Soldaat weigerde missie naar ’teringland’

door George Marlet

Twee mannen die uitzending naar Uruzgan weigerden, zouden bij een strengere voorselectie eerder als probleemgeval zijn herkend.

Soldaat I Richard F. wilde ’niet weer naar zo’n teringland’. Tijdens de missie in Irak deed hij ’nare ervaringen’ op. Die hoefde hij in Afghanistan niet nog eens mee te maken. Dus meldde hij zich ziek en was hij wekenlang onbereikbaar, tot zijn eenheid al lang en breed in de Afghaanse provincie Uruzgan zat.

Richard, inmiddels 22 jaar, moest zich gisteren voor de militaire rechtbank in Arnhem verantwoorden voor het weigeren van uitzending en voor desertie. Het Openbaar Ministerie wil dat hij vier maanden naar de gevangenis gaat en een andere weigeraar, Jacob L. (24), twee maanden.

Het is onwaarschijnlijk dat de meervoudige militaire kamer de strafeisen volgt. De eerste Uruzgan-weigeraar werd ruim een maand geleden schuldig verklaard zonder straf. Hij hield aan een eerdere uitzending een post-traumatisch stresssyndroom (ptss) over dat Defensie te laat onderkende.

Ook in de twee zaken van gisteren staat de vraag centraal of de verdachten psychisch wel geschikt waren om naar Uruzgan te worden gestuurd. Over Richard F. heeft Defensie zelf al gezegd dat hij ’verward’ was en ’door de mazen van de screening was geglipt’. Na de missie in Irak begon F. drugs te gebruiken en maakte hij schulden. Met het vooruitzicht van Uruzgan kwam ook drank op tafel. ’Ik zat gewoon niet lekker in mijn vel’, zei hij gisteren. Volgens psychiaters van Defensie is F. volledig toerekeningsvatbaar.

Jacob L. is volgens de psychiaters minder toerekeningsvatbaar. Hij blijkt ADHD te hebben, waardoor hij – om zijn vriendin te behouden – impulsief uitzending weigerde, zonder na te denken over de gevolgen. Hij vertrouwde op zijn meerdere, die op dat moment ook niet wist dat dienst weigeren strafbaar is, met twee jaar cel als maximumstraf. Toen L. dat hoorde, wilde hij alsnog Uruzgan. ’Naar de cel gaan is veel erger dan je relatie verliezen’, vond L., maar hij mocht niet meer mee naar Uruzgan. L. is inmiddels wegens ’verregaande nalatigheid’ ontslagen, net als de eerste Uruzgan-weigeraar.

De weigeraars die gisteren terecht stonden, hebben zelf ook niet bij Defensie aan de bel getrokken dat er iets mis was. Jacob L. wilde niet vertellen dat zijn vader hem op de huid zat om niet naar Uruzgan te gaan. Het probleemgedrag van Richard F. kwam pas tijdens psychiatrisch onderzoek aan het licht.

De rechtbank doet in beide zaken op 29 december uitspraak.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden