Snelheid van nieuw Farc-akkoord verrast

Vrede | Nadat de eerste versie per referendum werd afgewezen, sloten de regering van Colombia en de Farc een nieuw verdrag.

"Ik erken dat dit akkoord beter is." Met deze woorden maakte de Colombiaanse onderhandelaar Humberto de la Calle dit weekeinde een nieuw verdrag met guerrillabeweging Farc bekend, waarmee een einde moet komen aan 52 jaar geweld met honderdduizenden doden.

Een eerdere versie, waaraan vier jaar was gewerkt, werd eind september door beide partijen ondertekend. Maar amper een week later werd het door een krappe meerderheid van de bevolking per referendum afgekeurd. De regering moest terug naar de guerrillastrijders voor een versie die ook voor het nee-kamp acceptabel was.

Zes nerveuze weken later is het klaar, veel sneller dan verwacht en ruimschoots voor de deadlines die president Juan Manuel Santos zichzelf had opgelegd. De eerste is 23 november, de laatste dag voor het kerstreces waarop het Congres nog wetsvoorstellen accepteert. Daarna zou het vredesproces maanden extra vertraging oplopen. De tweede is 10 december, als Santos de Nobelprijs voor de vrede gaat ophalen die hij vorige maand kreeg. Hij wil in Oslo graag het akkoord laten zien waar hij de prijs voor kreeg. En vorige week kwam er een deadline bij: de installatie in januari van Donald Trump als president van de Verenigde Staten. Daarmee komt naar verwachting een einde aan de opbouwende rol die de Amerikanen achter de schermen spelen.

De vraag is of het nieuwe akkoord de bezwaren van het nee-kamp wegneemt. De stedelijke middenklasse vond dat de guerrilla te mild werd gestraft voor haar misdaden. Zij werd opgestookt door de aartsconservatieve ex-president Álvaro Uribe, woordvoerder van een rijke elite van politici en ondernemers die zelf kans lopen op vervolging wegens hun banden met rechtse paramilitairen.

De Farc heeft de nodige concessies gedaan - ze kon weinig anders. De groep moet al haar bezittingen opgeven, en die komen ten goede van de slachtoffers. Daarnaast komt er minder subsidie voor de transformatie tot politieke partij. Daar staat tegenover dat rebellenleiders, ondanks eventuele misdaden, nog altijd de politiek in mogen. "Hier konden we geen concessies doen", zei Santos; zicht op politieke deelname is inherent aan ieder vredesproces, waar ook ter wereld. Wel zijn taakstraffen voor commandanten die misdaden hebben begaan concreter geformuleerd, maar ze hoeven nog altijd niet de cel in.

Dat laatste stoorde veel tegenstemmers, maar de vraag is of het Uribe zelf veel kan schelen. Andere concessies zijn voor hem en zijn vrienden belangrijker, al gaan die eerder richting meer straffeloosheid dan minder. Zo zullen grote landeigenaren, ook in geval van schaamteloze landroof, worden ontzien bij landhervormingen. Een speciaal tribunaal voor oorlogsmisdaden blijft overeind, maar de macht is ingeperkt. Het tribunaal mag nog maar maximaal tien jaar actief zijn.

Aan een referendum waagt Santos zich niet meer; een stemming in het parlement zal volstaan. Als de oppositie instemt, is het akkoord gered, en kan Colombia beginnen met het echte werk.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden