'Slechts dood Mugabe kan ons redden'

In Zimbabwe vinden morgen verkiezingen plaats. De oppositie roept de bevolking op om, als Mugabe wint, massaal in opstand te komen. Maar die kans is klein.

Op wie ze zouden stemmen als ze in Zimbabwe waren? Gelach gaat op in het groepje Zimbabwanen dat staat te kaarten op een straathoek in het Zuid-Afrikaanse Johannesburg. ,,Op de oppositie natuurlijk'', zegt Nkosi Ndlovu. ,,Mugabe heeft ons land verwoest.''

Ndlovu is een van de miljoenen Zimbabwanen die, op de vlucht voor de armoede in eigen land, naar Zuid-Afrika zijn gekomen. De meesten wonen hier illegaal. Als een politie-auto stopt bij het groepje, schieten de mannen uiteen. Ndlovu: ,,We leven altijd met de angst te worden opgepakt.''

In buurland Zimbabwe gebruikt sterke man Robert Mugabe deze keer minder geweld dan bij de vorige parlementsverkiezingen in 2000. Maar een eerlijke stembusgang wordt het niet. Mugabe heeft er op allerlei manieren voor gezorgd dat zijn regeringspartij, Zanu-PF, als winnaar uit de bus zal komen.

Zo heeft de bejaarde potentaat de media in zijn land vrijwel volledig gemuilkorfd. Hij heeft onafhankelijke hulporganisaties aan banden gelegd, traditionele leiders ingepalmd met geld en gunsten, en hongerige kiezers op het platteland gedreigd dat ze geen voedsel krijgen als ze op de oppositie stemmen. Critici zijn de afgelopen jaren in elkaar geslagen en gemarteld.

Voor het geval dit niet afdoende zal zijn, heeft Mugabe geregeld dat hij op allerlei manieren kan frauderen. De registratie van kiezers is een rommeltje. Stembureaus worden bemand door soldaten en Mugabe-aanhangers die zich eerder schuldig hebben gemaakt aan intimidatie en geweld. En Mugabe heeft alleen waarnemers toegelaten uit landen die niet kritisch zijn.

Leiders van oppositiepartij MDC kondigden de afgelopen dagen demonstraties aan als Mugabe wint. Ook de kritische aartsbisschop Pius Ncube riep al op tot verzet. ,,Verkiezingen zullen Mugabe nooit verdrijven'', legde de aartsbisschop uit. Hij hoopt op een geweldloze volksopstand, zoals in 1986 op de Filippijnen en onlangs in de Oekraïne.

Maar de kans op zo'n 'fluwelen revolutie' is klein. Eerdere pogingen om grote protesten te organiseren, liepen op niets uit, nadat Mugabe zijn politie en leger massaal de straat had opgestuurd. Veel Zimbabwanen zijn te bang voor het regime en zijn vooral bezig met overleven.

Bepalender voor de nabije toekomst van het land lijkt dan ook de groeiende verdeeldheid in Mugabe's regeringspartij. De 81-jarige dictator heeft zich de laatste jaren vooral omringd met leden van zijn eigen etnische groep, de Zezoeroe's, die 25 procent van de bevolking vormen. Beide vice-presidenten, de legerbevelhebber, de luchtmachtcommandant én het hoofd van politie zijn allen Zezoeroe's. Dit stuit op toenemend verzet van partijbonzen uit andere etnische groepen. Als enkele van hen het op een akkoordje zouden gooien met de oppositie, zou dat de val van Mugabe kunnen betekenen. Voor de meeste Zimbabwanen is het voorlopig moeilijk voor te stellen. ,,Ik denk dat alleen de dood van Mugabe ons kan redden'', zegt echter taxichauffeur Busani Ndlovu, die rondhangt bij het groepje kaartende Zimbabwanen in Johannesburg. Om hem heen raast het verkeer toeterend voort. Ndlovu vouwt zijn handen demonstratief samen voor zijn borst. ,,We bidden elke dag voor Mugabe's overlijden.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden