Slovenië: als lid van de Navo hoor je ook al een beetje bij de EU

LJUBLJANA - In het Ljubljana van nu is er weinig dat nog herinnert aan het Joegoslavisch verleden. Of het moest een enkel uit staal en beton opgetrokken gebouw zijn, zoals je nog wel ziet in Sarajevo of in Belgrado, met zijn talrijke ministeries en overheidsgebouwen.

Het verleden waar Slovenië op dit moment aan hecht ligt niet in het voormalige Joegoslavië maar in het voormalige Habsburgse rijk, toen deze regio midden-Europa heette. Aansluiting bij Europa is dan ook een topprioriteit van de centrum-rechtse regering van premier Janez Drnovsek.

In een statig, uit de Habsburgse tijd daterend regeringsgebouw in Ljubljana benadrukt Drnovsek dat het op dit moment vooral om de Navo gaat. De premier zit te wachten op een uitnodiging voor de Navo-top over uitbreiding in Madrid, maar heeft nog niets gehoord. Toch is hij gematigd optimistisch: zijn land voldoet immers aan alle voorwaarden van militaire herstructuring tot en met democratische hervormingen. Uit allerlei Europese hoofdsteden, en niet te vergeten uit Washington, krijgt Slovenië duidelijke signalen dat het land welkom is in de Navo. “Iedereen is het erover eens dat wij aan de voorwaarden voldoen. Het gaat er alleen om dat Polen, Tsjechië en Hongarije als voormalige leden van het Warschaupact in de ogen van sommige Navo-lidstaten een groter strategisch belang vertegenwoordigen.”

Voordeel

Maar dat kan juist ook weer zijn voordelen hebben, denkt de zorgvuldig formulerende premier. “Rusland heeft geen enkel bezwaar tegen Slovenië in de Navo, omdat wij in het verleden, als deel van een niet-gebonden land, nooit in de Russische invloedsfeer hebben gelegen en nooit ook maar enig probleem met Rusland hebben gehad”. In de wandelgangen wordt gegrapt dat Rusland zelfs sterk voor een Sloveens Navo-lidmaatschap zou zijn, op voorwaarde dat het bij deze uitbreiding blijft.

Slovenië is sinds het aantreden van de laatste regering-Drnovsek duidelijk bezig met een inhaalrace, er is zelfs een document waarin alle partijen in het parlement zich vastleggen constructief mee te werken aan een Sloveens Navo-lidmaatschap. Het land heeft afgelopen winter kostbare maanden verloren met eindeloze coalitieperikelen, na verkiezingen in het najaar. Pas sinds eind februari is er een nieuwe regering. Op dat moment waren de andere kandidaten voor uitbreiding al flink aan de weg aan het timmeren.

Maar sinds een paar weken flitsen de Sloveense regeringsvertegenwoordigers van Ljubljana naar Washington en de Europese hoofdstaden om de Sloveense zaak alsnog te bepleiten. Waarom ? Premier Drnovsek geeft toe dat de veiligheid van zijn land niet echt gevaar loopt en dat Slovenië als Alpenstaatje ingeklemd tussen Italië en Oostenrijk net als bijvoorbeeld Zwitersland heel goed buiten het bondgenootschap om zou kunnen overleven. Maar Slovenië wil er gewoon bijhoren omdat de Navo een machtige Europese organisatie vertegenwoordigt en de Europese Unie voorlopig nog een maatje te groot is.

Het land moet sinds het in 1991 onafhankelijk is geworden een eigen leger opbouwen, dus waarom niet meteen conform de Navo-eisen ? Het land is al democratisch, heeft al een markteconomie, neemt zijn mensenrechten serieus. Voor de Slovenen is de Navo veel overzichtelijker dan de Europese Unie en minder omstreden. “Wij kijken hier veel Oostenrijkse televisie en zien dat de Oostenrijkers sinds hun toetreding tot de Europese Unie eigenlijk steeds sceptischer zijn geworden. In Slovenië hebben we onze eigen Eurosceptici”, aldus Drnovsek.

Het hete hangijzer is of buitenlandse investeerders zo maar eigendom mogen aankopen in Slovenië, want dan zou het ministaatje met zijn twee miljoen inwoners weleens in een vloek en een zucht kunnen worden opgekocht door snode zakenlui uit Italië en Oostenrijk, is het gevoel bij een groot deel van de bevolking. Vooral met Italië liggen de zaken gevoelig vanwege het verleden. Na de Tweede Wereldoorlog werden de Italianen en masse verdreven uit het gebied dat nu Slovenië is. Aanspraken op huizen en land hebben de relatie tussen Italië en Slovenië tot vorig jaar ernstig verstoord. Italië heeft zelfs lange tijd een EU-associatieverdrag met Slovenië tegengehouden. De oplossing is nu dat Italianen voorrang krijgen bij het terugkopen van hun voormalige eigendommen, iets wat het 'invasiegevoel' alleen maar versterkt. De Slovenen zijn dus terughoudend maar willen uiteindelijk wel lid worden van de Europese Unie (zestig procent is ervoor), alleen niet te snel. En dat zit er ook niet in. Toetreding tot de Europese Unie wordt hoe dan ook een zaak van lange adem, dikke dossiers en eindeloze wettelijke aanpassingen. De Navo daarentegen ligt binnen handbereik, meent de Sloveense regering, en met een Navo-lidmaatschap op zak hoor je er alvast bij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden