Slechts vijf procent werkgevers biedt 57 procent arbeidsbeperkten baan

In een sociale werkplaats in Tilburg werken mensen met een arbeidsbeperking. Beeld Werry Crone

Vijf procent van de werkgevers heeft 57 procent van de mensen met loonkostensubsidie in dienst. Het overgrote deel van de ondernemers geeft meestal maar één werknemer met een arbeidsbeperking een baan. 

Een kleine groep bedrijven lijkt bijna het gehele banenplan voor arbeidsbeperkten op zijn schouders te nemen. Uit onderzoek gedaan in opdracht van Cedris, de vereniging voor sociale werkgelegenheid, blijkt dat vijf procent van de werkgevers verantwoordelijk is voor ruim de helft van alle mensen die met een loonkostensubsidie aan het werk zijn.

“Een relatief kleine groep werkgevers is dus in staat om heel veel mensen met een arbeidsbeperking te plaatsen”, concludeert Cedris-directeur Jan-Jaap de Haan. Is dat goed of slecht nieuws? “Deze ontwikkeling is natuurlijk wel nodig om uiteindelijk 125.000 mensen met een beperking een werkplek te kunnen bieden. Het is goed om te zien dat veel sociale ondernemingen zoals Happy Tosti en Rataplan een succes zijn. Door de grote omvang is het ook mogelijk om goed begeleiding te bieden aan deze mensen.”

Tegelijkertijd was het idee achter de Participatiewet dat iedereen overal mee moet kunnen doen, en nu lijkt het erop alsof deze groep mensen weer in groten getale ergens werken met en bij elkaar. 1 procent van de werkgevers heeft vijftig personen of meer in dienst waarvoor zij loonkostensubsidie krijgen omdat deze mensen een lagere productiviteit hebben. Dat zijn vaak supermarkten, uitzendbureaus, overheidsorganisaties en de sociale werkbedrijven zelf.

Kwetsbaar

Driekwart van de bedrijven die zich inzetten voor een inclusieve arbeidsmarkt heeft maar één arbeidsbeperkte aan het werk, blijkt uit het rapport ‘Wie is de werkgever?’ van organisatieadviseur Capel. De Haan van Cedris: “Het is onduidelijk waarom het bij één werknemer blijft. Dat is niet onderzocht, dit onderzoek gaat puur feitelijk over de aantallen.

“Vanuit het oogpunt van een inclusieve arbeidsmarkt is het mooi dat zoveel ondernemers bereid zijn een arbeidsbeperkte een kans te geven, maar het is ook kwetsbaar. Wat als die ene stopt? Houdt het dan op? En waarom nemen ze geen tweede of derde? Is er niet meer werk voor arbeidsbeperkten of is het te ingewikkeld om te regelen?” Dat wil Cedris nog verder uitzoeken, en in ieder geval in de gaten houden.

Het onderzoek meldt dat werkgevers vermoedelijk ook bang zijn voor de extra kosten die vaak nodig zijn om een werkplek voor iemand met een beperking te creëren. Cedris is in ieder geval blij dat het rapport goed inzichtelijk maakt hoe het zit met de verdeling van de werknemers die loonkostensubsidie ontvangen.

Dat zijn er op dit moment zo’n 14.000. Er zijn nog eens 26.000 mensen met een beperking aan het werk bij reguliere werkgevers, zij ontvangen vaak een lager salaris dan de collega’s maar dat loon wordt dan aan­gevuld door middel van loondispensatie.

Niet in de bouw

Uit het onderzoek blijkt ook dat sommige sectoren bijna geen mensen met een arbeidsbeperking aan het werk hebben, zoals financiële instellingen en ook de bouw. De bouw heeft daar vaak valide argumenten voor, omdat het voor veel mensen met een beperking moeilijk is om de vereiste veiligheidscertificaten te halen. Toch vindt Cedris dat alle beroepsgroepen hun best moeten doen om van de Participatiewet een succes te maken.

Wat Cedris ook opvallend vindt, is dat de overheid een grote rol speelt bij het bieden van werk aan mensen met een loonkostensubsidie. Bijna een kwart van de mensen met een beperking die sinds 2015 bij de gemeente aanklopt voor hulp, wordt ook bij de overheid geplaatst, bijvoorbeeld in de gezondheidszorg. “Dit blijkt nooit uit de cijfers die het ministerie van sociale zaken presenteert”, zegt De Haan.

De berekeningen van het ministerie zijn eigenlijk voor niemand te begrijpen. Daarom wilde Cedris het zelf eens in kaart brengen. Daaruit blijkt dat het ministerie in zijn tellingen de sociale werkbedrijven en instellingen in de gezondheidszorg en welzijn niet tot de overheidssector laat horen.

Dan kom je op een veel kleinere rol voor die overheid uit. Het bedrijfsleven moppert daar vervolgens op. De Haan: “Uit dit onderzoek blijkt dat er veel meer overheidswerkgevers zijn die zich inzetten voor het banenplan.”

Lees ook:

‘Het kabinet moet werkgevers helpen meer arbeidsbeperkten aan te nemen’

Het kabinet moet werkgevers helpen meer mensen met een arbeids-beperking aan te nemen, betoogt Susanne Boers van de nationale denktank op de opiniepagina van Trouw.

Het bedrijfsleven laat de overheid zien dat gehandicapten wel degelijk kunnen werken

In 2026 moeten er 125.000 banen zijn voor mensen met een arbeidsbeperking. De overheid ligt achter op schema, maar bij bedrijven zoals de NS maken ze er serieus werk van.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden