Smakelijk fietsen

De Boeren Boodschappen Route is een smakelijk excuus voor een fietstocht over de Brabantse Wal. Fietstassen achterop, een zak vol kleingeld mee.

Het hobbelt, het golft. In Bergen op Zoom is het wegdek nooit helemaal vlak. Net alsof de Brabantse Wal uit de grond omhoog probeert te komen, schuchter en voorzichtig. Heel anders dan de steilrand bij Woensdrecht, even zuidelijker. Daar is de wal een platform. Auto's op de A58 worden Zeeland in gelanceerd als wagentjes van een achtbaan. Meer naar het noorden zakt de wal steeds dieper weg, om bij Steenbergen helemaal te verdwijnen.

Het gebied rond Bergen op Zoom is een befaamde aspergestreek, maar ook andere gewassen gedijen goed in de vruchtbare grond. Sinds jaar en dag verkopen boeren er aan huis de opbrengsten van hun land. Sinds vorig jaar rijgt een boodschappenroute de verkoopadressen aaneen. De bijbehorende kaart is een goede leidraad, Bergen op Zoom een fraai vertrekpunt, de nazomer een gul seizoen: genoeg excuses voor een fietstocht over de Brabantse Wal.

Strikt genomen is de Boeren Boodschappen Route geen echte route. Op de vrolijk vormgegeven kaart staan de knooppunten van het lokale fietsnetwerk, de samenstellers hebben ruim vijftig bedrijven ingetekend waar iets lekkers te halen valt. Geen probleem, Bergen op Zoom beschikt over voldoende terrastafeltjes om de kaart op uit te spreiden en een rondje uit te stippelen. De eerste meters voeren over de Grote Markt, langs de Peperbus en de oudste herberg van Nederland, langs de elegante gevel van het Markiezenhof en langs winkeltjes die vroeger anders heetten maar waarvan de oude namen nog altijd de gevels sieren.

De eerste boer aan de route is een visser. Een weervisser, om precies te zijn. Cor van Dort is waarschijnlijk zelfs de laatste actieve weervisser ter wereld. Hij is letterlijk druk in de weer om de ansjovis uit zijn netten te halen, zijn dochter Rian doet de verkoop en vertelt over het bijzondere ambacht van haar vader. Over vleuken en fuikgaten, afgaand tij, sleepnetten en bijvangst. Omdat ze in het Havenkwartier aan huis verkoopt, staat ze ook op de kaart van de Boeren Boodschappen Route.

Samen met boer Verbeek, die fruit teelt, en boer Ooms, waar aardappelen, uien, eieren en in het seizoen asperges op klanten liggen te wachten. Boer Janssens doet in rundvlees, boer Van Hooijdonk in eieren en boer Hopmans in biologische komkommers en snacktomaten. Bij twee molens is meel te koop, de pluktuin staat vol met de prachtigste bloemen, en andere adressen aan de route voorzien in honing, vruchtensap, geitenmelk, walnootlikeur of jam.

Rond de dorpen en stadjes, ingeklemd tussen de boerderijen, liggen de akkers en de velden die de gewassen voortbrengen. De asperges die nog op het land staan zijn doorgeschoten en vormen nu rijtjes fijnbebladerd struikgewas. Het graan is rijp of al geoogst, de appels beginnen rood te kleuren. Aan de rand van Halsteren golft de Brabantse Wal, maar voorbij Lepelstraat zakt de weg naar zeeniveau. Polderland. De toren van Tholen lonkt in de verte, alleen het Schelde-Rijnkanaal scheidt Brabant hier van Zeeland. Wie het landschap doorbladert, leest oude kreeklopen en vergeten zeedijken. Een roestige spuisluis ligt er wat verloren bij. Eromheen grote percelen vol aardappelplanten en de kennelijk onvermijdelijke maïs. Een litteken van de watersnoodramp en dan stijgt de weg weer, een dijkje op. Slogans doen soms het ergste vrezen. Halsteren bleek al een 'Kern met pit' en in Steenbergen biedt een lachende baksteen 'Steengoed winkelplezier'. De werkelijkheid valt mee, vriendelijke plaatsjes met vriendelijke winkeltjes. Maar ik fiets eraan voorbij, op weg naar een volgende boer.

Afwisseling geeft de route kleur. Soms staat op het erf een automaat met eieren of aardbeien, maar vaak verkopen de boeren en boerinnen persoonlijk hun producten. Boer Peter Oerlemans heeft bij zijn zorgboerderij een complete boerderijwinkel met terras. Bep Dijkhuizen coacht met paarden de cliënten van haar zorgboerderij. En met de hulp van haar vier kinderen houdt Brina Franken een fruitkwekerij draaiende. Gesprekken bij de verkoopstal gaan over de onderlinge samenwerking en het stimuleren van de plaatselijke economie, maar ook over minder alledaagse gewassen als kweepeer en snijbiet. Over paarden die aanvoelen wat iemand dwarszit, over supermarkten die bepalen wat voor groenten je op je bord krijgt, over voedselkilometers en de zin en onzin van biologische teelt, over verslaafden die in de boerderijwinkel contact met klanten leggen. De boeren hebben een gezicht en een verhaal. Soms mag ik fruit, groenten en bloemen zelf plukken. In ieder geval weet ik precies waar mijn boodschappen vandaag vandaan komen en kan ik de boeren eens persoonlijk bedanken.

Terug in Bergen op Zoom puilen mijn fietstassen uit van het boerenlekkers, genoeg om nog dagen van na te genieten.

Boeren Boodschappen Route
De Boeren Boodschappen Route is een idee van Sietske Ridders en Lucas Boot. Zij reden meer dan 1000 kilometer over de Brabantse Wal om een inventarisatie te maken van alle boerderijen die aan huis producten verkopen. "Elk weggetje zijn we opgedraaid op onze verkenningstocht", aldus Sietske. "Van de kaart zijn inmiddels meer dan 30.000 exemplaren verspreid. De Boeren Boodschappen Route bleek echt in een behoefte te voorzien. Sommige boeren zijn zelfs geschrokken van de toeloop." De kaart met 51 boerenadressen is gratis verkrijgbaar bij VVV's in de regio en de deelnemende boeren. www.boerenboodschappenroute.nl.

Route

Met behulp van de routekaart kan iedereen een eigen Boeren Boodschappen Route samenstellen. Deze route is een suggestie en maakt gebruik van het knooppuntennetwerk. Begin bij station Bergen op Zoom, dan via de centrumroute naar knooppunt 12-11-61-62-centrum Lepelstraat-60-58-53-50-51-Zeelandweg-Centrum Steenbergen-43-57-63-10-13-14-15-18 en terug naar station Bergen op Zoom. Afkorten kan van knooppunt 62 naar knooppunt 10.

IdealenKompas

Bij de promotie van de Boeren Boodschappen Route is samengewerkt met het IdealenKompas, een sociale marktplaats die mensen met goede, sociale ideeën helpt partners te vinden om hun doel te realiseren: www.idealenkompas.nl.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden