Smeerolie voor de geest

interview | 'Nederland heeft met Israël de hoogste psychologendichtheid'

Het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) viert vandaag z'n 75ste verjaardag. Sinds de oprichting in 1938 behaalden zo'n 52.000 psychologen hun diploma. Daarmee heeft Nederland een zeer hoge 'psychologendichtheid'. Hebben zoveel kenners van de menselijke geest ons gelukkiger gemaakt?

Massapsycholoog Jaap van Ginneken, schrijver van het jubileumboek 'Van Big Brother tot hersenhype' denkt van wel.

Dus we hebben grofweg één psycholoog op ruim driehonderd inwoners?

"Sommige van deze 52.000 zijn al overleden. En lang niet alle gediplomeerden werken ook als psycholoog. Maar stel dat er twintig- tot dertigduizend wel actief zijn in het vak, dan zijn dat er nog altijd veel. Ik heb wel eens gehoord dat Nederland, samen met Israël, de hoogste psychologendichtheid van de wereld heeft."

Wat zegt dat over ons?

"We zijn een hoog ge-urbaniseerd volk, we hebben een Randstad met 7,5 miljoen mensen die op elkaars lip zitten. Daar heb je smeerolie bij nodig; misschien zijn psychologen onderdeel van die smeerolie.

"Dat we relatief veel zorginstellingen en hulpverleners hebben, komt ook door onze geschiedenis van verzuiling: elke zuil bood vroeger z'n eigen hulp. En we zijn ook een noordelijk land met een protestantse inslag; daar zou neerslachtigheid aan vast kunnen hangen."

Nederlanders zijn ook heel gelukkig, bleek gisteren weer uit een SCP-rapport. Met dank aan de psychologen?

"Of er een verband is, weet ik niet. Als je dat wilt verklaren, ben je bibliotheken verder. Maar als ik voor me uit filosofeer: de helft van de Nederlandse psychologen is werkzaam in de gezondheidszorg. Dat betekent kennelijk dat we zoiets als psychische gezondheid hebben gedefinieerd. Dat is op zichzelf al heel bijzonder; in Buiten-Mongolië of Oost-Katanga doen ze dat niet. Voor ons heeft de psychologie een wereld van vragen geopend. Hoe psychisch gezond zijn we? Ben ik wel gelukkig?"

Knappen we op van die vragen?

"Ja, ik denk dat die bijdragen aan ons gelukspotentieel. Al moeten we ook niet te veel lopen mieren. We zijn op zoek naar het juiste midden tussen betrokkenheid bij ons welbevinden en kleinzerigheid. Het moet niet zo zijn dat één wissewasje iemand levenslang arbeidsongeschikt maakt."

Welke psychische problemen zijn het grootst?

"Depressiviteit staat met stip op één; burn-outklachten komen ook veel voor. Mensen ervaren psychische druk op het werk, waarbij er natuurlijk verschil is tussen 'ik heb het niet meer naar mijn zin' en 'ik zit thuis en kan helemaal niets meer'. Veel psychologen zijn arbeidspsycholgen. Zij houden zich bezig met vragen als: is je probleem opgelost als jij overgeplaatst wordt naar een andere afdeling? Of wil je een bijscholing?

"Dat we bij al deze mogelijkheden stilstaan, is een grote vooruitgang. We zijn gelukkig, omdat we een repertoire hebben om tijdelijk ongeluk aan te pakken."

'Van Big Brother tot hersenhype. De psycholoog in de praktijk' van Jaap van Ginneken wordt vandaag gepresenteerd op het NIP-Jubileumcongres in Utrecht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden