Sociaal op zoek naar de winst

Ferro-Fix laat zien hoe een voormalige sociale werkplaats commercieel kan zijn

Ferro-Fix in Rotterdam lijkt een gewoon metaalbedrijf, maar dat is het niet. 'Sociaal staal', staat onder de firmanaam. Directeur Ron Broeders (49) leidt rond. In een fabriekshal bedient een man een machine die metalen platen zaagt. "Hij kan niet horen en niet praten", vertelt Broeders. "De machine is aangepast aan zijn capaciteiten. Alles wat de machine moet doen, is zoveel mogelijk voorgeprogrammeerd en de laatste handelingen kan hij zelf."

En zo, zegt Broeders, hebben de meer dan honderd medewerkers bijna allemaal wat. De een is autistisch en kan alleen een klus klaren als alles is voorbereid. De ander mist een nier en is dus bij tijd en wijle naar het ziekenhuis voor de dialyse.

In een hal verderop wordt gefreesd en geboord. Terwijl afdelingschef Bert vertelt, komt een van de medewerkers er bij staan. Bert: "Deze jongen kan niet lezen en schrijven, maar hij wil graag. Hij wil van alles. Hij is via ons op Nederlandse les geweest, maar dat is niet veel geworden." De jongen zwijgt en schudt zijn hoofd. Bert vervolgt: "Maar hij werkt hier als een paard en daar is hij trots op. En ik ook."

Ferro-Fix is een voormalige sociale werkplaats. Samen met compagnon Leonard de Nijs nam Broeders het bedrijf ruim twee jaar geleden over. De twee ondernemers hebben ook een bedrijf, BroNij, dat ondergrondse afvalcontainers levert aan gemeenten. Zij zagen elf jaar geleden dit gat in de markt. BroNij liet de producten maken in Polen, aanvankelijk complete containers, later bouwpakketten, waarna de bakken in Nederland in elkaar werden gezet. Toen Broeders het Rotterdamse afvalbedrijf Roteb als klant kreeg, opperde dat om het in elkaar zetten van containers door de sociale werkplaats te laten doen. "Daar zijn wij ook mensen gaan opleiden, bijvoorbeeld in lassen en frezen. Steeds meer onderdelen lieten wij in de sociale werkplaats maken, niet meer in Polen", zegt Broeders.

Het bedrijf moet nu commercieel werken. Het geldt als een voorbeeld van het terughalen van werk uit landen waar de lonen lager zijn dan in Nederland. Ferro-Fix heeft nu 138 mensen aan de slag. Daarvan zijn 118 werknemers op basis van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) in dienst van de gemeente en gedetacheerd bij Ferro-Fix. Van hun salaris, tussen 25.000 en 35.000 euro, betaalt Ferro-Fix ongeveer de helft. Er zijn zeven begeleiders in dienst van de gemeente en gedetacheerd bij het metaalbedrijf. Ook hun kosten worden gedeeld.

"Dat lijkt goedkoop voor mij, maar de medewerkers zijn minder productief dan gewone werknemers en hebben veel begeleiding nodig", zegt Broeders. Hij heeft ook elf mensen in dienst genomen die voorheen een bijstandsuitkering hadden. Bij de sociale dienst is wel bedongen dat die het risico draagt voor uitval door ziekte. Ferro-Fix laat geen onderdelen meer maken in Polen, maar produceert in Rotterdam. Behalve ondergrondse vuilcontainers maakt het bedrijf ook vuilnisbakken, paaltjes, fietsenrekken en ander straatmeubilair.

Bij Ferro-Fix is het passen en meten. Broeders: "De een kan meer dan de ander. Het is hier een mengelmoesje. Het werken wordt makkelijker doordat wij de instelling van de machines niet op de werkvloer regelen, maar zoveel mogelijk online op kantoor. Je moet het bedrijf zo organiseren dat er goed gewerkt kan worden. Als er iets misgaat, wil ik niet horen: 'Pietje of Jantje staat bij die machine en kan dat niet goed'. De kunst is om iedereen aan een klus te zetten die bij hem of haar past."

Er moet winst worden gemaakt, zegt Broeders. "Er moet kwaliteit worden geleverd, het moet marktconform en wij moeten op tijd de producten klaar hebben." Daarnaast levert zijn bedrijf een maatschappelijke bijdrage, stelt hij, door werk te bieden aan mensen met een beperking. Dat trekt ook klanten. Ferro-Fix levert aan bijvoorbeeld DAF-dealer Truckland, de Helmondse Metaalindustrie, onderdeel van VDL, en aan Geesink, bouwer van vuilniswagens. "Die willen ook aan hun klant laten zien waar zij hun spullen inkopen."

Op 1 januari wordt de Participatiewet ingevoerd. Het idee is dat arbeidsgehandicapten in gewone bedrijven aan de slag gaan. Sociale werkplaatsen nemen geen nieuwe mensen meer aan en gaan langzaam maar zeker dicht. De werkgevers hebben beloofd de komende jaren 125.000 banen voor deze groep te scheppen. "Niemand juicht", zegt Broeders over de stemming onder collega-ondernemers. "Veel werkgevers weten niet wat zij ermee aan moeten. Die zeggen: ik stel wel een koffiejuffrouw aan."

Broeders heeft andere ideeën. "Wat wij met staal doen, kan met hout of plastic ook. In de schoenenindustrie liggen ook mogelijkheden. Je zou met een groep bedrijven moeten kijken: wat laten wij nu in het buitenland maken aan eenvoudige onderdelen en kunnen wij dat ook in Nederland? Dan heeft zo'n bedrijf een aantal opdrachtgevers. Je moet zoiets samen met de overheid en andere bedrijven opzetten. Niemand kan het alleen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden