'Soldaat van Oranje was ook soldaat voor Ambon'

amsterdam – Erik Hazelhoff Roelfzema is betrokken geweest bij pogingen om de door Indonesië bezette Molukken te bevrijden. De ’Soldaat van Oranje’ heeft onder meer geprobeerd om wapens naar Ambon gesmokkeld te krijgen.

Dat blijkt uit tot nu toe onbekend archiefmateriaal en uit gesprekken met destijds betrokken agenten. Auteur en documentairemaker Carel Erasmus heeft Hazelhoff Roelfzema zes weken voor zijn dood (in september 2007) gesproken over de ’Missie-Ambon’. De officiële lezing is dat Hazelhoff eind 1950 naar de Molukken vloog om bewijs te verzamelen over de inval door Indonesische troepen op 17 augustus van dat jaar. De Molukken zouden binnen de verenigde staten van Indonesië een zelfstandige status krijgen, maar de Indonesische president Soekarno drukte dat hardhandig de kop in.

Na deze missie bleef Hazelhoff in het geheim betrokken bij de Molukken, blijkt uit het onderzoek van Erasmus. Hij regelde een schip dat vanuit de Filippijnse hoofdstad Manilla wapens en munitie naar Ambon kon brengen. Volgens een Nederlandse geheim agent was er een gedetailleerd plan om Ambon te bevrijden. „Er zou een overval op Ambon komen. Alles was geregeld: wapens, mensen, we konden een bataljon van 800 man organiseren”, aldus de agent in het boek ’De Soldaat achterna’, dat vandaag wordt gepresenteerd. Hazelhoff zou bij de bevrijdingsactie als contactpersoon tussen de eilanden fungeren.

Het was ook de bedoeling dat hij de leider van de RMS, Chris Soumokil, zou ontmoeten. Soumokil was na de Indonesische inval met zijn medestanders naar het eiland Ceram gevlucht om van daaruit de strijd voor onafhankelijkheid voort te zetten. Of het tot een ontmoeting is gekomen, blijft onduidelijk. Volgens een Amerikaanse inlichtingenofficier zou dat wel zijn gebeurd, maar is er geen ruchtbaarheid aan gegeven om de Nederlandse regering niet in verlegenheid te brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden