Snelle trein rijdt nog altijd vaak niet

De uitval van treinen die over de hogesnelheidslijn rijden, is sinds januari dit jaar gemiddeld 9,1 procent.Beeld ANP

Meer mensen krijgen te maken met uitvallende treinen op de hogesnelheidslijn. De NS kunnen het zich niet veroorloven om slecht te blijven presteren.

De hogesnelheidslijn is nog altijd het zorgenkindje van de NS. En nu er meer treinen via deze peperdure sporen rijden, krijgen ook meer mensen te maken met het belangrijkste probleem van het traject: de hoge uitval van treinen.

Dat komt vooral door de uitval op het traject tussen Den Haag en Eindhoven. Voorheen kon een reiziger hier een intercity nemen die via het gewone spoor reed. Sinds begin 2017 stapt diezelfde reiziger in een trein die over de hogesnelheidslijn rijdt. Die trein gaat weliswaar sneller, maar rijdt ook regelmatig helemaal niet: de uitval is sinds januari dit jaar gemiddeld 9,1 procent, zo blijkt uit cijfers die spoorbeheerder ProRail bijhoudt. Bij de trein die over het gewone traject reed, lag de uitval tussen mei en december 2016 op 2,8 procent, zo stelt de website treinreiziger.nl

"De overstap naar de hogesnelheidslijn heeft een grote impact gehad", zegt Hildebrand van Kuijeren van treinreiziger.nl. "Natuurlijk is het fijn als een trein een paar minuten sneller rijdt, maar het is belangrijker dat hij ook echt rijdt."

Een woordvoerder van de NS wilde gisteren niet reageren op de specifieke cijfers. Wel stelde hij dat de prestaties op de hogesnelheidslijn voor verbetering vatbaar zijn. "Het heeft onze volle aandacht."

En dat mag ook wel, aangezien de NS het zich niet kunnen veroorloven om slecht te blijven presteren. In april deelde staatssecretaris Sharon Dijksma twee boetes uit aan de NS vanwege de belabberde prestaties op de hogesnelheidslijn in 2016. Het spoorbedrijf kreeg een boete van 500.000 euro omdat de punctualiteit niet op orde was. De andere boete gaf de staatssecretaris omdat de kans op een vervoerplaats voor de reiziger te laag lag. Deze boete lag met 750.000 euro een stuk hoger omdat het spoorbedrijf in 2015 ook al geen voldoende scoorde.

Concurrenten staan klaar

Maar de NS zitten pas echt in de problemen als het dit jaar voor de derde keer niet lukt om plaats te bieden aan voldoende reizigers. Dan moet het spoorbedrijf namelijk verplicht gaan samenwerken met een ander vervoerbedrijf om ervoor te zorgen dat het wel beter gaat. Deze 'straf' is een van de maatregelen die is ingesteld na de parlementaire enquête naar het drama rond hogesnelheidstrein Fyra, die al na enkele weken vanwege mankementen van het spoor moest worden gehaald. Aan het feit dat de NS de concessie - de vervoersopdracht - tot en met 2024 hebben, kan de overheid niets veranderen, maar het spoorbedrijf dwingen om samen te werken, kan wel.

Destijds werd ook besloten om een marktverkenning te laten doen onder concurrenten van de NS. Een onafhankelijke partij is daar momenteel in opdracht van het ministerie mee bezig. Mochten de NS voor de derde keer verzaken dan staan de concurrenten dus klaar. En die zullen maar al te graag ervaring willen opdoen op de hogesnelheidslijn, zodat ze in 2024 wellicht de concessie helemaal voor zichzelf kunnen binnenhalen.

Of het echt zo ver gaat komen, is nog niet duidelijk. Het ministerie van infrastructuur en milieu wil pas iets zeggen over de prestaties van de NS aan het eind van het jaar.

• Slechte infrastructuur

Eindelijk eens een keer fijn nieuws, moeten de NS en ProRail gedacht hebben, toen eind vorig jaar bleek dat de prestaties op de hogesnelheidslijn niet veel beter kunnen. In het onafhankelijke rapport stond namelijk dat de uitval van treinen niet al te veel kan worden teruggebracht. Zelfs al doen ProRail en NS hun uiterste best. Het traject zou daarvoor simpelweg te complex zijn. Dit heeft onder meer te maken met verschillen tussen de stroomvoorziening en de veiligheidssystemen van het gewone spoor en het traject van de hogesnelheidslijn. Als het schakelen hiertussen verkeerd gaat, valt er al snel een trein uit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden