Slim paard en Sterrenslag hielden Kamerleden weg bij cruciale stemmingen

Frank Wassenberg (PvdD) kwam te laat voor de stemming. Zo werd zijn partij 'Partij voor de Nieren'. Hij past in een illuster rijtje.

Wie met een knullige afwezigheid belangrijke wetten aan een meerderheid helpt, wordt het mikpunt van grappenmakers. Frank Wassenberg, verklaard tegenstander van het wetsinitiatief voor actieve donorregistratie, zat nog in de trein toen het beslissende moment daar was. Op Twitter werd de naam van zijn partij prompt veranderd van Partij voor de Dieren in Partij voor de Nieren.

Wassenbergs beroemdste voorganger, Francis David Schimmelpenninck, verging het niet anders. Het Tweede Kamerlid brak zijn been bij een val van zijn paard, waardoor hij niet aanwezig kon zijn bij de beslissende stemming over de Leerplichtwet in 1900. Die werd met 50 tegen 49 stemmen aangenomen. De conservatieve graaf zou hebben tegengestemd. "Het paard was verstandiger dan de meester", spotten de voorstanders. Het katholieke dagblad De Tijd had het over "de wet, die het paard van graaf Schimmelpenninck den 30n Maart jl. de Eerste Kamer binnengesleept heeft".

Daarmee werd alles op paard en ruiter geschoven. Terwijl het succes van de Leerplichtwet evengoed was toe te schrijven aan de linkerzijde in de Kamer die alles in het werk had gesteld om twee zieke voorstanders wel bij de stemming te krijgen. Bovendien wist ze dissidenten op rechts enthousiast te krijgen voor hun wet, onder wie de katholieke voorman Herman Schaepman.

Schimmelpennincks paard kreeg een cultstatus. Aan het dier werden zelfs gedichten gewijd. In een werd de graaf per abuis baron genoemd: "Baron Schimmelpenninck en zijn Biek / Deden beide aan politiek: / De baron zei: "Tegen zonder manco." / De schimmel zei: "Wij stemmen blanco." / Zo werd Borgesius Leerplichtwet / Door paarde-politiek gered." Ook een ander rijm prees het ros: "Brengt dit eed'le dier Uw hulde, / Brengt hem kransen naar den aard, / En beken in stilt'-: Deeze dwangwet /Kwam er...door een hollend paard!"

Het Rotterdams Nieuwsblad ving op een zeker moment zelfs het verhaal op dat Circus Carré het paard van Schimmelpenninck wilde kopen. Kennelijk kon het vierbenige leerplichtdier dienen als publiekstrekker. Of het echt heeft gespeeld, is de vraag. De geschiedenis van Schimmelpennincks absentie nam in de loop der tijd steeds spectaculairdere vormen aan. Zo zou hij met zijn paard op weg naar de stemming ten val zijn gekomen. Onzin. Het ongeluk vond plaats in Schimmelpennincks eigen Amersfoort.

De afwezigheid van een enkeling gaf vaker een opmerkelijke draai aan de geschiedenis. In 1994 verdedigden de ministers Ernst Hirsch Ballin (CDA, justitie) en Ed van Thijn (PvdA, binnenlandse zaken) zich in de Tweede Kamer voor hun rol in de IRT-affaire. Een deel van de parlementariërs bevond zich op dat moment in Vaals voor de opnamen van het AVRO-programma 'Sterrenslag'. Twee PvdA'ers, die de ministers van hun coalitie hadden kunnen steunen, kwamen niet voor de stemming terug. Een tegen Hirsch Ballin en Van Thijn ingediende motie haalde het met 61 tegen 59 stemmen. De ministers traden af.

Een jaar later bleek John Lilipaly (PvdA) met zijn zoon op wintersport toen gestemd moest worden over het tracé van de aan te leggen A73 (westelijke of oostelijke Maasoever). Het werd de tweede optie dankzij de afwezige Lilipaly. Dit tot vreugde van onder meer Tweede Kamerlid Jos van Rey, die een snelweg direct langs Roermond cruciaal vond om 'zijn' stad weer tot bloei te brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden