Slavjansk verlangt naar water, licht en vrede

reportage | De regering van Porosjenko tracht machtsvacuüm te vullen na aftocht opstandelingen. Ze ontmoet weinig sympathie.

GEERT GROOT KOERKAMP

SLAVJANSK - "Kijk, daarboven is een granaat ingeslagen, in die flat. De vrouw die er woonde zat thuis op de bank. Er is vrijwel niks van haar overgebleven." Tamara wijst naar een groot gat in de zijmuur van een flatgebouw vlakbij de Oktoberrevolutiestraat. Zelf woont ze aan de rand van de stad. Haar huis is niet beschadigd. Water heeft ze ook, uit eigen put, en dat is een groot geluk. Slavjansk zit al wekenlang zonder water of elektriciteit.

Enkele dagen terug hebben de laatste opstandelingen, onder aanvoering van de Russische kolonel Igor Girkin, in het nachtelijk duister de stad verlaten in de richting van de regionale hoofdstad Donetsk. De Oekraïense autoriteiten proberen het ontstane machtsvacuüm snel op te vullen. Dinsdag kwam president Porosjenko op bezoek om het succes van zijn vredesplan te onderstrepen. In zijn kielzog arriveerden minister van binnenlandse zaken Arsen Avakov en de gouverneur van Donetsk, Sergej Taroeta. Op het centrale Leninplein werden zij omstuwd door boze bewoners die eerst en vooral willen weten wanneer water en licht worden hersteld en de pensioenen uitbetaald. Maar er is ook woede over de vele burgerdoden die de twee maanden durende belegering van Slavjansk heeft gekost en waarover de Oekraïense media nog maar mondjesmaat hebben bericht.

"Mijn kleinzoon is omgekomen", riep een vrouw geëmotioneerd. "Zes jaar was hij. Hij komt niet terug. Hoe kunnen wij na zoiets deel uitmaken van Oekraïne?"

Avakov luisterde naar een jonge vrouw met een kind op de arm. "Ik kom uit het dorp Karpovka. Dat heeft zwaar geleden onder de gevechten. Wij hebben al twee maanden geen water meer." Daar wordt aan gewerkt, beloofde Avakov. "De explosievenopruimingsdienst is nu nog bezig. Als die klaar is komt er water en elektriciteit. Er komt een speciaal programma voor Slavjansk. Geen enkele andere stad heeft zoveel moeten doorstaan." De vrouw lijkt niet overtuigd, maar zegt: "U lijkt me een man van het woord."

Op het Leninplein komen de mensen om te kijken of er hulpgoederen worden verstrekt en om de laatste nieuwtjes uit te wisselen. Behalve van water en licht is de stad ook verstoken van informatie. Er zijn geen kranten, en er is geen televisie sinds de meer dan tweehonderd meter hoge zendmast buiten de stad werd verwoest. De afwezigheid van informatie voedt talloze, soms hardnekkige geruchten, meestal niet te controleren en soms allang ontkracht. Over Amerikaanse soldaten die aan de Oekraïense kant zouden vechten. Het schaliegas dat hier in de grond zit en dat de eigenlijke reden zou zijn voor het oorlogsgeweld. Of het bericht dat Oekraïense soldaten in het ziekenhuis van het naburige Krasny Liman gewonde opstandelingen hebben afgemaakt. Wat een fabel bleek.

Weg van het plein oogt de stad leeg, op enkele spaarzame voetgangers en fietsers na. Veel inwoners zijn gevlucht voor het geweld, naar het nabijgelegen Svjatogorsk, naar Charkov of Kiev. Galina, een vrouw van tegen de zestig, is onderweg van het centrum naar haar woning aan de rand van de stad. Vier kilometer lopen, want er gaat geen transport. Galina loopt met een bomscherf in haar rug. "Tijdens een van de bombardementen zaten we met een heleboel mensen in de kelder. Om ze te eten te geven ben ik naar buiten gegaan om aardappels te halen. Net toen er vlakbij een inslag was." Van separatisme wilde Galina vroeger niets weten. Haar man is runisch Oekraïner, zij Russin. Problemen waren er nooit, alleen irritatie over het exclusieve gebruik van Oekraïens in het officiële verkeer. Maar na de oorlog -"anders kun je het niet noemen" - mijmert ze over Rusland. "Als Rusland te hulp was geschoten was alles misschien anders geweest."

De nieuwe machthebbers in Kiev kunnen niet rekenen op veel sympathie, ook niet onder de tegenstanders van de 'volksrepublieken Donetsk'. Zij voelen zich in de steek gelaten door Kiev, dat dit allemaal heeft laten gebeuren. "Het begon hier allemaal met een demonstratie van driehonderd communisten", zegt Oleg, die net is teruggekeerd uit Svjatogorsk. "Ze hadden toen nauwelijks enige aanhang. Maar weinigen namen hen serieus."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden