Slechte wegen zorgen voor uitstel Somalische vredesconferentie

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - Dat ziet er weer slecht uit voor Somalië. De vredesconferentie die zondag zou moeten beginnen in de stad Baidoa is uitgesteld. Volgens een akkoord dat in december in Cairo werd gesloten, zouden de rivaliserende krijgsheren voor het eerst in zes jaar een centrale regering gaan vormen. Maar de bruggen op de wegen naar Baidao zijn kapot, en daarom gaat het feest niet door.

De conferentie is om 'logistieke redenen' geannuleerd, zei gisteren een van de belangrijkste krijgsheren, Ali Mahdi Mohammed. De wegen en bruggen zijn te slecht, vanwege de overstromingen die Somalië hebben geteisterd. “De bruggen zijn nog niet volledig gerepareerd”, zei Mahdi, die er aan toevoegde dat “er ook niet genoeg geld is voor de organisatie van de conferentie.”

Maar het uitstel heeft niets te maken met “een serieuze politieke terugslag”, bezwoer Mahdi. De talloze sceptici over het vredesakkoord, dat is gesloten onder auspiciën van Egypte en de Arabische Liga, zullen daar op zijn minst twijfels bij hebben. De afgelopen jaren zijn immers al elf andere akkoorden over Somalië een stille dood gestorven.

Hoewel het Cairo-akkoord volgens sommigen veelbelovend is, aangezien 26 van de 28 krijgsheren het hebben ondertekend en de hoofdstad Mogadishu al vreedzamer is dan ooit, waren de voortekenen deze weken slecht. Baidoa en omgeving zijn in handen van generaal Hoessein Aideed, de beoogde premier in de overgangsregering. Hij had beloofd zijn militieleden voorafgaand aan de conferentie te zullen terugtrekken uit Baidoa, maar ze zitten er nog steeds. Een woordvoerder van de conferentie zei daarom maandag al dat deze “onmogelijk” kon doorgaan.

Sinds het verdrijven van dictator Siad Barre in 1991 is Somalië weggezonken in een burgeroorlog en volstrekte anarchie. Er is geen centrale regering, en het land is verdeeld in delen waar krijgsheren het voor het zeggen hebben. Plaatselijke bestuurszaken worden geregeld door oudere clanhoofden en verder wordt er vooral gevochten; zeker 300 000 mensen zijn omgekomen.

Dat het twaalfde vredesakkoord de Somaliërs uit hun lijden zou kunnen verlossen, wordt zeer betwijfeld. De 28 rivaliserende krijgsheren hebben ongebreidelde ambities wat betreft de verdeling van de economische macht en middelen. Ze spraken op eerdere vredesconferenties dan ook vooral dáárover, en niet over hoe ze van nomadenland Somalië nu weer een natie zullen maken.

Volgens het akkoord van Cairo moet er een dertienkoppige presidentiële raad komen, waarvoor de vier belangrijkste clans elk drie leden leveren en een minderheidsclan één lid. Ook komt er een gekozen premier en een parlement met 189 leden. De overgangsperiode duurt drie jaar en dan moeten er verkiezingen komen.

Maar dit staat allemaal nog slechts op acht pagina's papier, die zo de prullenbak in kunnen. Afgezien van de rivaliteit tussen Somalische krijgsheren, maakt ook gekonkel in de regio de kans van slagen klein. Ethiopië en Egypte staan lijnrecht tegenover elkaar wat Somalië betreft. Ethiopië wilde met een club van Afrikaanse landen (Igad) vrede in Somalië bewerkstelligen en voelt zich nu opzij geschoven door Egypte en de Arabische Liga. De Ethiopiërs zijn bang dat er in buurland Somalië een regering komt die het islamitische verzet in hun land zal gaan steunen.

In Somalië zelf zijn er eveneens krijgsheren, met name van de Darod-clan, die niets moeten hebben van 'Cairo'. Zij noemen het akkoord een opzet van de Arabieren om Mogadishu's diep verdeelde Hawiye-clan te verenigen ten kosten van andere Somaliërs. Inwoners van de hoofdstad hebben inderdaad al baat bij het vredesakkoord: de drie krijgsheren Hoessein Aideed, Ali Mahdi Mohamed en Osman Ato hieven vorige maand de Groene Lijn op die de stad verdeelde. Behoedzaam overschrijden inwoners nu de lijn om te handelen en stadsgenoten te ontmoeten.

Maar mocht er al een nieuwe datum worden geprikt voor de vredesconferentie in Baidoa, zoals generaal Mahdi gisteren beloofde, dan zal het nog een hele dobber worden. Er worden 2500 deelnemers verwacht, en die zullen weken, misschien wel maanden van gesprekken nodig hebben. Terwijl er nu al geld te weinig is voor de conferentie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden