Kinderopvangtoeslag

Snel geeft in verhit debat toe dat Belastingdienst onrechtmatig handelde bij stopzetten kinderopvangtoeslag

Staatssecretaris Menno Snel van Financiën tijdens het algemeen overleg in de Tweede Kamer over de langlopende kwestie rond het stopzetten van de kinderopvangtoeslag bij honderden ouders. Beeld ANP

Het stopzetten van toeslagen bij honderden ouders was onrechtmatig, maar lag vast in beleid bij de Belastingdienst. De kans is groot dat nog veel meer ouders gedupeerd zijn. 

De Belastingdienst heeft onrechtmatig gehandeld door in 2014 de kinderopvangtoeslag van honderden ouders stop te zetten. En dat gebeurde niet door misstappen van een paar ambtenaren, maar lag vast in beleid voor de hele Belastingdienst. Dat gaf staatssecretaris Snel van financiën donderdag toe in een verhit debat in de Tweede Kamer, om eraan toe te voegen dat alle gedupeerde ouders een schadevergoeding zullen krijgen.

Snel (D66) kreeg het zwaar te verduren in het debat, en gaf na lang aandringen van Kamerleden toe dat de stopzetting niet alleen ‘onbehoorlijk’ was, maar ook onrechtmatig. Dat verschil is voor de Kamer van belang, omdat daarmee na vijf jaar is erkend dat de Belastingdienst zélf de wet overtrad, en niet de ouders. Op schadevergoeding moeten de ouders nog wel lang wachten: Snel houdt er tot ergernis van de Kamer aan vast eerst advies in te winnen van een commissie, die op zijn vroegst in het najaar verslag zal doen.

Aanleiding onderzoek was er niet

Ook gaf Snel toe dat er achteraf gezien helemaal geen aanleiding was om onderzoek te gaan doen in de zaak. Eerder berichtten Trouw en RTL Nieuws al dat de fiscus zich baseerde op verouderde signalen van de GGD over mogelijke misstanden bij het gastouderbureau uit Eindhoven dat centraal staat in de zaak. De Belastingdienst rommelde met dat ‘bewijs’, maar Snel zei nu dat er ‘nooit aanleiding was om onderzoek te doen naar het gastouderbureau’.

Waarom dat dan toch gebeurd is, is nog steeds onduidelijk. De Belastingdienst kwam al snel in de problemen met de zaak. Vrijwel alle ouders gingen in bezwaar tegen de stopzetting. Behandelaars van die bezwaren klaagden al in 2015 intern dat vermoedens van onjuistheden bij de ouders ‘niet hard te maken zijn’ en ‘juridisch moeilijk te verdedigen zijn’. 

Waarom de Belastingdienst tóch besloot om de stopzetting en terugvorderingen door te zetten, weet Snel nog altijd niet: “Het was een noodkreet: we gaan hier wel heel hard tekeer vanwege kleine onvolkomenheden. Was dat maar meer gebeurd. Waarom we toen niet tot inkeer zijn gekomen? Ik wou dat ik het antwoord wist.” Wel zei Snel dat de ‘tunnelvisie’ waar de Belastingdienst in zijn ogen aan leed, ook bij hem speelde. “Ik ben er te lang vanuit gegaan: er zal wel iets aan de hand zijn.” Pas enkele weken geleden zag Snel naar eigen zeggen voor het eerst in hoe fout de Belastingdienst sinds 2014 gehandeld heeft. 

Klokkenluider wordt gerehabiliteerd

Na lang aandringen van met name Kamerleden Pieter Omtzigt (CDA) en Renske Leijten (SP) zei Snel toe dat de klokkenluider die eerder op non-actief is gesteld in de zaak rehabilitatie kan verwachten. Maar hij weigerde in te gaan op vragen over consequenties voor ambtenaren die de ouders zo in de problemen hebben gebracht. “Daarmee corrumpeer je de Belastingdienst”, zei Omtzigt. “Als de Belastingdienst zich niet aan de wet houdt heeft dat geen consequenties, maar een klokkenluider wordt op non-actief gezet.”

Snel wilde ook niet ingaan op mogelijke signalen dat het in 170 andere, soortgelijke fraudeonderzoeken eveneens is misgegaan. Hoewel hij in maart al had toegezegd dit te laten onderzoeken, is er nog niet eens een onderzoeksopdracht geformuleerd, gaf Snel tot ongenoegen van de Kamer toe. “Deze zaak kan dus rustig een factor tien of meer groter zijn”, concludeerde Omtzigt, die erop wees dat er waarschijnlijk nog altijd rechtszaken van andere ouders lopen waarin de Belastingdienst blijft volharden in het terugvorderen van onrechtmatig stopgezette toeslagen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden