wat je niet kunt doen."

Tips komen er ook van anderen. Partijvoorzitter Jan Marijnissen hamert op het belang van het wekelijkse overleg tussen wethouder, fractie en het afdelingsbestuur. Fysiek, niet via de mail. "Een gesprek voorkomt wantrouwen en ruis op de lijn."

Arnhem dient als voorbeeld van hoe het niet moet. Daar volgde de fractie in 2011 het college door een baangarantie voor vuilnismannen op de tocht te zetten. Terwijl het partijbestuur juist vond dat de fractie pal achter de afvalophalers moest staan. 'Tweespalt in SP', kopte De Gelderlander.

Om het niet moeilijker te maken dan het is, heeft de partijtop tijdens de collegeonderhandelingen geadviseerd om niet alle wethouders op typische SP-posten te zetten. Sociale zaken, werk en inkomen, jeugdzorg; allemaal terreinen met flinke bezuinigingen en decentralisaties voor de boeg. "Neem je die alle drie voor je rekening, dan ben je gekke Henkie", aldus bestuurslid Vincent Mulder. "Dan word je de slager van Rutte en moet je steeds in de verdediging."

Die Haagse afspraken die op de gemeenten afkomen, maken het besturen extra lastig, zo is de breed gedeelde conclusie in de zaal. Het zijn afspraken waar de SP in parlement en senaat fel tegen heeft geprotesteerd. Dat de partij dat beleid nu lokaal toch gaat uitvoeren, is lastig uit te leggen aan de kiezer, merkte Siegers uit Pekela.

"We kwamen er in het geval van de sociale werkplaats niet mee weg door te zeggen dat dit Haags afbraakbeleid is. Dat in Den Haag de vijand zit: Jetta Klijnsma." Zijn les: er zijn voor de mensen en niet meteen in excuses duiken. "Het moet een verschil maken of er een wethouder van de VVD of SP zit."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden