Sofi en haar familie durven niet meer te hopen dat ze in Nederland mogen blijven

Sofi (17, midden), Hamlet (13, links) en Hasmik (13, rechts) Hovhannisjan zitten in onzekerheid over een verblijfsvergunning.Beeld Bram Petraeus

Zelfs na een politieke aardverschuiving omtrent het kinderpardon durft de Armeense familie Hovhannisjan niet te hopen op een verblijfsvergunning. Toch zou een minder streng meewerkcriterium hen heel goed uitkomen.

Moeder Karina (40) zegt het met een strak, uitgeblust gezicht: “Ik hoop niet dat de kinderen nóg een teleurstelling te verwerken krijgen.” Dat is haar antwoord op de vraag hoe het gezin Hovhannisjan deze week heeft beleefd, op de vraag of er hoop gloort sinds het CDA vorige week zaterdag bekendmaakte een soepeler kinderpardon te willen.

De Armeense zet koekjes op tafel in haar brandschone huis, twee hoog in het Amersfoortse asielzoekerscentrum. Haar drie ietwat verlegen kinderen flankeren haar: Sofi van 17 en de 13-jarige tweeling Hasmik en Hamlet. Zij schieten vaker in de lach dan hun moeder, die hoogstens lacht als een boer met kiespijn.

Opluchting proef je hier nog niet. Voor hen is zelfs een christendemocratische ommezwaai van jewelste namelijk nog niet genoeg om ergens op te durven hopen.

Geworteld in Nederland

Sofi, Hamlet en Hasmik horen bij de groep van 400 tot 700 minderjarige asielzoekers die net niet binnen het kinderpardon valt zoals dat nu van kracht is. Ze voldoen aan bijna alle eisen die dat pardon stelt, zegt Karina. Geworteld zijn ze in elk geval met hun tien jaar in Nederland. Ook zegt Karina geen enkele afspraak te hebben gemist met de instanties, zodat het gezin nooit van de radar is geweest.

Maar dan is er nog het ‘meewerkcriterium’. Dat vraagt van mensen dat ze volledig meewerken aan terugkeer. Karina: “Terwijl wij tot op de dag van vandaag nog procedures hebben lopen. Er is dus kans dat we die zaken winnen en mogen blijven.” Zij zet daarom nog niet haar handtekening voor een vrijwillige terugkeer. Het gezin voldoet volgens haar om die reden niet aan het meewerkcriterium. Wat zou ze blij zijn als juist dát onderdeel wordt versoepeld, zoals het CDA nu beoogt. 

Hersenschade

Die partij ging onder meer overstag door een nota van hersenwetenschapper Erik Scherder, die stelt dat gewortelde kinderen hersenschade oplopen als ze uitgezet worden naar een vreemd en arm land. Dat zoiets genoeg is voor een posttraumatische stressstoornis (PTSS), gelooft Sofi gelijk.

De kinderen maken ook hier al genoeg mee. Sofi is er in 2015 voor behandeld en ook haar vader kon volgens de dokter niet reizen vanwege zijn PTSS. Er waren perioden dat het gezin vanaf het balkon wekelijks kon zien hoe anderen door de politie werden afgevoerd. Ze zeggen dat ze gezien hebben hoe een buurman door vier agenten aan zijn ledematen uit zijn woning werd gesleurd.

Al tien jaar probeert de familie een verblijfsvergunning te krijgen, nadat Karina met haar man en kleine kinderen naar Nederland kwam. Ze zegt dat het daar niet meer veilig was voor hem, nadat hij zich had verzet tegen de uiteindelijk herkozen president van Armenië. Haar man ligt op de naastgelegen slaapkamer. “Hij praat niet graag over zijn situatie in Armenië. En eigenlijk ook niet over de situatie hier”, verklaart Karina.

Makkelijke woorden

Sofi, Hasmik en Hamlet moeten alle drie lachen bij de vraag hoe goed hun Armeens is. “Het is of ze Chinees praten als ik naar de Armeense tv kijk, zo snel als dat gaat”, zegt Sofi. “We kunnen het wel verstaan, maar vooral als mensen langzaam praten”, zegt Hamlet. Karina: “Ze kennen vooral wat makkelijke, korte woorden.” Dat wordt dus nog hard werken, als ze terug moeten. 

Toch komen de jongste twee vrij zorgeloos over. Hamlet voetbalt graag en is volgens zijn zusje een beetje de sterspeler van zijn team. Hasmik wil na turnen en ballet nu graag op hiphopdansen. En hun vrienden Lili en Howick zaten in het gebouw hier tegenover, wijst Hasmik vrolijk aan. “Daar bij dat raam!” Ze houdt haar hand tegen haar oor om te verbeelden dat ze belt, terwijl ze zwaait naar het raam aan de overkant waar die andere twee kinderen uit Armenië eerst woonden.

Zelfs in een onstuimige week als deze volgt de tweeling het politieke nieuws niet zo nauw. Als het belangrijk genoeg is, horen ze het vanzelf. “En onder nieuwsberichten plaatsen mensen soms vervelende berichten”, zegt Hamlet zachtjes. “Zoals dat het juist goed is als we allemaal teruggaan naar ons eigen land.” Sofi: “Maar niet iedereen doet dat hoor! We krijgen juist heel veel lieve berichtjes, ook van onbekenden.”

Lees ook:

Armeense asielzoekers zijn vooral vastbesloten om niet terug naar Armenië te gaan

Het is niet toevallig dat Armeense gezinnen opvallend vaak centraal staan in discussies over het kinderpardon. Armeniërs maken amper kans op een verblijfsvergunning, maar wonen vaak al jaren in Nederland. Er is hulp voor terugkeer, maar ook gezinnen die daar gebruik van maken, verdwijnen soms van de radar.

Het komt vooral door armoede dat zoveel Armeniërs vertrekken

In de ophef rond het kinderpardon spelen de laatste tijd vaak Armeense gezinnen een rol. Toeval of niet, zeker is dat er al decennia een exodus gaande is vanuit Armenië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden