Slechts licht verlies voor Spaanse socialisten

Van onze buitenlandredactie

Volgens de voorlopige uitslag krijgt de PSOE 38 procent van de stemmen en 159 zetels van het 350 leden tellende Congres van afgevaardigden. De centrum-rechtse Partido Popular (PP) van Gonzalez' uitdager Maria Jose Aznar krijgt ruim 34 procent en 136 zetels. Aznar gaf na middernacht toe er dat de PSOE de grootste partij in Spanje blijft. De cijfers zijn gebaseerd op ruim 81 procent van de stemmen. De socialisten gaan er in vergelijking met de vorige verkiezingen in stemmenpercentage licht op achteruit, maar verliezen hun parlementaire meerderheid. In 1989 kreeg de PSOE 39,6 procent en 175 kamerzetels. De PP behaalde in 1989 25 procent en 107 zetels. De linkse coalitie IU (Verenigd Links) rond de Spaanse Communistische Partij krijgt ruim 9 procent, goed voor 19 kamerzetels. Het verschil in stemmenpercentage en kamerzetels voor de socialisten vergeleken met 1989 wordt veroorzaakt door het gedeeltelijke districtenstelsel.

Voor de verkiezingen verklaarde Gonzalez met minimaal 160 zetels een minderheidskabinet te kunnen vormen. Zowel als leider van een minderheidskabinet of een coalitie zal hij op de steun van kleinere partijen zijn aangewezen. De Catalaanse en Baskische gematigde nationalistische partijen CiU en PNV, die samen rond de 22 zetels behaalden, komen daarvoor het meest in aanmerking. De Catalaanse CiU van Jordi Pujol krijgt ruim 6 procent en 17 zetels. Gonzalez verklaarde voor de verkiezingen niet met Verenigd Links te willen regeren.

Minister van buitenlandse zaken Javier Solana zei gisteravond dat de PSOE voor augustus een regering rond te willen hebben. In ruil voor regeringssteun zullen de nationalisten om meer autonomie vragen. Madrid zal met meer geld over de brug moeten komen en bevoegdheden op sociaal-economisch terrein naar de autonome regeringen van de regio's moeten overdragen. Politici van beide nationalistische partijen verklaarden vorige week in de coalitiebesprekingen als blok te zullen samenwerken.

De Spaanse democratie heeft gisteren het tijdperk van de PSOE-meerderheid afgesloten en is aan de fase van coalitieregeringen begonnen. Er bestaat nu een sterke oppositiepartij die in theorie een alternatieve meerderheid met kleinere partijen kan vormen. Koning Juan Carlos zal deze week een kabinetsformateur aanwijzen. De grondwet bevat geen bepaling dat deze uit de grootste partij moet komen, maar algemeen wordt ervan uitgegaan dat dit Felipe Gonzalez zal worden.

Pagina 5: Wilfried Martens in Spanje op verkiezingspad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden