slecht nieuws 2007

Aarde. De 40 procent van de wereldbevolking die het minst schuldig is aan de opwarming van de aarde, wordt het zwaarst de dupe. Tenzij de rijke landen hun financiële en technologische hulp meer dan verdubbelen (VN-ontwikkelingsbureau). In ettelijke rapporten schetst het klimaatpanel van de VN de mogelijke gevolgen van het niet meer betwijfelde broeikaseffect: wervelstormen, overstromingen, droogte, honger, met alle conflicten van dien. Versnelde opwarming voorspelt het Internationale Energie-Agentschap. Het ziet de vraag naar olie, gas en kolen de komende decennia met bijna de helft groeien, vooral door het streven van China (nu al CO2-uitbraker nr. 1) en India naar westerse welvaart. Het IEA ziet in 2030 2,1 miljard auto’s en vrachtwagens rondrijden (nu 0,9 miljard). EU-ministers tekenen een luchtvaartverdrag met de VS dat meer uitstoot van CO2 en methaan garandeert. De Noordelijke IJszee raakt al in 2013 ijsvrij (Canadees onderzoek). De oceaan rond de Zuidpool verliest zijn vermogen om broeikasgas op te nemen. Oerwouden, de ’longen van de wereld’, worden o.a. in Indonesië gekapt. Alleen al voor de eigen waterbeheersing moet Nederland in 15 jaar zeker 26 miljard euro uittrekken.

Afghanistan. Omdat de rest van de Navo niet thuis geeft, blijven Nederlandse militairen, tegen de afspraak, ’tot 2010’ in Afghanistan (vechten, voorlopig). Hun dodental staat op twaalf. Met de drooglegging van het Afghaanse moeras van conflicten wil het niet vlotten. De taliban, criminele krijgsheren en drugsbenden blijken taai en vindingrijk, de regering zwak, haar legeropbouw uiterst moeizaam, haar bondgenoten verdeeld – o.a. over de oorlogvoering, de politieke strategie (de nieuwe Britse premier, Brown, ziet een rol voor de taliban) en de opiumproductie. Het groeiende aantal burgerslachtoffers, ook door Nederlands toedoen, helpt evenmin. Pacificatie van het land vergt minstens een half miljoen militairen (De Wijk). Nu zijn het er zo’n 100.000, voor de helft Afghanen. Cruciaal in de strijd is Pakistan, uitvalsbasis van de taliban én bondgenoot van de VS. Een gênante bondgenoot: dictator Musharraf roept de noodtoestand uit, wanneer het Hooggerechtshof zijn herverkiezing als president dreigt te blokkeren, en op 27.12 wordt oud-premier Benazir Bhutto, net twee maanden terug uit ballingschap, vermoord.

Afrika. De Soedanese regering traineert de komst van een 26.000 man ’sterke’ vredesmacht met beperkt mandaat naar de hel van Darfur. Elders in Soedan dreigt een nieuwe oorlog uit te breken. Milities en leger houden barbaars huis in Oost-Congo, waar het zogenaamd vrede is. In Mugabe’s bankroete Zimbabwe raakt het voedsel op; inwoners vluchten en masse naar buurlanden. Het Ethiopische leger, in Somalië actief tegen moslim- en clanguerrilla’s, bombardeert dichtbevolkte woonwijken. In Zuid-Afrika, waar één op de acht met hiv besmet is, kiest het ANC een leider (en toekomstig landspresident?), die dacht dat hij na seks met een besmette vrouw het risico kon wegdouchen.

België. De formatiemarathon van de christen-democraat Leterme strandt op het Waals-Vlaamse belangenconflict. In arren moede vormt de liberale oud-premier Verhofstadt, in juni verliezer van de verkiezingen, een interim-regering. Werkgroepen moeten alsnog de weg vrijmaken voor een kabinet-Leterme.

Blauwtong. Het blauwtongvirus verspreidt zich onder schapen, runderen en geiten in heel Nederland. Tot vorig jaar kwam de ziekte – overgebracht door knutten, kleine mugjes – alleen in Zuid-Europa voor.

Bokitoproof. Uit een peiling door o.a. Van Dale, komt Bokitoproof (‘uitbraakbestendig’) tevoorschijn als hét woord van 2007. Het verwijst naar een gorilla die in Blijdorp met een reuzensprong zijn eiland verliet en een vrouw deerlijk verwondde.

Dierenkerkhof. Eén op de vier zoogdiersoorten loopt gevaar uit te sterven. Zo ook één op de acht vogelsoorten, een derde van de amfibieën (World Conservation Union) en diverse vissoorten, waaronder kabeljauw, heilbot, heek en tonijn (FAO, die de enorme illegale visvangst van o.a. Russen, Chinezen, Japanners en Spanjaarden veroordeelt).

Europese Unie. Het kabinet-Balkenende ontneemt de kiezers de kans om zelf het Europese verdrag – zoals de ietwat aangepaste versie van de in 2005 verworpen Grondwet heet – te toetsen. Geen referendum meer. In december tekenen de regeringsleiders het verdrag, dat de soevereiniteit van hun landen verder vermindert zonder in een volwaardig Europees parlement te voorzien.

Ex-moslims. Het Centraal Comité voor Ex-moslims verliest veel steun, wanneer het duo Ehsan Jami (oprichter) & Wilders Mohammed vergelijkt met Hitler.

Gezinsbewaking. Minister Rouvoet regelt dat van elk kind (tot 19) een elektronisch dossier wordt aangelegd, opdat medici – alsook jeugdzorgers, leerplichtambtenaren en politie, zegt de Kamer – het in de gaten kunnen houden. Ontspoorde ouders staan cursussen te wachten, probleemjongeren opvoedkampen. Jeugdzorg kan de toestroom nu al niet verwerken. De (na)zorg voor jeugdgevangenen schiet schromelijk tekort, hoewel per veroordeelde jeugddelinquent een kwart miljoen euro per jaar wordt uitgegeven (Rekenkamer). In plaats van een landelijke leeftijdsgrens voor drankkopers vast te stellen, laat het kabinet de keus aan de gemeenten. De horeca voorziet alcoholtoerisme.

Hervorming? Adviesorganen van Kamer en regering dringen op hervormingen aan, nu de economie meezit. Maar de coalitie wil niets doen aan de AOW-leeftijd, de aftrek van hypotheekrente of de liberalisering van de huurwoningenmarkt.

Inkomens. Het blijft graainieuws regenen. Enkele druppels: topman Bennink verdient aan de verkoop van Numico meer dan de 80 miljoen euro waarmee het kabinet in 2011 de armoede wil bestrijden. Bij woningcorporaties, die kleinverdieners huisvesten, krijgen de bazen meer dan wie ook in de semi-publieke sector. De arbeidersomroep betaalt vijf presentatoren boven een ministersinkomen. Minister Bos mag niet alle superrijken fiscaal aanpakken (dat zou importmanagers afschrikken) en beperkt zich waarschijnlijk tot ’extreme’ bonussen en gouden handdrukken. Zo’n 640.000 Nederlandse huishoudens zitten onder of rond het sociaal minimum.

Isolement. De SP, winnaar van de Statenverkiezingen, wil of mag nergens gedeputeerden leveren. Verliezer PvdA wel, in elf provincies.

Kosovo. De relatie tussen de EU en Servië (alsook Rusland) wordt er niet beter op, nu het formeel nog Servische Kosovo (2 miljoen inwoners, topwerkloosheid) afstevent op de status van een zogenaamd onafhankelijk EU-protectoraat.

Kredietcrisis. Riskante hypotheken aan Amerikanen breken de bankwereld op: veel huiseigenaren kunnen niet aflossen en de huizenprijzen dalen. Via ingewikkelde constructies blijken de linke leningen massaal doorverkocht te zijn als verhandelbare effecten. Mondiaal actieve zakenbanken lijden miljardenverliezen. Onderling wantrouwen ontneemt banken de lust elkaar nog te lenen. Centrale banken moeten bijspringen. Het vermoeden rijst dat banken zoveel geld in de financiering van eigen beleggingen steken, dat er te weinig resteert voor kredieten aan bedrijven en burgers. Ook de Nederlandse economie loopt gevaar, waarschuwt Nout Wellink (De Nederlandsche Bank).

Madeleine. Te oordelen naar de media-aandacht is het lot van de Britse Madeleine McCann (4) topnieuws van 2007. Het meisje verdwijnt in Portugal. Haar ouders, daar met vakantie, beginnen een internationale publiciteitstour. De Portugese politie beschouwt hen als verdachte.

Milieubeleid. Overheden en burgers draaien om de heter wordende brij heen. Burgers wachten tot de overheid duurzame consumptie afdwingt; regeringen vrezen de electorale gevolgen daarvan, al beargumenteren ze hun houding meestal anders. Minister Cramer: „Luxe verbieden vind ik moreel moeilijk”. Het Natuur- en Milieuplanbureau (NMP): Nederland legt, voor zijn consumptie van hout, vlees en ander voedsel, beslag op buitenlands gebied dat viermaal zo groot is als het land zelf. Universiteit Twente: voor de productie van wat Nederland invoert, is per Nederlander dagelijks een plas buitenlands water nodig van zo’n 2700 liter, die droge landen vaak niet kunnen missen. NMP: de regering doet nog altijd alsof economische groei belangrijker is dan een leefbare aarde. Minister Eurlings wil meer asfalt aanleggen dan tussen 2000 en 2005 is gebeurd, o.a. om de A1, A6, A9, A10 en, als het ooit mag, de A4 te verbreden. Effect, volgens deskundigen: nog meer autoverkeer en luchtvervuiling.

Natuurrampen. Het Rode Kruis noemt 2007 een recordjaar: half oktober al 416 natuurrampen, voor de helft veroorzaakt door weersomstandigheden, mede een gevolg van de klimaatverandering. Overstromingen en stormen teisteren o.a. Sumatra, Noord-Korea, Pakistan, ettelijke Afrikaanse landen, Bolivia, Mexico en het Caribisch gebied. Een cycloon verdrijft in Bangladesh miljoenen uit hun dorpen en eist meer dan 3500 levens. In Europa zetten de zwaarste regens in eeuwen delen van Engeland en Wales onder water. Zuid-Europese hitte en droogte spelen Griekse brandstichters in de kaart: extreem veel bosbranden.

Noordpool. Nu de ijskap smelt, tekent zich aan de horizon een conflict af over de olie- en gasvoorraden eronder. Een Russische onderzeeër laat bij de Noordpool claimvlaggetjes zinken. Ook Denemarken, Canada en de VS azen op poolgebied.

Onderwijs. Op de basisschool komen rekenen en taal er te bekaaid af (inspectie). In het speciaal onderwijs haalt maar 1 op de 20 een diploma. Scholen voor voortgezet onderwijs compenseren veel te vaak lage cijfers van het centraal examen met eigen cijferkweek bij het schoolexamen (onderzoek-Dronkers).

Opkoop. Nederland raakt gerenommeerde bedrijven kwijt. ABN Amro wordt, tegen de zin van de directie, opgekocht en opgesplitst door een goeddeels buitenlands trio. Stork komt in handen van een Britse investeerder en blijft evenmin heel. Danone koopt Numico; SABMiller (VS/Z.-Afrika) Grolsch. Het Indiase Tata lijft het half-Nederlandse Corus in. Anderzijds: Akzo Nobel neemt het Britse ICI over; Philips Amerikaanse bedrijven in de medische sector.

Palestijnse deling. Hamas verjaagt Fatah uit de Gazastrook en bestookt Israël met raketten die vooral politieke schade aanrichten. In de strook, door Israël hermetisch afgesloten, verkommeren 1,5 miljoen mensen. Op de Westelijke Jordaanoever (meer dan 2 miljoen Palestijnen) beschermt Israël zijn 250.000 kolonisten zo drastisch dat ook daar de Palestijnse economie is ’verwoest’ (Wereldbank). Israël schrijft de misère toe aan terrorisme en anarchie.

Ruilhandel. Als coalitiepartner PvdA de rijken fiscaal meer wil ontzien, is het CDA bereid de versoepeling van het ontslagrecht – vooral heilzaam voor kleine ondernemers – in de ijskast te zetten. Zo geschiedt, tot misnoegen van Donner.

Rusland. Autocraat Poetin – Time’s Persoon van 2007: a tsar is born - verzekert zijn partij van de winst bij dubieuze parlementsverkiezingen. Zijn bewind wordt ook buitenslands assertiever; het laat weer bommenwerpers over de wereld vliegen en test een conventionele superbom (zie ook Noordpool). Dankzij een deal met Balkenende krijgt het Russische Gazprom meer greep op de Europese energiemarkt. Niet de hele EU juicht; Rusland ziet het nut van gas en olie als pressiemiddel.

Schiphol. Twintig procent groei (tot 480.000 vluchten per jaar) kan tot en met 2010 zonder extra luchtvervuiling en andere schade, meldt de luchtvaartsector in een rapport met een overdosis futurologie. De in 2008 in te voeren vliegtaks helpt nauwelijks; reizigers zullen uitwijken naar naburige buitenlandse luchthavens.

Telefonaten. Nederland telt meer mobieltjes (medio 2007 18,4 miljoen) dan mensen.

Thuiszorg. Veel thuiszorgwerkers raken hun vaste contract of baan kwijt, nu de inkoop van thuishulp toevalt aan de gemeenten. Die dwingen de toeleveranciers tot meer inzet van (goedkopere) alfahulpen.

Uitge-perst. PCM (o.a. NRC, Trouw, Volkskrant) blijft na het vertrek van opkoper Apax met hoge schulden achter en brengt een verliesgevende gratis krant uit: Dag.

Verkeer/vervoer. Een nalatige overheid heeft bij de aanleg van de hsl-zuid vertraging en een kostenstijging tot zo’n 7 miljard (geraamd was 3,5) veroorzaakt (Rekenkamer). Het is dubieus of het gejakker naar Parijs op 1.10.2008 in Amsterdam kan beginnen. De NS willen het goedkopere alternatief, de Beneluxtrein, schrappen. De Betuwelijn, op 16.6 geopend, is eind december nog niet optimaal te gebruiken. De ov-chip haalt de geplande invoeringsdatum (1.1.2009) niet. Van de NS-wissels is 30 procent door gebrek aan onderhoud niet veilig genoeg.

Vliegfout. In de Tieler- en Bommelerwaard zitten 50.000 huishoudens twee dagen zonder stroom, wanneer een Apache-helikopter van Defensie een elektriciteitsmast aftopt.

Wapentuig. Over de aanschaf (3,5 miljard euro?) van JSF’s, opvolgers van de F16, moet nog beslist worden, maar Defensie ziet er al kruisraketten onder hangen en zet ze op haar boodschappenlijst.

Zorg. Het kabinet investeert een half miljard extra in de zorg, vooral in de verpleeghuizen, maar beknibbelt in 2008 meer dan 1 miljard op de sector. Prognose voor verpleeg- en verzorgingstehuizen: minder personeel (tekort van 20.000 in 2011) voor meer ouderen (onderzoeksbureau Prismant). Driekwart van de instellingen voor verstandelijk gehandicapten presteert onder de maat (inspectie). De ziekenhuizen moeten meer bezuinigen dan ooit.

Zwijgplicht. Máxima mag er van menigeen niet voor uitkomen dat ze ’de’ Nederlandse identiteit niet heeft gevonden en van mening is dat ’de’ Nederlander niet bestaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden