Softwarefout: spoor Utrecht weer uren plat

NS steeds vaker geplaagd door storingen: vorig jaar bijna 2500, gisteren alleen al tien

Het is niet nodig om te luisteren naar de dame van de informatiebalie op Utrecht CS. Ze schudt haar hoofd, ze glimlacht vriendelijk, af en toe maakte ze een gebaar met haar handpalmen naar boven. Kijken is genoeg om de boodschap te begrijpen. "Het spijt me, ik weet van niets en ik kan u niet helpen."

Tienduizenden reizigers liepen gisteren vast. Van en naar Utrecht reed urenlang geen enkele trein en daardoor raakte het spoorwegverkeer in grote delen van het land verstoord. De problemen begonnen om kwart over acht in de ochtend, de eerste treinen reden weer rond half één, maar het treinverkeer bleef nog tot 's avonds ontregeld. ProRail verwacht dat de treinenloop vanochtend weer normaal is maar adviseert treinreizigers wel eerst te kijken of dit daadwerkelijk zo is.

Van chagrijn is nauwelijks sprake, gisteren op station Utrecht. Mensen zijn in de weer met laptop of smartphone. Er wordt gespeeld op de piano die altijd klaar staat voor voorbijgangers. 'Gezien de situatie' bieden de NS gratis koffie of thee aan, en al snel na die aankondiging staat er een rij van tientallen meters bij de kiosk.

Een dag of tien geleden was er ook al een grote spoorstoring rond Utrecht. Toch laten de meeste reizigers de overlast gelaten over zich heen komen.

Niet zo vreemd, want echt bijzonder is een treinstoring niet. Volgens rijdendetreinen.nl, een onafhankelijke website die meldingen van de NS registreert, stijgt het aantal storingen al een tijdje gestaag, tot 2475 vorig jaar. En alleen al gisteren waren er naast de ellende rond Utrecht nog vier defecte treinen en zes andere storingen.

De oorzaak van de chaos rond Utrecht was vermoedelijk een stroomstoring: die ontregelde de computersystemen waarmee seinen en wissels worden bediend. Is er dan geen back-up? Ja, zegt een woordvoerster van spoorbeheerder ProRail. "Maar die werkte kennelijk niet."

"Dit is geen incident meer", zegt voorzitter Arriën Kruyt van reizigersvereniging Rover. ProRail zelf stelt dat het aantal technische storingen daalt (en dat de groei die rijdendetreinen.nl opmerkt te wijten is aan ander ongemak), maar volgens Kruyt is er een 'structureel probleem'.

"Het aantal kleine problemen die snel opgelost worden, neemt af, ja. Maar het aantal grote groeit. En de impact daarvan is groot."

Is de verklaring daarvan misschien dat het spoor zo druk en ingewikkeld is geworden? Onzin, vindt Kruyt. Of dat er te weinig geld in nieuwe systemen wordt gestoken? Ook niet, zegt de man van Rover. "Het spoorwegnet van het Roergebied is drukker, het station van Keulen is ingewikkelder. ProRail heeft gewoon incapabel management, ik kan het niet anders zeggen."

Staatssecretaris Wilma Mansveld (Infrastructuur) wil van ProRail en NS zo snel mogelijk uitleg over de storingen en incidenten op het spoor in de afgelopen weken. Ze heeft de directies van de twee bedrijven daarover gisteren benaderd. Coalitiepartij PvdA eiste ook opheldering over het falen van de computersystemen voor het treinverkeer.

Honderd procent 'faalvrije' systemen is een illusie, zegt Bert van Wee, hoogleraar transportbeleid aan de Technische Universiteit Delft. Moet de treinreiziger storingen dan maar gelaten ondergaan, zoals automobilisten met files moeten leren leven? Nee, dat gaat hem 'veel te ver'.

Van Wee vreest inmiddels dat de problemen wel eens erger zouden kunnen zijn dan een incident. "Het is al eens eerder voorgekomen dat de software van ProRail plat lag, en toen bleek er zelfs geen back-up te bestaan. De techniek is intussen sterk verbeterd. Als die weer gefaald blijkt te hebben, is dat echt zorgwekkend."

Truck blokkeert A9

Rond Haarlem, Beverwijk en Velsen is gisteren tijdens de avondspits een 'flink verkeersinfarct' ontstaan, meldt de ANWB. Dat kwam doordat de A9 vrijwel helemaal dicht was door een gekantelde vrachtwagen waarvan de lading, een grote hoeveelheid oud ijzer, op het wegdek terechtkwam.

Het fileleed was volgens de ANWB ook goed te merken op de A5 en de Amsterdamse ring, de A10.

De A9 was bij Velserbroek sinds het middaguur in beide richtingen afgesloten door de gestrande vrachtwagen. De vrachtwagen ging door de middenberm, waardoor het ijzer over beide weghelften verspreid kwam te liggen.

Pas aan het eind van de middag ging de spitsstrook richting Amstelveen open. Even later ging ook de andere kant op, richting Alkmaar, een rijstrook open.

Door de stremming van de A9 was het volgens de ANWB op de binnenwegen de hele middag bijzonder druk. De meeste files waren om half 9 in de avond opgelost, alleen op de A9 richting Haarlem stond het nog een tijdje vast.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden