Slimmer klimaatbeleid via belasting op energie

klimaat - Dat grootverbruikers minder belasting betalen over energie dan kleinere verbruikers is heel vreemd. Rob van der Rijt stelt daarom een andere beprijzing van de uitstoot van CO2 voor.

Wanneer iemand economische schade toebrengt aan je onderneming, dan wil je dat die wordt vergoed. En wanneer iemand chemisch afval op je bedrijventerrein dumpt, dan wil je dat die rommel zo snel mogelijk wordt opgeruimd. En zo is dat ook met het broeikasgas CO2. Dit broeikasgas veroorzaakt klimaatontwrichting, die nu al een enorme negatieve impact heeft op onze ecologie en economie. Daarom belast Europa al jaren een deel van de CO2-uitstoot met behulp van het emissiehandelsysteem ETS, waaronder ook de grote Nederlandse fossiele energieverbruikers vallen.

Bescherming industrie

Werd bij aanvang van het ETS gerekend op een prijs van 30 euro per ton CO2 om zo ook Europese klimaatdoelstellingen te halen, nu hangt de prijs al jaren rond de 5 euro per ton. Vanwege de economische crisis en de uitgifte van te veel gratis rechten aan landen die hun intensieve industrieën wilden beschermen, geeft de huidige prijs van CO2-uitstoot bedrijven geen enkele impuls om efficiënter met energie om te gaan.


Toch is in het klimaatakkoord van Parijs afgesproken dat een effectieve beprijzing van CO2 noodzakelijk is om de temperatuurstijging op aarde onder de twee graden te houden. Mede daardoor zetten inmiddels al zo'n duizend bedrijven wereldwijd vrijwillig een interne rekenprijs op CO2. Daarmee dwingen ze zichzelf om duurzamer om te gaan met energie. En dat versterkt niet alleen de concurrentiepositie, maar versnelt ook energie-innovaties.


Ook in Nederland wordt gepleit voor een hogere prijs op CO2. Zo sloot het huidige kabinet zich aan bij de Carbon Pricing Leadership Coalition, een initiatief van de Wereldbank om internationaal efficiënter samen te werken op het gebied van CO2-beprijzing. Maar hoe beprijzen wij nu eerst zelf in Nederland de uitstoot van CO2 en hoe leidt dat dan tot duurzame energie-innovaties?


In Nederland is iets bijzonders aan de hand. Minder energie verbruiken wordt hier niet beloond. Nee, het is precies andersom: hoe meer gas en stroom je verbruikt, hoe minder energiebelasting je betaalt. Zo betaalt een grootverbruiker een tarief aan energiebelastingen op stroom dat 155 keer lager is dan het tarief van een kleinverbruiker. Zo betaalt jouw slager op de hoek mee aan de lagere energielasten voor een grote raffinaderij een paar straten verderop. Niet echt solidair. Bovendien wordt de vervuiler beloond in plaats van dat-ie betaalt voor de schade die aan ecologie en economie wordt aangericht.


Maar daar komt nog iets bij. Juist omdat, voor zowel stroom als gas, de energiebelasting fors omlaag gaat naarmate je er meer van verbruikt, duurt het voor grote bedrijven ook een stuk langer om de kosten van energiebesparende maatregelen terug te verdienen. In sommige gevallen worden die kosten zelfs helemaal niet terugverdiend, tenzij met subsidies de terugverdientijd weer wordt ingekort.

Zonnepanelen

Twee voorbeelden: het plaatsen van zonnepanelen is voor bedrijven die meer dan 50.000 kilowattuur stroom verbruiken niet terug te verdienen zonder subsidie. En het isoleren van een dak is bij grootverbruikers van gas (voor warmte) pas tot 10 jaar later terug te verdienen dan bij een kleinverbruiker (18,7 jaar in plaats van 8,5 jaar).


Een juiste prijs zetten op CO2 moet zeker plaatsvinden om het klimaatakkoord van Parijs te halen. Met een prijs op CO2 van 100 euro per ton zijn zonnepanelen zonder subsidie ook rendabel bij de Nederlandse grootverbruikers. En de terugverdientijd van dakisolatie vermindert met een prijs op CO2 van 100 euro per ton bij een grootverbruiker (meer dan 10 miljoen kubieke meter gas) van 18,7 naar 9,9 jaar.


Maar laten we, voor we in Nederland die noodzakelijke prijs op CO2 zetten (waardoor we met dat geld meteen de kosten van arbeid kunnen verlagen), eerst eens goed kijken naar hoe we nu belasting heffen op energie. Dat kan in het belang van onze economie, ecologie en toekomstige generaties eerlijker, meer solidair en stukken meer verantwoord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden