'Soms praat ik met God tijdens het schaatsen'

In Amsterdam wordt vanavond de eerste schaatsmarathon om de KNSB-Cup verreden. De bijnaam 'Duitenberg' is niet meer op René Ruitenberg van toepassing. De dood van zijn schoonzus zorgde voor een omslag in zijn leven. Belangrijker dan winnen zijn zijn onderonsjes tijdens de wedstrijd. ,,Goh God, het gaat best lekker vandaag.”

WEZEP – Wanneer is het nieuwe marathonschaatsseizoen voor hem geslaagd? René Ruitenberg heeft tegenwoordig op alle levensvragen een antwoord, maar hierover moet hij toch even nadenken. ,,Moeilijke vraag. Ik denk dat mijn seizoen geslaagd is als God het doel heeft bereikt dat hij met mijn leven in het schaatsen heeft. Dat is niet in overwinningen uit te drukken. Een blessure kan een beproeving met een bedoeling zijn.”

Tamelijk radicaal, noemt Ruitenberg (33) de omslag in zijn leven. De keuze die hij voor dit seizoen maakte om niet meer op zondag te schaatsen, heeft consequenties die duidelijk maken dat zijn prioriteiten zijn veranderd. Ruitenberg werd met broer Henri in het marathonpeloton 'Duitenberg' genoemd – verzonnen door 'Dolle' Dries van Wijhe – vanwege zijn obsessie voor startvergoedingen, dikke contracten en prijzengeld. Maar deze zomer deed hij forse financiële concessies.

Hij had al een contract voor drie jaar bij Protecq, het team van Jan-Maarten Heideman. Door zijn beslissing niet meer op zondag te willen sporten zou hij vijf marathons missen. Dat zou contractbreuk zijn. Ruitenberg legde het voor aan DSB, het moederbedrijf van de sponsor. Hij kreeg vervolgens een verbintenis aangeboden voor maar één jaar, in het 'tweede team' en moest een derde van zijn salaris inleveren.

,,Ik vond het prima. Geld is totaal niet meer belangrijk. Ik heb een gezin met drie kinderen, maar zolang we een dak boven ons hoofd en eten hebben ben ik tevreden. Ik ben ook niet bezig met dingen als pensioen. Als zo'n callcenter belt of ik al iets geregeld heb, zeg ik: hoe kan ik weten ik of ik er morgen nog ben? Ik leef van dag tot dag. Ik laat me leiden door God.”

,,Vroeger draaide mijn hele leven om sport. Op een gegeven moment ging ik wedstrijden winnen. Ik werd bekender, ging geld verdienen, en wilde nog meer geld. Ik was gevoelig voor eer. Mensen gingen me naar de mond praten en dat vleit je natuurlijk. Zelfs als ik 's avonds op de bank thuis zat kon ik alleen maar aan sport denken. Het beheerste me volledig.”

Hij was een egoïst, zoals bijna alle topsporters. Hij noemt het sportverdwazing. ,,Geld werd heel erg belangrijk voor me. Een obsessie. Ik wilde zo snel mogelijk rijk worden. Ik ging in aandelen, kocht opties en stak veel geld in de aardappeltermijnmarkt. Eigenlijk wist ik niet eens hoe dat werkte. Dat hadden ze me bij de bank ook nooit verteld. Ik bleef er maar geld in stoppen, totdat je erachter komt dat je het allemaal kwijt bent en je forse schulden hebt.”

Het overlijden van Henri's vrouw Alie op 19 augustus 2002 bracht de ommekeer. Alie had hij altijd beschouwd als een oudere zus. ,,Ik was aan het trainen toen ik hoorde dat ze verongelukt was. Zij was zo'n oprecht gelovige christen, zij dacht altijd eerst aan anderen. Ik was heel anders. Alie geloofde in het leven hierna. Ik stelde mezelf de vraag: als mij morgen ook zoiets overkomt, kom ik dan in de hemel? Mijn conclusie was nee.”

Formeel had hij zich altijd een christen genoemd, maar veel had dat niet om het lijf. Het was geloven met het verstand, niet met het hart. Bovendien was zijn 'handel en wandel' niet volgens de voorschriften van de Bijbel. Op schaatstrips, zeker in het buitenland, was Ruitenberg haantje de voorste. ,,Ik gaf me over aan uit-spattingen. En als je te veel drinkt ga je dingen roepen die verkeerd zijn, of je doet iets verkeerds.”

De dood van Alie heeft 'veel positiefs' in de familie gebracht, zegt Ruitenberg. De twijfel bij hemzelf mondde uit in een 'berouwproces'. Vorig jaar knielde hij neer voor het kruis in de kerk. ,,Ik zei: Jezus, hier ben ik.” Sport staat sindsdien niet meer op de eerste plaats bij de man die 25 wedstrijden op kunstijs en natuurijs won. Winnen wil hij nog altijd ('Daar train je voor'), maar als zijn primaire taak in de schaatswereld ziet hij het verkondigen van het evangelie.

Hij is aangesloten bij Sport Wit-nesses, de organisatie van sporters die verspreiding van het geloof ambieert. Ex-voetballer Bert Konterman, zwemmer Stefan Aartsen en Jan-Maarten Heideman zijn ook lid. Ze komen bij elkaar om te bidden, geven clinics op sportkampen voor kinderen en op 27 oktober verschijnt de tweede sportbijbel onder de titel 'Meer dan overwinnaars'. Het nieuwe testament gaat daarin gepaard met levensverhalen van christelijke sporters en praktische verwijzingen naar bijbelteksten voor sporters met een probleem. Op de cover staat Ruitenberg als glorieuze winnaar op natuurijs. De sport is een wereld waarin veel te winnen valt, meent Ruitenberg. Doping, supportersgeweld, de macht van het geld en de verafgoding noemt hij als kwalijke uitwassen.

,,Het gevaar van sport is dat je jezelf op een voetstuk plaatst. In de Bijbel staat dat je je de laagste moet voelen. Als ik nu een auto met pech langs de kant zie staan, cross ik niet meer door maar vraag ik of ik kan helpen. In de sport zijn mensen alleen met zichzelf bezig, terwijl het superbetrekkelijk is. Stel ik krijg een blessure. Nou, er zijn belangrijkere dingen. Als je dat tegen sporters zegt, zien ze water branden.” Hij vindt niet dat zijn levenshouding wringt met het wezen van sport: de beste willen zijn, tegenstanders elimineren. ,,Je lichaam kastijden is goed. En zolang de competitie eerlijk is, heb ik er geen moeite mee. Tijdens de wedstrijden praat ik wel eens met God. Dan zeg ik: goh God, het gaat vrij lekker vandaag. Als ik slechte benen heb, vraag ik wat daar nou de bedoeling van kan zijn. Het zijn ontspannen onderonsjes, in een lacherige sfeer. Mensen die dit lezen zullen denken: die vent spoort niet. Dat komt omdat het allemaal geestelijk is, het goddelijke verstand gaat boven dat van de mens.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden