Sociale zaken claimt vaak successen die er niet zijn

Werknemers in de sociale werkvoorziening voerden vorig jaar actie voor het behoud van hun banen.Beeld anp

Fantastische prestaties die het ministerie van sociale zaken meldt op het gebied van werkgelegenheid blijken na enig uitzoekwerk keer op keer een vertekend beeld van de werkelijkheid te geven. Nu is weer het staatssecretaris Jetta Klijnsma die een succes probeert te claimen dat er niet is.

Meer dan tienduizend extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking meldde staatssecretaris Klijnsma van sociale zaken opgetogen deze zomer. "Werkgevers lopen ruim voor op schema." Al na een paar dagen plaatste de brancheorganisatie van sociale werkbedrijven, Cedris, vraagtekens bij de cijfers. Zij telde 416 personen extra.

Een jaar ervoor twitterde Lodewijk Asscher, minister bij hetzelfde departement, enthousiast: 'Ondanks de crisis tienduizend extra leerbedrijven'. De ambassadeur aanpak jeugdwerkloosheid, Mirjam Sterk, aangesteld door Asscher, reageerde direct: "Dat zijn tienduizend kansen voor jongeren op een diploma". Er bleken na berekeningen netto maar 806 leerbedrijven met stageplekken bij te zijn gekomen.

Nul
"In vijf weken gaan we tienduizend jongeren op weg helpen naar werk", meldde ambassadeur Sterk zelf in 2013 nadat ze een samenwerking met uitzendbureau Randstad was aangegaan. Na vijf weken bleek het voor ruim achtduizend jongeren gelukt. Onvermeld bleef dat Randstad doorgaans elke maand zo'n tienduizend jongeren de arbeidsmarkt op helpt. Het netto resultaat van de campagne was dus eigenlijk nul.

Na twee jaar ambassadeurschap van Sterk meldde het ministerie dit voorjaar dat de aanpak jeugdwerkloosheid vruchten heeft afgeworpen: 23.000 jongeren zijn aan de slag geholpen. De vakbonden gaan niet mee in het enthousiasme. Volgens hen zijn er slechts 11.600 jongeren aan een baan geholpen. "De aanpak jeugdwerkloosheid is een druppel op een gloeiende plaat. Je mag tegenwoordig blij zijn met een onbetaalde stage", aldus Michiel Hietkamp van CNV Jongeren.

Robbert Coenmans, voorzitter van FNV Jong, ziet te veel vrijblijvendheid: "Het is een ratjetoe aan plannen bij het ministerie, zonder idee wat er bereikt moet worden."

Sinds 2015 hanteert het Centraal Bureau van de Statistiek een andere definitie van werkloosheid. Ook verzamelt het zijn gegevens op een andere manier en is er een kleine revisie doorgevoerd. Hierdoor is het lastig uitzoeken hoeveel jongeren daadwerkelijk zijn geholpen en het is al helemaal ondoenlijk om de rol van Mirjam Sterk daarin te kwantificeren.

De gehandicaptenkoepel Ieder(in), het Platform GGZ en de landelijke Cliëntenraad beweren dat het werkelijke aantal arbeidsbeperkten dat een baan heeft gevonden in ieder geval 'veel en veel lager' ligt dan Klijnsma (foto) doet voorkomen.Beeld ANP

Hoeveel extra werkplekken er exact de afgelopen twee jaar voor de arbeidsgehandicapten zijn gekomen, is ook onduidelijk. De gehandicaptenkoepel Ieder(in), het Platform GGZ en de landelijke Cliëntenraad beweren dat het werkelijke aantal arbeidsbeperkten dat een baan heeft gevonden in ieder geval 'veel en veel lager' ligt dan Klijnsma doet voorkomen. Zij hebben een brandbrief gestuurd naar de staatssecretaris. "Wij maken ons grote zorgen over het aantal extra banen dat daadwerkelijk is gerealiseerd."

Quotum invoeren
Klijnsma telt banen mee van mensen die al een baan hadden. Zo zijn er 6900 plekken vervuld door mensen die vanuit de sociale werkplaats zijn gedetacheerd bij een regulier bedrijf. Deze mensen zijn niet in dienst bij het bedrijf. Ieder(in) wil dat werkgevers meer bieden dan een tijdelijke aanstelling aan mensen met een beperking. Op deze manier is er nauwelijks groei van banen voor mensen met een arbeidsbeperking, en dat was toch het doel?

Het ministerie vindt dat de zogenoemde inleenverbanden wel mogen worden meegeteld. Pas vanaf 2015 worden Sociaal Werk-detacheringen niet meer meegeteld, meldt een woordvoerder desgevraagd. Voor D66 is dat nieuw. D66-Kamerlid Steven van Weyenberg noemt het 'creatief boekhouden'. Ook GroenLinks wil uitleg waarom de staatssecretaris "met cijfers goochelt".

Al heeft de oppositie wel een vermoeden. Als de ruim zesduizend SW-detacheringen immers niet meetellen, staat de teller op ruim vierduizend nieuwe banen in twee jaar tijd. Werkgevers moeten aan het einde van dit jaar negenduizend banen gecreëerd hebben. Als het bedrijfsleven dat niet redt, moet Klijnsma een quotum invoeren. Bedrijven die dat quotum niet halen, krijgen een boete. Dat wil de staatssecretaris niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden