So ziet zichzelf nog niet als serieuze uitdager van Carlsen

schaken De Amerikaan Wesley So is de verrassende winnaar van het Tata Steel-toernooi in Wijk aan Zee.

Er was gehoopt op spanning, sensatie en een zinderende ontknoping van de 79ste editie van het Tata Steel-schaaktoernooi. Liefst vier grootmeesters maakten gisteren op de slotdag nog kans op de eindoverwinning in Wijk aan Zee. Het Chinese wonderkind Yi Wei, viervoudig winnaar Levon Aronian (Armenië) en de Noorse wereldkampioen Magnus Carlsen, die voor zijn zesde (record)zege ging in het kustdorp, lagen bij de gongslag door oud-topschaker Anatoli Karpov slechts een half punt achter op de Amerikaan Wesley So. Kon hij zijn leidende positie behouden? De 23-jarige So, geboren op de Filippijnen, zou vast bezwijken onder de druk, was de gedachte.


Maar het liep allemaal anders. En dat had vooral te maken met de laatste tegenstander van So, de Rus Ian Nepomniatsjtsji. Zijn opening werd door schaakliefhebbers als een suicide mission omschreven of, zoals So het later analyseerde, als overambitieus. Het speelde So duidelijk in de kaart. Hij liet de agressor uitrazen, bewaarde de rust en sloeg na drie uur toe, waarmee hij zijn eerste Tata Steel-schaaktoernooi won. Ook Wei, Aronian en Carlsen keken even op toen de Amerikaan als eindwinnaar het strijdtoneel verliet. Hun stoute plannen konden de prullenbak in.


Terwijl Wei, Aronian en Carlsen nog om de tweede en derde plaats vochten, gaf So commentaar op zijn verrassende zege. Want ook So besefte dat dit zijn eerste titel is op een toernooi waar ook de drievoudig wereldkampioen aan meedeed. "Dat maakt het extra bijzonder", stelde So. "Carlsen blijft voor mij de beste schaker ter wereld."


Gek genoeg staat Carlsen aan de basis van de transformatie van So. Twee jaar geleden beleefde So nog een rampzalige jaargang met meer dan twintig nederlagen, maar in 2016 oogde zijn spel al veel stabieler. "In Bilbao (in juli, red.) speelde ik na drie remises mijn vierde partij tegen Carlsen, waarin ik slecht speelde en kansloos verloor. Dat was voor mij de ommekeer. Ik zei tegen mezelf: dit nooit meer. Vanaf dat moment ontbrandde het heilige vuur in mij." Hij nam een andere coach, werkte aan zijn zwaktes en besloot meer rust te nemen tussen de toernooien. Met resultaat: de winst op Nepomniatsjtsji betekende zijn 56ste ongeslagen partij op rij (inclusief drie toernooizeges).


Maar of So, nummer vier op de wereldranglijst, zichzelf als een serieuze uitdager van Carlsen ziet? De Amerikaan klonk voorzichtig. "Ik heb veel respect voor Magnus", zei hij. "Ik leer veel van zijn stijl en hij is een inspiratie om hard te blijven werken. Maar wat dit toernooi me leert, is dat ik duidelijke doelen moet stellen en ambitieus moet zijn. Dan komen de resultaten vanzelf." So had vooraf al aangekondigd het Tata Steel-schaaktoernooi, bijgenaamd het 'Wimbledon van het schaken', te willen winnen. Net als de Nederlander Anish Giri. Maar waar So zijn woorden waarmaakte, acteerde Giri als een kleurloze middenmoter in Wijk aan Zee. Zijn slotpartij tegen de Rus Pavel Eljanov eindigde in remise.


Veel ogen waren gisteren gericht op de partij tussen Carlsen en de Rus Sergej Karjakin, een reprise van de strijd om het wereldkampioenschap, begin december (gewonnen door Carlsen). Gisteren eindigde de ontmoeting in een gelijkspel. So had toen al de bloemen in ontvangst genomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden