Sol Léon en Paul Lightfoot doen gooi naar plek in de Nederlandse danscanon

Nederlands Dans Theater
'Move to Move'. Tournee t/m 10/6. www.ndt.nl

Als er ooit een canon van de Nederlandse dans wordt opgesteld, zal 'Silent Screen' (2005) van Sol León en Paul Lightfoot daar een plek in moeten krijgen. Een van die zeldzame stukken waarin het applaus na afloop enige momenten op zich laat wachten; totaal overdonderd door het universum waarin men is meegezogen. Goedkeurend handjesklappen is dan bijna banaal.

Het zijn grote gevoelens die het choreografenduo op ons afvuurt in deze reprise binnen het programma 'Move to Move' van het Nederlands Dans Theater (NDT). Liefde, afscheid, eenzaamheid en dood, met dolende zielen die samenkomen en weer van elkaar weggaan. Een ode aan de (stille) film is het ook, het medium waar de choreografen graag uit putten, met een geprojecteerd panorama van een kustlijn, een bospad dat in de einder wegloopt, of het oneindige universum als emotioneel 'slagveld' voor de dansers. Onder het weemoed aanjagende 'Glassworks' van Philip Glass, is 'Silent Screen' geen moment schreeuwerig; er wordt iets wezenlijks aangeraakt waar juist geen woorden voor zijn - iets wat dans kan teweegbrengen, en dans alleen.

De première van hetzelfde duo 'Shine a Light' is net zo atmosferisch en qua toneelbeeld even imposant, maar minder onontkoombaar. Het filosofische uitgangspunt is mooi: licht is er bij gratie van donker, onschuld van kwaad. In belichting - met verschuivende panelen die het dansvlak steeds in andere lichtbanen zetten - en ook in bewegingsintentie met een koor van duivelse soldaatjes, die grommend en reutelend als Linda Blair uit 'The Excorcist' de handeling becommentariëren. Jungiaanse personages als het onschuldige meisje, de eenzame jongeling, een pilaarheilige op plateauzolen met gezichtverhullend lang grijs haar: het is een futuristische 'gothic novel' die associaties oproept met Japanse horror, maar dan met het soort vervreemding dat op afstand houdt.

'Secus' van de Israëlische choreograaf Ohad Naharin, na vijf jaar weer terug bij het Haagse gezelschap, relativeert Lightfoot en Leóns visuele bombardement. Een rauw groepsstuk met losse solo's, duetten en grotere ensembles kriskras doorelkaar: de ogenschijnlijk anarchistische bewegingsexplosie doet uiteindelijk studieus aan. De choreografie gaat op de huid zitten als de dansers, in drie lijnen opgesteld, zich één voor één overgeven aan een manisch exposé van idiote danskunstjes en blote billen - leeuwen in de circuspiste. Dan is het publiek opeens de voyeur, op dansersbloed belust. Een beetje ongemakkelijk. Van Naharins sarcasme moet je houden, te waarderen is zijn lak aan behaagzucht in elk geval.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden