'Soms sta ik bij de supermarkt en hoop ik maar dat ik nog kan pinnen'

Interview - Om rond te komen doet kunstenares Liselotte Wijma er allerlei klussen bij. Nog steeds is het krap. 'Het is een gevecht, maar voor mij is er niet een andere optie dan dat ik doe wat ik doe.'

Kijk, zo hoort een atelier eruit te zien. Een hoge ruimte in een voormalig schoolgebouw, met aan de muren de kunstwerken die al af zijn en overal elders de beginselen van wat nog kunstwerken moeten worden. Hier wordt gewerkt, dat is duidelijk. Liselotte Wijma doet open, jas nog aan - ze stapt net van de fiets.


De kunstenares heeft er al een hele ochtend opzitten. Eerst de kinderen naar school gebracht en direct daarna getimmerd, geschuurd en geschilderd in haar nieuwe woning, waar ze binnenkort intrekt omdat de relatie met de vader van haar kinderen spaak liep. Omdat haar ex het hoofdinkomen verzorgde, is het nu sappelen voor de kunstenares. Met een understatement: "Voor het geld hoef je het niet te doen."


Maar de koffie loopt en de zon krijgen we er gratis bij.


Wijma (30) is er ook de persoon niet naar om bij de pakken neer te zitten. "Ik heb heel sterk de overtuiging dat het hoe dan ook goed komt. Het is een gevecht, maar voor mij is er niet een andere optie dan dat ik doe wat ik doe", zegt ze beslist.


Wat ze precies doet? Wacht, dat weet ze wel, want dat heeft ze pas nog opgeschreven. "Realistische en surrealistische kunst met een vrouwelijk perspectief, vanuit mijn ogen bekeken en met de nadruk op de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Vaak is de basis een potloodtekening die ik combineer met fotografie, schilderkunst of digitale illustratie."


De werken die hier in het atelier hangen, komen vrij direct op de toeschouwer af. Mooie gezichten en lichamen zijn het vaak, waar je iets dieperliggends achter vermoedt.


Staat hun esthetische perfectie niet in diep contrast met de scheve man-vrouw verhoudingen? Haar grafisch georiënteerde stijl is ook de redactie van het tv-programma 'De wereld draait door' opgevallen. De animatie die te zien is als het onderdeel 'Het Boekenpanel' begint, is van Wijma's hand. Maar anders dan veel mensen in haar omgeving aannamen, is ze daar echt niet rijk van geworden: "Door die opdracht dachten mensen dat het geweldig ging met mijn carrière. Maar ik heb daar twee weken keihard aan gewerkt en kwam erachter dat ik gezien het groot aantal werkuren voor ongeveer 3,50 euro per uur heb gewerkt. Natuurlijk was ik hartstikke blij met die opdracht, maar het blijft toch vooral iets moois dat je op je cv mag zetten."


Ze merkt het vaker, dat de buitenwereld een verkeerd beeld heeft van de financiële positie van kunstenaars. Die redden het wel, wordt er vaak gedacht. "Maar op een of andere manier moet je je als kunstenaar kennelijk extra bewijzen. Ik krijg veel opdrachten aangeboden maar er is vrijwel nooit of weinig budget. Je mag soms al blij zijn met opdrachten van 50 of 100 euro."

Geboortekaartjes

Wijma doet er daarom noodgedwongen van alles bij. Geboortekaartjes maken, displays voor winkels, illustraties voor tijdschriften, portretten maken in opdracht, lesgeven, dat soort dingen.


Dat levert te veel op om nog aanspraak te mogen maken op de regeling Bijzondere Bijstand Zelfstandigen (BBZ), maar weer lang niet genoeg om financieel onbezorgd door het leven te kunnen: "Ik moet gemiddeld per maand ongeveer 1500 euro verdienen. Dat lukt soms wel maar meestal niet. Ik zit bijna altijd op het minimum van het minimum. Soms sta ik bij de supermarkt en dan hoop ik maar dat ik nog kan pinnen."


De kinderen gaan twee van de vijf dagen naar de kinderopvang en verder werkt Wijma vooral 's avonds en in het weekend. En hoewel ze alles wat ze doet leuk vindt, kan ze in de praktijk nauwelijks maken wat ze het liefste maakt: Haar eigen, meer idealistische kunst. "Mijn autonome werk is vaak nog zonder opdrachtgever, maar dat probeer ik te veranderen."


Daarbij krijgt ze sinds een paar maanden hulp. Wijma neemt deel aan het Amsterdamse proefproject Het Fundament waarbij kunstenaars ondernemerschap wordt bijgebracht. En dat bevalt haar goed. Kunst en commercie gaat volgens haar wel degelijk goed samen omdat opdrachtgevers ook wel weten dat iedereen moet eten. "Bij Het Fundament leer je jezelf als een zaak zien. Dat je iets te bieden hebt in plaats van dat je om een gunst vraagt."


Zolang ze vaart op haar eigen kracht en blijft geloven in wat ze doet, komt het goed, weet ze zeker. "Als ik zou moeten stoppen is dat alsof ik een ledemaat zou verliezen. Maar soms denk ik weleens: Stond ik maar in een patatkraam."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden