Soms wel kinderpardon, soms niet. Waarom?

De burgemeester van Wageningen kwam in actie voor Tri. Beeld Koen Verheijden
De burgemeester van Wageningen kwam in actie voor Tri.Beeld Koen Verheijden

Het lijkt haast tegen beter weten in: opnieuw wordt er vandaag actie gevoerd voor een ruimere toepassing van het kinderpardon. "Het kinderpardon moest een oplossing bieden voor de grote groep kinderen van asielzoekers en andere vreemdelingen die geworteld zijn in de Nederlandse samenleving. Dat is nu niet het geval", betoogt organisator Defence for Children. Maar het ziet er bepaald niet naar uit dat de eerder afgewezen asielzoekerskinderen alsnog worden toegelaten.

Nico de Fijter

Bij de actie - op het Plein in Den Haag - sluit ook een aantal burgemeesters aan. Die kwamen vorig jaar in verzet toen bleek dat enkele honderden kinderen en hun gezinnen buiten het kinderpardon vielen omdat ze zich tijdens hun jarenlange verblijf in Nederland hebben onttrokken aan het zicht van de rijksoverheid.

Veel van hen waren wél in het zicht van gemeenten, scholen en sportverenigingen. Maar dat telt niet, stelde staatssecretaris Teeven en vorige week gaf de Raad van State hem daarin gelijk. Met die uitspraak lijkt er een definitieve streep te zijn gezet door de hoop van tientallen gezinnen.

Sportvereniging
"Ik krijg het niet uitgelegd in mijn gemeente", zegt burgemeester Geert van Rumund van Wageningen. Hij is een van de 312 burgemeesters die vorig jaar protest aantekenden tegen de in hun ogen te beperkte uitvoering van het kinderpardon.

"Een kind dat in Nederland is geboren, dat hier is opgegroeid, dat hier geworteld is, dat alleen maar Nederlands spreekt, dat naar school gaat en naar een sportvereniging, dat altijd in beeld is geweest bij de lokale overheid, dat nog nooit Nederland uit is geweest - zo'n kind kun je toch niet naar een land sturen waar zijn ouders jaren geleden ooit uit vertrokken zijn?"

Van Rumund (PvdA) heeft in Wageningen te maken met een gezin dat hoopte dankzij het kinderpardon in Nederland te mogen blijven, maar uiteindelijk werd afgewezen (zie het verhaal van Tri hieronder).

Discretionaire bevoegdheid
Van Rumund: "Ik heb staatssecretaris Teeven een brief gestuurd met het verzoek gebruik te maken van zijn discretionaire bevoegdheid en dit gezin toch te laten blijven. Hij heeft dat niet willen doen. Maar waarom dit gezin niet mag blijven en hij andere gezinnen op basis van diezelfde bevoegdheid wél een vergunning geeft, is onduidelijk. Het lijkt willekeurig te zijn."

Teeven heeft in enkele tientallen gevallen zijn discretionaire bevoegdheid gebruikt om kinderen en hun gezinnen toch te laten blijven. Die bevoegdheid biedt de mogelijkheid om af te wijken van de regels, op humanitaire gronden bijvoorbeeld. Bij de beslissingen over het al dan niet inzetten van die bevoegdheid worden geen argumenten geleverd. Dat is logisch: met die bevoegdheid wordt immers afgeweken van de regels.

"Maar wij zien heel erg vergelijkbare gevallen waarbij het ene gezin wél mag blijven, terwijl het andere moet vertrekken, zonder dat we weten waarom dat is", zegt Martine Goeman van Defence for Children. "Dat wringt enorm."

De burgemeester van Odijk kwam in actie voor Shenjun. Hij moet vertrekken. Beeld Werry Crone
De burgemeester van Odijk kwam in actie voor Shenjun. Hij moet vertrekken.Beeld Werry Crone

Tri moet vertrekken

Tri werd in 2002 geboren in Nederland. Zijn ouders waren een jaar eerder uit Vietnam naar Nederland gevlucht. Ze vroegen asiel aan, kregen onderdak in een asielzoekerscentrum in Renkum, maar hun aanvraag werd afgewezen. Ze raakten na een aantal jaren uitgeprocedeerd, maar werden niet uitgezet. Het gezin dreigde op straat te belanden, maar vond onderdak in verschillende noodopvanglocaties en belandde uiteindelijk met hulp van de stichting Vluchtelingen Onder Dak in een woning in Wageningen.

Tri groeide er op en heeft er inmiddels bijna de hele basisschool doorlopen. Hij is lid van de voetbalvereniging. Toen een paar jaar geleden het kinderpardon werd aangekondigd, meldde het gezin zich aan. Hun aanvraag werd afgewezen. Het argument voor die afwijzing: Tri en zijn ouders en zus hadden zich onttrokken aan het rijkstoezicht. Dat wil zeggen: ze waren langer dan drie maanden buiten beeld geweest bij de vreemdelingendienst, het COA, de vreemdelingenpolitie en de Dienst Terugkeer en Vertrek. Het bezwaar dat ze tegen de afwijzing indienden, haalde niets uit, net als rechterlijke procedures. De burgemeester van Wageningen hoorde van de afwijzing en sloot zich aan bij het groeiende burgemeestersprotest tegen de invulling van het kinderpardon. Het gezin, betoogde de burgemeester, was in beeld geweest bij de school en de gemeente, dus van onttrekken aan het overheidstoezicht was geen sprake.

De burgemeester schreef een brief aan toenmalig staatssecretaris Teeven. Hij vroeg de bewindsman om gebruik te maken van zijn discretionaire bevoegdheid. In september vorig jaar besloot Teeven dat Tri en zijn ouders geen verblijfsvergunning zouden krijgen. Het gezin moet vertrekken.

Shenjun mag blijven
Shenjun werd in 2006 geboren in Nederland. Vijf jaar eerder was zijn moeder vanuit China naar Nederland gevlucht. Ze vroeg asiel aan, kreeg onderdak in een asielzoekerscentrum in Zwolle, maar haar aanvraag werd afgewezen. Ze was uitgeprocedeerd, maar werd niet uitgezet. Ze dreigde op straat te belanden - Shenjun was inmiddels vijf maanden oud - maar vond uiteindelijk onderdak bij een gezin in Odijk.

Het jongetje groeide op en ging in het Utrechtse dorp naar school. Toen het kinderpardon werd aangekondigd, meldde het gezinnetje zich. Maar hun aanvraag werd afgewezen. Shenjun en zijn moeder, zo werd de afwijzing beargumenteerd, hadden zich onttrokken aan het rijkstoezicht. Dat wil zeggen: ze waren langer dan drie maanden buiten beeld geweest bij de vreemdelingendienst, het COA, de vreemdelingenpolitie en de Dienst Terugkeer en Vertrek.

Het bezwaar dat ze tegen de afwijzing indienden, haalde niets uit, net als rechterlijke procedures. Odijk was inmiddels in verzet gekomen. Het jongetje en zijn moeder waren bekend bij de gemeente en bekend op school, dus van onttrekken aan overheidstoezicht was helemaal geen sprake, zo klonk het.

De burgemeester van het dorp kwam in verzet. Hij begon een protestactie en schreef een brief aan toenmalig staatssecretaris Teeven waarin hij hem vroeg om Shenjun en zijn moeder tóch een verblijfsvergunning te geven. Dat hielp.

In september vorig jaar besloot Teeven zijn discretionaire bevoegdheid in te zetten en het jongetje en zijn moeder een verblijfsvergunning te geven. Het gezin mag blijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden