Soedanezen vechten gewoon door

NAIROBI - Vandaag loopt de overeenkomst af voor een staakt-het-vuren in enkele delen van Soedan. De Soedanese regering en de bevrijdingsbeweging SPLA waren vorig jaar het bestand overeengekomen om hulporganisaties de gelegenheid te geven de hongersnood in die gebieden te bestrijden.

Ilona Eveleens

De wapenstilstand gold slechts voor delen van Zuid-Soedan die waren getroffen door ernstige voedseltekorten. Een verlenging van het bestand lijkt nauwelijks mogelijk.

De standpunten aan beide zijden zijn de laatste tijd verhard. Vredesbesprekingen voor de nu al vijftien jaar durende burgeroorlog leverden niets meer op dan een herhaling van de standpunten.

De strijd in Soedan gaat tussen het voornamelijk christelijke zuiden, dat wordt bevolkt door Afrikanen, en het islamitische noorden met een Arabische populatie. Een militaire oplossing van het conflict zit er ook niet in.

Het regeringsleger heeft in de afgelopen maanden tienduizenden nieuwe militairen gerekruteerd onder studenten en ambtenaren. Maar militaire winst hebben de troepen van Khartoem niet behaald.

De SPLA voert in gebieden waar het staakt-het-vuren geldt, niet zonder succes aanvallen uit op posities van regeringstroepen. De situatie heeft alles weg van een militaire patstelling.

De laatste zes weken heeft het regeringsleger regelmatig bombardementen uitgevoerd in westelijk en oostelijk Equatoria, het zuidelijkst deel van Soedan dat grenst aan Kenia. In die gebieden geldt het staakt-het-vuren niet. Doelwitten lijken voornamelijk ziekenhuizen te zijn.

Vorig jaar werd tot drie keer toe een ziekenhuis van een Noorse hulporganisatie in Yei getroffen. Afgelopen woensdag werd een hospitaal van Artsen zonder grenzen in Kajo Keji in westelijk Equatoria gebombardeerd. De schade aan het ziekenhuis was groot maar er vielen geen slachtoffers.

“Het hospitaal was duidelijk doelwit, want er zijn geen bommen elders in Kajo Keji afgeworpen”, zegt Ettore Larici, de leider van Artsen zonder grenzen in Zuid-Soedan. “Het is een weerzinwekkende daad die duidelijk gericht is tegen burgers en medische assistentie aan de bevolking. We vragen ons af of het een opzettelijke politiek van de Soedanese regering is om de burgerbevolking en ziekenhuizen als doelwit te nemen.”

Veel Zuid-Soedanese vluchtelingen en ontheemden trokken naar Kajo Keji omdat er weinig oorlogshandelingen plaatsvonden en medische voorzieningen aanwezig waren.

Zowel de regering in Khartoem als de SPLA worden geplaagd door interne conflicten. In de grootste stad van Zuid-Soedan, die in handen is van het regeringsleger, beschoten onlangs twee groepen elkaar. Beide bewegingen hebben een alliantie met de Soedanese regering.

Ook binnen de SPLA is de toestand zorgelijk. Kerubino Kwanyin Bol, de man die verantwoordelijk wordt geacht voor de hongersnood vorig jaar in Bahr el Ghazal, heeft zich opnieuw aangesloten bij het regeringsleger. Bol, een van de oprichters van de SPLA, stapte na conflicten met rebellenleider John Garang al eerder eens over naar de regeringszijde.

In zijn thuisgebied Bahr el Ghazal voerde hij toen met zijn militairen een schrikbewind. Veel mensen ontvluchtten de terreur.

Begin vorig jaar verraste Bol iedereen door weer plaats te nemen in de gelederen van de SPLA. De meeste gevluchte bewoners van Bahr el Ghazal keerden terug naar huis. Er waren evenwel geen gewassen geplant en gezaaid en al gauw werd het gebied getroffen door een ernstige hongersnood, die aan duizenden het leven kostte.

Eind vorig jaar raakte Bol opnieuw in conflict met SPLA-leider John Garang. Ditmaal liep hun woordenwisseling uit op een schietpartij in een chique wijk in de Keniaanse hoofdstad Nairobi waar beide mannen huizen bezitten. Kort daarna sloot Kerubino Bol zich dus weer aan bij het regeringsleger.

Nu probeert hij met zijn manschappen terug te keren naar Bahr el Ghazal om daar zijn macht uit te oefenen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden