opinie

Sorry dat ik al ruim 16 jaar in gemeente sta

Preekstoel in de Protestantse kerk. Beeld ANP XTRA

Doorstroming van predikanten is een verrijkende ervaring, zegt de kerkleiding. Maar ds. Leendert Jan Lingen, predikant bij de Emmauskerk Middelharnis, zet er vraagtekens bij.

Een nieuw voorstel van de kerkleiding luidt dat een PKN-gemeente na twaalf jaar afscheid moet kunnen nemen van haar predikant, ook al functioneert die goed en zijn de verhoudingen prima. Waarom? Omdat doorstroming en wisseling van predikanten een verrijkende ervaring is.

Daar zit je dan als fulltime-predikant van 60 jaar, die nu meer dan zestien jaar in zijn derde gemeente werkzaam is. Ik doe dat al jaren met veel plezier, veel elan en met goede verhoudingen. Maar nu lees ik dat de gemeente en ik elkaar niet meer verrijken en dat we zelfs vastroesten. Nee, zegt het voorstel: ‘je mag best blijven, maar dan met wederzijdse goedkeuring. Maar eigenlijk... eigenlijk... is het toch beter dat...’ Ik krijg dan het gevoel dat ik me moet schamen dat ik al zo lang aan dezelfde gemeente verbonden ben. Ik had al weg moeten zijn!

Dat geldt dan voor maar liefst een vijfde van het predikantenkorps. We moeten flexibel zijn, mobiel zijn en kijken naar de houdbaarheidsdatum (en die kan nooit lang zijn).

Dood in de pot

Ook al zijn dat allemaal geen termen die uit het bijbelse spreken en denken voortvloeien, maar meer in het markt-denken passen, toch kan ik daar tot op zekere hoogte in meegaan. Want als de predikant en zijn werk meer een herhaling van hetzelfde worden, dan kan de dood in de pot komen.

Maar wat dachten we van meer stabiliteit en vertrouwen te midden van een haastige en flexibele (kerkelijke) wereld? Wordt het echt overal in de kerk beter als alles wisselt en je dus steeds aan elkaar moet wennen?

Zou ik als predikant ook niet kunnen vastroesten als ik om de vier of zes jaar vertrek en misschien mijn werkstijl en preken ga herhalen in de volgende gemeente? In een gemeente waaraan ik lang verbonden ben houd ik dat in elk geval niet vol. Ik word daar uitgedaagd om de dingen telkens weer nieuw te zeggen en te doen. Ook merk ik dat er vertrouwen moet groeien voordat veranderingen kunnen optreden.

Ik geloof dus helemaal niet dat mobiliteit altijd noodzakelijk is om - laat ik het nu eens bijbels zeggen - de Heilige Geest de ruimte te geven.

Minder fulltime plaatsen

Daar komt nog iets bij. Het is niet zo makkelijk om je roeping voor een andere gemeente te verwerkelijken. Er zijn gewoonweg weinig fulltime predikantsplaatsen. En die komen er steeds minder.

Verder hebben predikanten - meer dan vroeger - partners die een baan hebben. Zo is mijn vrouw geestelijk verzorger in een verpleeghuis. Al twintig jaar (oei, ze moest zich schamen). Stel dat ik een roeping krijg voor een andere gemeente. Dan moet zij mee. Maar waar moet zij naartoe? De geestelijke zorg wordt wegbezuinigd. Dus, ga er maar aan staan. Iemand zou dan kunnen zeggen: jullie zijn tot elkaar veroordeeld. U mag alles zeggen, maar zo ervaren mijn vrouw en ik het niet: we vinden het een ‘genadegeschenk’ dat we beiden ons werk hebben op een plek waar we nog steeds iets kunnen betekenen voor het Koninkrijk van God. We zijn daarvoor zelfs dankbaar.

En nu - met alle goede bedoelingen van de kerkleiding - zouden we ons moeten schamen, omdat eigenlijk onze houdbaarheidsdatum overschreden is? Moet ik dan gaan zeggen: ik ben predikant met hart en ziel, maar sorry, ik sta al meer dan twaalf jaar in dezelfde gemeente?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden