Sleutelwerken Cunningham en Forsythe in een frisse context

DANS

West

Ballet Vlaanderen

***

Merce Cunningham en William Forsythe zijn belangrijke dansvernieuwers uit de twintigste eeuw, maar hun werk is bij Nederlandse balletgezelschappen de afgelopen jaren niet of nauwelijks gedanst. Ballet Vlaanderen zet nu sleutelwerken van deze dansiconen in een frisse context door deze in combinatie met een wereldpremière van de jonge choreograaf Jonah Bokaer te presenteren. 'West' heet het programma dat binnenkort in Carré is te zien, refererend aan de Amerikaanse herkomst van de choreografen. Maar er zijn ook thematische, actuele raakvlakken: alle drie de balletten gaan over verbinding en communicatie.

De dansers verbeelden in 'Pond Way' (1998) een jeugdherinnering van Merce Cunningham: hoe hij als klein joch steentjes op het wateroppervlak van een meer ketste en daar een meditatief genoegen uit haalde - één met de natuur. Cunninghams bewegingsstijl is present met snelle wendingen, draaiingen van het torso en ingewikkelde balansen, gevat in patronen die door toevalprincipes tot stand zijn gekomen en daardoor in al hun onvoorspelbaarheid magie uitoefenen. Soms kun je in de complexiteit van de beweging inderdaad libellen ontdekken die over het water scheren, in één vloeiende waterrimpeling.

Complex maar boeiend is ook 'Approximate Sonata 2016', een remake van Forsythe's origineel uit 1996. Voortgestuwd door een gefragmenteerde pianoscore van Thom Willems zien we een serie pas de deux en een nieuw groepswerk, opgebouwd rond een duizelingwekkende herinterpretatie van de klassieke ballettaal. Dansplezier staat voorop in hoe de koppels elkaar uitdagen tot steeds nieuwe structuren en mogelijkheden in dans. Losgezongen van het verhevene dat aan ballet kan kleven, wordt ballet ingezet als taal om te communiceren, waarin de nadruk ligt op de kwaliteit en de essentie van de beweging zelf.

Deze choreografieën zijn in al hun complexiteit volstrekt helder. Daarnaast gezet ontbreekt het 'Shahrazad' van Jonah Bokaer niet aan de ideeën, maar wel aan scherpte. Ambitieus is het wel, deze culturele herijking van het Ballets Russes-ballet uit 1910 op de symfonische suite 'Sjéhérazade' van Rimski-Korsakov. Geïnspireerd op elementen uit Midden-Oosters cultureel erfgoed (kostuums van de Tunesische modeontwerper Azzedine Alaïa) zien we hoe Sheherazade uit Duizend-en-een-nacht vandaag zou kunnen zijn, ontdaan van het oriëntalisme dat destijds de westerse superioriteit uitdrukte. Jammer dat Bokaer leunt op een wat gekunstelde romantische danstaal, jammer ook dat hij het verhalende karakter van het werk niet abstracter heeft benaderd. Zijn betoog voor de universele kracht van de mensheid, oost én west, blijft daarmee toch een beetje een sprookje.

West is op 1 en 2 december te zien in Koninklijk Theater Carré in Amsterdam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden