Socialisten moeten met macht leren omgaan

De SP, groot geworden door sterke lokale bases, maakt zich na de verkiezingszege op voor het grote werk. „Je kunt goed besturen met de SP.”

door Onno Havermans

Jan Marijnissen wil regeren. Sinds de gemeenteraadsverkiezingen zit zijn partij in twintig colleges. Wat presteert de SP lokaal?

„De SP wilde zo graag op het pluche dat ze honderd miljoen aan grote projecten betalen om er een paar miljoen voor sociaal beleid bij te krijgen”, zegt Betty de Boer, VVD-fractievoorzitter in de Groningse gemeenteraad. „Vier jaar geleden zag je een kentering in het stemgedrag. Toen zijn ze voor projecten gaan stemmen waar ze altijd tegen waren. Groningen heeft gewoon een rechts college, al zijn de partijen nu links.”

Het is niet eenvoudig om oppositie te voeren als je eigen beleid wordt voortgezet, erkent De Boer. Maar er blijft genoeg ergernis over. „De communicatie met de samenleving is veranderd. Net als bij de communisten is het: ’wij weten wat goed voor u is’.” En ’links’ kan niet met geld omgaan. „Ze geven het gewoon uit.”

Dat vooroordeel is in Nijmegen juist weerlegd, aldus GroenLinks-wethouder Lenie Scholten. „Onze SP-wethouder van financiën zorgt al vier jaar voor een sluitende begroting. Je kunt goed besturen met de SP en de stad vaart daar wel bij. Kijk naar ons veiligheidsbeleid. De afgelopen jaren stond de schijnwerper vaak op Rotterdam, maar Nijmegen doet het met een andere aanpak nog beter.” Mede dankzij de SP. „Hun wethouder voor de wijkaanpak doet wat de SP van oudsher doet: naar de mensen toe, scholen en ouders erbij betrekken; dat zorgt voor binding. Dwars door alle lagen haalt hij ambtenaren bij elkaar om problemen op te lossen. Dat geeft soms wrijving, maar het werkt.”

In Haarlem sloot PvdA-leider Maarten Divendal dit voorjaar een collegeakkoord met VVD en SP. „Deze coalitie was vooraf nooit bedacht. Maar ook wij vonden, net als Wouter Bos nu, dat je de grote overwinnaar de kans moet geven verantwoordelijkheid te nemen. In dit college hebben we elkaar nodig, dus moeten we pragmatisch zijn. In de aanpak van de slechte financiële situatie van Haarlem, achterstallig onderhoud en sociaal beleid komen we alle drie aan onze trekken. Je moet inhoudelijke verschillen overbruggen door te kijken naar wat je wilt bereiken. In de gemeenteraad roept dat meer spanningen op. De SP moet leren met weerstand om te gaan, anderen hun succes te gunnen en zelf water bij de wijn te doen. Daar heb je in de oppositie minder mee te maken.”

Ook in Oss moest ’de partij van het grote ongenoegen’ met macht leren omgaan, zegt CDA-fractieleider Jan Ras. „Je moet als college ook oor en oog hebben voor wat de oppositiepartijen willen. Dit voorjaar ging dat fout en toen heb ik gezegd: ’je neemt de gemeenteraad niet serieus’. Vorige week bij de begrotingsbehandeling hebben ze juist veel moties van ons ingewilligd en daarom hebben wij ingestemd met de begroting.’’ Ras heeft respect voor wat Marijnissen voor elkaar heeft gekregen. „Ik denk dat Balkenende van hem een hele hoop goede dingen kan horen. Maar ik betwijfel of dat tot een kabinet zal leiden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden