Sociaal plan voor zzp'ers is dure sigaar uit eigen doos

Beeld Pieter Geenen

Sociale zekerheden voor werknemers op het gebied van werkloosheid (ww), ziekte, arbeidsongeschiktheid, pensioen en scholing moeten ook gaan gelden voor de groeiende groep zzp'ers; zelfstandigen zonder personeel waarvan Nederland er al zo'n 800.000 kent en zo'n 1,2 miljoen flexwerkers. Met deze ogenschijnlijk sociaal getinte oproep kwam de Algemene Werkgevers Vereniging Nederland (AWVN), de grootste werkgeversorganisatie, begin deze week.

Het moet de "tweedeling tegengaan tussen een krimpende groep werkenden met een vaste baan en veel zekerheden, en de snel groeiende groep flexwerkers en zelfstandigen zonder aanspraak op sociale voorzieningen". De AWVN oreert over een nieuw sociaal stelsel dat de economische groei bevordert. AWVN noemt zijn plan een 'manifest', met een knipoog naar het 'Communistisch Manifest' uit 1848 van Karl Marx. Het lijkt alsof de werkgeversorganisatie de dode voorman van het lompenproletariaat weer nieuw leven in wil blazen. Bij lezing van het AWVN-manifest blijkt echter niets wat het lijkt.

De werkgeversorganisatie constateert dat het aantal zelfstandigen en flexwerkers explosief is gegroeid en het aantal werknemers navenant afgenomen. Een deel van de zzp'ers en flexwerkers is er financieel op achteruit gegaan in vergelijking met een vaste baan bij een baas. Bovendien betalen zij niet om zich te verzekeren tegen werkloosheid, ziekte, arbeidsongeschiktheid, voor pensioen en voor scholing. Domweg te duur. Volgens de AWVN moeten er voor al die risico's basisverzekeringen komen zodat de zelfstandige en de flexwerker meer zekerheden krijgt.

Grotere risico's
Het klinkt nobel, maar het is niet van eigenbelang gespeend. Doordat ondernemers zoveel personeel hebben ontslagen, dat als zelfstandige is verder gegaan, wordt de spoeling dun bij het vullen van de potten voor de ww, de ziektewet, arbeidsongeschiktheid, pensioen en de fondsen voor scholing. Het principe is: hoe meer mensen meedoen, hoe kleiner de risico's. En door het kleiner aantal werknemers in Nederland worden de risico's groter en de kosten voor de werkgevers hoger. Dus is het erg aantrekkelijk om de zzp'ers en flexwerkers mee te laten betalen. Het spekt de kassen.

Organisaties voor zzp'ers zijn volstrekt buiten dit plan gehouden, maar blijken bij navraag mordicus tegen. Zelfstandigen willen zelf bepalen waarvoor ze zich verzekeren en dat niet door anderen laten bepalen.

Ook de vakbonden willen er niet aan, want in het plan van de AWVN zit ook dat de basisregelingen voor ww, ziekte, et cetera versoberd worden. Daar moeten ze al helemaal niets van hebben. Dat de werkgevers dit willen is logisch, want het is een stuk goedkoper.

'Meer personeel buiten bedrijfsmuren'
En er zit nog een addertje onder het gras. De werkgevers willen meer vast personeel kwijt en dat als goedkopere losse arbeidskrachten, als zelfstandigen of flexwerkers, weer inhuren. Helaas wil vast personeel zijn sociale zekerheden niet kwijt. Maar, dachten ze bij de AWVN, als die rechten ook voor zzp'ers gelden dan is het gemakkelijker om nog meer personeel buiten de bedrijfsmuren te plaatsen, want ze houden dan recht op een ziekte-uitkering, ww en pensioen. Dus moeten er nu basisregelingen komen want werkgevers, zo zegt de AWVN in zijn Manifest 'hebben geen andere keus dan werk afstoten of flexibiliseren'. Bedrijven hebben een groeiende behoefte 'de factor arbeid flexibel te kunnen inzetten'.

Cruciaal is: wie gaat dit alles betalen? Gaan de werkgevers in hun nieuwe rol als opdrachtgever aan zelfstandigen meer betalen voor opdrachten zodat deze zzp'er de kosten van 'verplichte' basisverzekeringen voor zijn rekening kan nemen? Het antwoord: Nee. De AWVN laat deze hete aardappel nog maar even liggen. Het manifest blijkt niet meer dan een hele dure sigaar uit eigen doos voor zelfstandigen, met de werkgevers, beter gezegd de opdrachtgevers, als lachende derde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden