Opinie

Sociaal ondernemerschap helpt armste snelst vooruit

Door sociaal ondernemerschap krijgen de allerarmsten toegang tot gezondheidszorg Beeld AFP

Sociaal ondernemerschap (social venturing) in ontwikkelingslanden biedt Partij van de Arbeid en VVD bij de formatieonderhandelingen een unieke kans voor broodnodige vernieuwing van het Nederlandse beleid voor ontwikkelingssamenwerking. Het combineert sociale met economische ontwikkeling en is daarmee een essentiële verbinding tussen de sociaal-democratische en de liberale visie op internationale samenwerking.

Sterk groeiende economieën in Afrika; Brazilië dat ontwikkelingshulp geeft; armen in de wereld die voor het merendeel in middeninkomenslanden wonen. Het zijn tekenen dat het einde van de 'traditionele' ontwikkelingssamenwerking in zicht is.

We zien het ook aan de impasse in denken over ontwikkeling van arme landen en aan de zoektocht van ontwikkelingsorganisaties en het ministerie voor ontwikkelingssamenwerking naar hun bestaansrecht.

Internationale solidariteit is bovendien niet langer het exclusieve privilege en domein van ontwikkelingsorganisaties en ministeries. Er komen steeds meer en steeds andere spelers bij die activiteiten ondernemen op het terrein van internationale samenwerking. Die ontwikkeling kan bijdragen aan armoedebestrijding en gelijkwaardige verhoudingen tussen landen en volkeren en is van wederzijds, mondiaal belang.

Bedrijfsleven
De vraag hoe verder met onze internationale samenwerking staat ook op de agenda van de formatieonderhandelingen tussen VVD en PvdA. De VVD heeft altijd gepleit voor een meer zakelijke aanpak met meer aandacht voor de rol van het (Nederlandse) bedrijfsleven. In het vorige kabinet benadrukte PvdA-minister Koenders ook het belang van economische groei en werkgelegenheid voor armoedebestrijding en ontwikkeling. Hij, en met hem de PvdA, pleitten er ook voor dat burgers 'hier' en 'daar' actief bij mondiale vraagstukken betrokken raken. Ontdaan van hun ideologische retoriek, liggen de standpunten van VVD en PvdA over actief burgerschap (burgers kunnen aanspraak maken op hun rechten, maar ook op hun plichten worden aangesproken) niet zo ver uiteen.

CDA-staatssecretaris Knapen zette naast samenwerking met Nederlandse bedrijven ook in op het versterken van het ondernemersklimaat in ontwikkelingslanden. Tegen de stroom van de bezuinigingen in maakte hij daar in mei nog 100 miljoen extra voor vrij. Want zo wordt economische groei in ontwikkelingslanden gestimuleerd. Ontwikkelingslanden kunnen zo zelf hun problemen oplossen, aldus Knapen.

Maatschappelijke waarde
Deze benadering verwacht echter te veel van economische groei. Sociaal ondernemerschap in ontwikkelingslanden onderkent dat en voegt er een essentiële - sociale - doelstelling aan toe.

Bij sociaal ondernemerschap staat namelijk niet financieel rendement (of aandeelhouderswaarde) voorop, maar het creëren van (meervoudige) maatschappelijke waarde. Denk aan werk en inkomen voor de allerarmsten, verandering in machtsverhoudingen, een beter leefmilieu en toegang tot basisvoorzieningen als gezondheidszorg en onderwijs. Winst is zeker belangrijk, maar als voorwaarde om sociaal ondernemerschap duurzaam voort te kunnen zetten.

Hier ligt een unieke kans voor PvdA en VVD. Sociaal ondernemerschap combineert sociale met economische doelen. De ondersteuning van deze richting in ontwikkelingslanden kan, tenslotte, ook het denken over het sociaal en economisch beleid in Nederland (en de EU) alleen maar ten goede komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden