'Soldaten mishandeld bij inwijdingsritueel'

Ministers van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert (L) en Ursula von der Leyen bekijken een static show tijdens de integratie van de Luchtmobiele Brigade met de Duitse Division Schnelle Krafte in Schaarsbergen. Beeld ANP
Ministers van Defensie Jeanine Hennis-Plasschaert (L) en Ursula von der Leyen bekijken een static show tijdens de integratie van de Luchtmobiele Brigade met de Duitse Division Schnelle Krafte in Schaarsbergen.Beeld ANP

Drie Nederlandse soldaten zijn bij hun eenheid in Schaarsbergen gepest, mishandeld, aangerand en verkracht. De daders zouden sergeanten en korporaals uit dezelfde eenheid zijn. Dat zeggen de drie soldaten donderdag in een gesprek met de Volkskrant. Ze hebben de eenheid in 2014 vanwege de incidenten verlaten.

Hun verhaal wordt ondersteund door onderzoek. Defensie heeft naar aanleiding van de incidenten vier militairen gestraft. Sommige misdragingen behoorden tot inwijdingsrituelen voor nieuwkomers. De soldaten zeggen in de krant dat er over hen heen werd geplast, dat ze gedwongen werden om drugs te gebruiken en dat ze anaal werden verkracht.

Een Commissie van Huishoudelijk Onderzoek (CvHO) onderzocht de klachten in 2013 en achtte ze deels bewezen, waaronder aanranding. Van de klachten die strafbaar werden geacht, deed defensie in 2013 aangifte. Ondanks de aangifte van Defensie besloot het Openbaar Ministerie (OM) geen strafrechtelijk onderzoek naar de misdragingen te doen. "De betrokken militairen wilden alledrie zelf geen aangifte doen, maar ook geen enkele verklaring afleggen", aldus het OM in de krant. Volgens Ruth Jager, advocaat van een van de soldaten, had het OM op eigen initiatief onderzoek moeten doen.

Het ministerie van Defensie laat in een reactie weten dat het beschreven gedrag volstrekt ontoelaatbaar is en niet past bij de krijgsmacht. "Iedereen binnen de krijgsmacht moet kunnen rekenen op een veilige werkomgeving. Defensie is er alles aan gelegen om de slachtoffers ondersteuning te bieden waar zij behoefte aan hebben".

Te veel incidenten

Volgens Defensie is er bij het onderzoek in 2013 maar een beperkt aantal incidenten aan het licht gekomen. "Recentelijk is er aangifte gedaan bij de Koninklijke Marechaussee die kennelijk meer betreft. Defensie wacht de uitkomsten van het onderzoek naar deze aangifte af." Die aangifte is gedaan door een van de soldaten. De getroffen soldaten zijn of worden behandeld voor de psychische schade die ze hebben opgelopen.

Jean Debie van militaire vakbond VBM zei in het NOS Radio 1 Journaal voorstander te zijn van het afschaffen van inwijdingsrituelen, die vaak worden vergeleken met ontgroeningsrituelen: "Het gaat erom dat je professionals opleidt. Dat doe je met onderwijs en daar horen in mijn optiek geen inwijdingsrituelen bij. Ik heb te veel incidenten meegemaakt de afgelopen jaren waarbij het gewoon fout is gegaan." Commandant Landstrijdkrachten Leo Beulen laat weten dat afschaffing van inwijdingsrituelen niet nodig is als de regels hieromtrent worden gevolgd.

De afgelopen jaren zijn er enkele tientallen meldingen gedaan van seksueel misbruik door medewerkers van Defensie. Dat blijkt uit cijfers van begin 2013 tot nu over signalen die zijn binnengekomen bij vertrouwenspersonen, leidinggevenden en de Koninklijke Marechaussee. Ex-militairen die hun verhaal naar buiten brengen geven aan dat de leidinggevenden meldingen niet serieus nemen of in de doofpot proberen te stoppen. Ook de soldaten uit Schaarsbergen zeggen meerdere keren afgescheept te zijn door hun leidinggevenden.

Tweede Kamer bezorgd

Partijen in de Tweede Kamer willen opheldering over misstanden bij ontgroeningen in het leger. "Dit is zeer zorgelijk", laat Hanke Bruins Slot van coalitiepartij CDA weten. De PvdA wil dat ontgroeningen bij militairen verboden worden en heeft inmiddels Kamervragen gesteld.

Ook de SP wil af van ontgroening en eist actie van het kabinet. "Keer op keer blijkt dat in de defensieorganisatie ernstige misstanden onder het tapijt worden geveegd en slachtoffers tot wanhoop gedreven. De staatssecretaris moet een einde maken aan dit walgelijk ontgroeningsritueel en ons vertellen welke concrete maatregelen zij gaat treffen om veiligheid en privacy van het defensiepersoneel te waarborgen", aldus Sadet Karabulut.

Lees ook: Tientallen meldingen van seksueel misbruik bij Defensie

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden