Sluwe vos die gedeeld Cyprus toch Europese Unie in loodste

(\N) Beeld
(\N)

Op Cyprus is drie dagen nationale rouw afgekondigd wegens de dood van ex-president Papadopoulos. Op het Turkse deel van het eiland zal van rouw weinig sprake zijn.

Tassos Papadopoulos was een veteraan in de politiek toen hij in 2003 werd gekozen tot president. Van meet af aan en tot zijn laatste snik stond hij in het kamp van de Grieks-nationalistische Cyprioten.

Papadopoulos hield aan zijn studie rechten in Londen geen grote liefde over voor de Britten, die Cyprus toen nog bestierden. In 1955 werd hij bevelhebber van de afdeling Nicosia van de Eoka, de Grieks-Cypriotische guerrillabeweging tegen de Britse overheersing.

In 1960 won Cyprus zijn onafhankelijkheid. Papadopoulos had in het team van onderhandelaars met de Britten gezeten en was een van de opstellers van de grondwet. Die bood de Turkse en Griekse gemeenschappen een hoge mate van zelfbestuur, maar was ook een instrument dat het eiland verdeelde. Papadopoulos was amper 25 toen hij minister van binnenlandse zaken werd. Een hele reeks ministersposten zou volgen.

In de beginjaren van de Cypriotische onafhankelijkheid was hij ook buitenparlementair actief, als hoge leider van de beruchte paramilitaire organisatie Akritas, die ondermeer Turks-Cyprioten vermoordde. Volgens een Griekse biograaf heeft Papadopoulos in 1964 het Griekse leger zelfs een plan voorgesteld dat in geval van een Turkse invasie voorzag in de ’vernietiging’ van alle Turkse Cyprioten. De Grieken voelden er niet voor. Maar de Turkse invasie kwam er wel, in 1974 – mede dankzij de etnische haat die was opgestookt door Papadopoulos en de zijnen.

De invasie bezegelde de deling. Nadien verzette Papadopoulos zich tegen internationale plannen voor hereniging. Hij bleef onverkort vasthouden aan álle ’gerechtvaardigde eisen’ van Grieks-Cypriotische zijde.

Tijdens de Joegoslavische burgeroorlogen in de jaren ’90 zou Papadopoulos’ advocatenkantoor Slobodan Milosevic hebben geholpen met het ontduiken van VN-embargo’s, waardoor hij wapens kon blijven kopen.

In 2003 werd Papadopoulos verkozen tot president. Internationale politici die zochten naar een oplossing van de deling van Cyprus, als de Britse premier Tony Blair en VN-secretaris-generaal Kofi Annan, dreef hij tot wanhoop. Het was de bedoeling dat de Cyprioten in 2004 bij referendum een VN-herenigingsplan zouden accepteren, waarna Cyprus lid van de Europese Unie zou worden. Op het moment suprême riep Papadopoulos huilend met doorrookte stem de kiezers op tégen te stemmen.

Hij kreeg zijn zin. Het eiland bleef gedeeld en werd toch EU-lid – in de praktijk alleen het Griekse deel. Een diplomatieke ’prestatie’ die Papadopoulos in zijn zak kon steken.

In februari verloor de oude vos de verkiezingen. Turks- en Grieks-Cyprioten praten nu weer over hereniging. Als dat lukt, hoeft Papadopoulos dat niet meer mee te maken. Hij stierf gisteren aan longkanker.

(\N) Beeld
(\N)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden