Smartegeld op z'n Amerikaans (2)

Dagra, Duphar en Bayer bevinden zich eigenlijk in een bijzonder onbehaaglijke positie, en toch lijken ze daar niet onder te lijden. Zij staan al jaren in het verdachtenbankje voor duizenden jonge vrouwen in Nederland, die schade hebben opgelopen toen hun moeders tijdens de zwangerschap het anti-miskraammiddel Des slikten. De bedrijven gaan door het slijk, en er is nog geen rechter die de zaak en de aanklachten van de Des-dochters heeft onderzocht. De bedrijven hebben dat zelf weten te voorkomen met hun succesvolle redenering: wie zegt dat wij de enigen waren die Des op de markt brachten?

Men zou zich kunnen voorstellen dat een grote, niet armlastige bedrijfstak als de farmaceutische, zich realiseert dat een slechte naam en wantrouwen grote schade aanrichten. Men zou denken dat een gezamenlijk te vullen fonds, waaruit Des-slachtoffers kunnen putten, veel leed zou verzachten. Maar stappen in die richting zijn er nooit gekomen. In het geval-Des lijken de Nederlandse bedrijven niet te lijden onder het idee van een slechte naam, anders hadden ze allang zo'n schikking voorgesteld. En nu hoor je ze denken: Amerikaanse toestanden, Nederland schiet zelfs de Verenigde Staten voorbij aan de hand van de eerbiedwaardige Hoge Raad.

Dat lijkt overdreven. De Des-zaak is uniek. Gelukkig zijn er tot nu toe weinig van dergelijke zaken aan het licht gekomen. Wanneer mensen schade opliepen door onzorgvuldig handelen van fabrikanten of bedrijven, was altijd de naam van het produkt en het merk bekend. Bij Des ligt dat anders. Bedenk wel: vragen van schuld of onzorgvuldigheid zijn in Nederland nog niet aan de orde gekomen. Van schadevergoeding of smartegeld is dus nog helemaal geen sprake.

Of 'straf' altijd in geld is uit te drukken is inderdaad de vraag. De Amerikaanse advocate, op bezoek in Nederland omdat er ondeugdelijke produkten op de markt zijn gekomen waarvan mensen onnoemelijke schade hebben opgelopen (Dalkon-schildje, siliconen-borstprothesen), maakte duidelijk dat smartegeld voor het bedrijf en voor het slachtoffer goed kan werken. De ene partij weet dat je straf krijgt voor onzorgvuldig handelen, en de andere partij kan een heel klein beetje plezierig leven, met alle ellende die haar of hem is aangedaan. Een geldstraf kan ook 'afkopen' betekenen. Dan schiet die zijn doel voorbij. En daarop lijkt het uit te draaien in de aanpak die de Amerikaanse luchtvaart-jurist kiest.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden