Sneakers uit de Sovjet-tijd zijn niet aan te slepen

Jevgeni Raikocv: '95 procent van de Russen van boven de 35 kent de schoenen'.Beeld Max Avdeev

Ondernemer Jevgeni Raikov blies een oud idee nieuw leven in. Met succes. Inmiddels staan ook de Europeanen in de rij voor zijn Sovjetgympen.

De zweetdruppels staan nog op zijn voorhoofd. Jevgeni Raikov (29) waarschuwt nog voor het gesprek goed en wel begonnen is: "Ik heb 45 minuten".

De ondernemer van Sovjet-sneakers rent van de ene naar de andere afspraak; hij wordt overstelpt met verzoeken. Bedrijven in Europa willen zaken met hem doen, in Moskou verkopen twintig winkels zijn gympen en hij is de laatste weken druk bezig met het openen van een eigen winkel. Die is gevestigd in een museum waar oude Sovjetspellen tentoon worden gesteld.

Raikov, korte broek en een rood shirt met Sovjetster, heeft een gat in de markt ontdekt. In 2013 vlak voor de Olympische Spelen in Sotsji, zat hij wat te fantaseren met een vriend. "We wilden een product ontwerpen met de Russische identiteit. Het moest een sportieve, maar ook een klassieke uitstraling hebben."

Raikov en zijn vriend kopieerden een oud idee. "In Rusland kent iedereen het merk Dva Mjatsja (twee doelpunten)." De tegenhanger van de Amerikaanse All Star was ten tijde van de Sovjet-Unie ongekend populair. "Ons idee was exact dezelfde schoen maken als zestig jaar geleden. Dus dezelfde naam, hetzelfde logo en zelfs het productieproces moest overeen komen."

Tekst gaat verder onder de afbeelding

De gymp begin jaren zestigBeeld RV

Dat betekende dat Raikov naar China moest uitwijken, want daar werden de schoenen destijds gemaakt. "Er was zelfs een uitruil. China produceerde de schoenen, in ruil schonk oud-Sovjetleider Nikita Chroesjtsjov onderdelen voor raketten."

Raikov bracht een bezoek aan de oude fabriek. "Die produceerde inmiddels andere gympen, maar wij wilden alles kopiëren, ook de plek en de techniek. Dus besloot ik tijdelijk te verhuizen en heb zorgvuldig toegezien op het ombouwen van de fabriek." Tegelijkertijd werkte Raikov aan de juiste pasvorm door een orthopeed in te schakelen.

De inzet betaalt zich terug. De gympen zijn erg geliefd. Raikov legt het succes uit in een van de Moskouse sneakerwinkels waar zijn schoenen te koop zijn. De witte en blauwe gympen staan prominent tussen bekende merken als Adidas, Nike en New Balance. "95 procent van de Russen van boven de 35 kent de schoenen, dat is echt ons voordeel." Ook Russische beroemdheden dragen de sneakers en dat spreekt jongeren weer aan.

Het commercialiseren van Sovjet-schoenen en -kleding is niet alleen in Rusland populair. Ook bekende winkelketens als H&M spelen in op deze wereldwijde trend. In februari presenteerde het Zweedse merk zijn mannencollectie onder de noemer: 'Terug in de USSR'. Op de catwalk droegen de mannelijke modellen iets te korte spijkerbroeken met daaronder witte sokken met rode opdruk. Volgens de website van H&M vormt deze collectie die vooral teruggrijpt naar het Moskou van begin jaren negentig, een van de invloedrijkste modetrends van dit jaar.

Niet iedereen is blij met de modetrend. Critici menen dat teruggrijpen naar de Sovjet-Unie een stereotiep beeld van Rusland in de hand werkt, dat bovendien geen prettige herinneringen oproept. Het is daarom ook tegen het zere been van landen als Georgië en Oekraïne die juist af willen van Sovjetsymbolen.

Raikov houdt zich liever niet bezig met de politieke aspecten. Hij probeert enkel een product te maken dat consumenten aanspreekt. "Mensen houden nu eenmaal van de eenvoudige Sovjetstijl."

De telefoon van de ondernemer trilt in zijn broekzak. Een van zijn medewerkers heeft een vraag over de nieuw te openen winkel. Dan vervolgt hij: "het is overigens een misvatting dat wij vanaf het begin af aan succes hadden. Een crowdfundingactie leverde in eerste instantie niet veel op. Totdat de media ons benaderden. Mensen herkenden de schoenen onmiddellijk en dat wekte nostalgie op. Dat was het moment waarop de investeerders op de stoep stonden."

Roebtsjinskij: Mode met hamer en sikkel

Gosja Roebtsjinskij (33) is momenteel een van de bekendste mode-ontwerpers van Rusland. Hij maakt veelvuldig gebruik van Sovjetsymboliek en dan met name de hamer en sikkel. Hij werkt nauw samen met bekende westerse modemerken. Roebtsjinskij is vooral populair onder tieners en twintigers die liefst zijn uiterlijk compleet kopiëren inclusief zijn gemillimeterde kapsel. De jongeren die Roebtsjinskij's kleding dragen hebben de Sovjet-Unie niet of nauwelijks meegemaakt. Dat de symbolen die hij gebruikt, weerstand oproepen, vindt de mode-ontwerper nogal overtrokken. Hij zei vorig jaar in een interview met The Guardian. "De symbolen hebben zo ongeveer hun betekenis verloren, zeker voor de jongeren die mijn ontwerpen dragen." Dat Roebtsjinskij teruggrijpt naar de oude symbolen moet niet al te serieus worden genomen. "Het is ook een bepaalde vorm van humor. Ik houd er wel van om een beetje te prikkelen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden