Slechte ervaringen met het retourtje Den Haag

redactie: Cyntha van Gorp, Ingrid Weel en Karen Zandbergen

Het is te hopen dat burgemeesterskandidaat Sharon Dijksma is uitgekeken Het is te hopen dat burgemeesterskandidaat Sharon Dijksma is uitgekeken op politiek Den Haag, nu wederom is bevestigd dat een terugkeer naar de landspolitiek tot teleurstellingen leidt. De PvdA'er, ooit het jongste Kamerlid en inmiddels de nestor van het parlement, wordt binnenkort voorgedragen om burgermoeder van Nijmegen te worden. En dat terwijl haar eigen moeder een heel andere stad voor haar had bedacht. "Ooit moet ze burgemeester van Groningen worden", zei Tineke Dijksma eens tegen een journalist. "Thomas (haar vriend, red.) heeft Sharon meegenomen naar Enschede, maar ze is en blijft een Groningse. Straks, als Wallage hier klaar is, moet ze terugkomen."

Jacques Wallage ging weg en Peter Rehwinkel kwam voor hem terug. Dijksma zette haar zinnen op het Havana aan de Waal, zoals de Gelderse gemeente ook wel bekend staat. Daar wacht haar een warm bad: de stad wordt al sinds de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw bestuurd door een 'rood' college. Toen bleek dat D66'er Thom de Graaf zijn Nijmegen tabee zou zeggen, gonsden dan ook al snel allerlei namen van GroenLinks-prominenten rond. Senator Tof Thissen, die daadwerkelijk gesolliciteerd zou hebben, is naar verluidt door de vertrouwenscommissie gepasseerd.

Recept
Wie ook in zo'n rood bolwerk zat, is de deze week opgestapte fractievoorzitter Job Cohen. Voordat hij in 2001 benoemd werd als burgervader van Amsterdam, was hij staatssecretaris van justitie in het tweede kabinet-Kok. In de hoofdstad groeide Cohen uit tot een gewaardeerd burgemeester en bovendien de premierskandidaat van Wouter Bos bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2006. Toen de PvdA het vervolgens af moest leggen tegen het CDA, verzon Bos een andere list om zijn zo geliefde Cohen terug in Den Haag te krijgen. Vlak voor de laatste verkiezingsstrijd losbarstte, lanceerde hij Cohen als zijn opvolger.

Die had op zijn beurt beter moeten weten. De geschiedenis leert immers dat veel burgemeesters een overstap naar de Haagse politiek niet overleven. En een terugkeer naar Den Haag vanuit het burgemeesterschap van Amsterdam is al helemaal moeilijk te verteren, weet PvdA-prominent Ed van Thijn. Hij droeg tien jaar lang de ambtsketting alvorens hij een rentree maakte in het Haagse om de scepter te zwaaien op het ministerie van binnenlandse zaken. Het gezwaai mocht niet lang duren: na vier maanden moest hij aftreden vanwege de IRT-affaire.

Partijgenoot André van der Louw heeft evenmin goede ervaringen met het retourtje Den Haag. De partijbons met snor, pijp en karakteristieke haardos werd van het Rotterdamse stadshuis naar de Hofstad gehaald om daar minister van cultuur, recreatie en maatschappelijk werk te worden. Van der Louw gold als een van de kroonprinsen, maar struikelde genadeloos over zijn jeugdwerkloosheidsplan. Dat het kabinet-Van Agt/Den Uyl - dat eigenlijk al mislukte bij de start - het niet overleefde, lag niet aan hem, maar hij was evengoed zijn baan kwijt.

Ook Bram Peper heeft slechte ervaringen als come back kid. De PvdA'er was juist burgemeester van Rotterdam geweest, toen hij na een jaar zijn ministerschap van binnenlandse zaken in Paars-II moest neerleggen. Pas veel later bleek de op hem geuitte kritiek in de bonnetjesaffaire ongegrond.

Maastricht
Mocht Dijksma dus nog aspiraties hebben in een volgend kabinet dan zou ze - de geschiedenis in acht nemend - kunnen besluiten zich terug te trekken als beoogd burgemeester. Ze zou daarmee niet de eerste zijn. Toen huidig minister Gerd Leers in 2002 naar Maastricht toog, was hij niet de eerste maar de tweede voorkeur van de vertrouwenscommissie. Dat hij het toch werd, had hij feitelijk te danken aan commissielieveling Karl Dittrich. De PvdA'er kwam onder vuur te liggen toen bleek dat hij in zijn tijd als bestuursvoorzitter van voetbalclub MVV vier dagen in de cel heeft gezeten tijdens een fraude-onderzoek. Hoewel het nooit tot een rechtszaak is gekomen, trok Dittrich zich terug uit de race. De media hadden zijn integriteit te veel in diskrediet gebracht, zo liet hij minister Klaas de Vries van binnenlandse zaken per brief weten.

Potentiële overstappers
1.Ellen Hanselaar-van Loevezijn, burgemeester in Roerdalen (CDA)

2.Sjraar Cox, burgemeester in Sittard-Geleen (PvdA)

3.Pauline Krikke, burgemeester in Arnhem (VVD)

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden