Slavenjongen Ayaz als tegengif voor alle waanzin

NUWEIRA YOUSKINE

Hij is kritisch en cynisch, tegelijkertijd begripvol en zacht. Bijzondere eigenschappen van een bijzondere man. Ik mocht imam Abdulwahid van Bommel interviewen voor een programma. De setting was er één die oosterse mystiek moest uitstralen. Een schapenvacht om op te zitten, kalligrafieën aan de muur, een gebedsnis in de hoek. Er kwam nog net geen wierook aan te pas. We zouden het hebben over het boekwerk waarover hij zich lange tijd had gebogen om het te vertalen: de Masnawi, van de roemrijke mysticus Djalal ad-Din Rumi.

We namen onze plaatsen in, de zon scheen vriendelijk naar binnen, de camera's draaiden en ik voelde me ongemakkelijk.

Ergens in mijn hoofd dwarrelden nog de beelden van zwarte vlaggen met Arabische teksten. Mannen die in naam van de islamitische God anderen afslachtten. De ene week is het Syrië, dan Mali, nu weer Irak - er kwam gewoon geen einde aan de geweldstroom gevoerd in naam van de islam. Hoe konden wij dan gezellig gaan babbelen over de poëzie van een dertiende-eeuwse mysticus?

Het bleek niet zo moeilijk.

Van Bommel haalde een verhaal aan dat me plotseling even terugbracht naar vroeger. Toen mijn moeder ons ook dit verhaal vertelde, in vele variaties, omdat het één van haar lievelingsverhalen was.

Het ging om een slavenjongen Ayaz, die door een machtige koning in rang wordt verheven tot schatbewaarder. De rest van het paleispersoneel ziet groen van jaloezie en al snel komen de roddels op gang. Ayaz is een dief, zo gonst het rond. Elke dag trekt hij zich terug in de schatkamer en ongetwijfeld rooft hij daar beetje bij beetje de schatkist leeg. De koning wordt door de aanhoudende geruchtenstroom gedwongen Ayaz te bespieden wanneer deze de schatkamer ingaat. Inderdaad ziet hij hem iets uit de schatkist halen. Het blijken Ayaz' oude kleren te zijn, die hij droeg toen hij nog een eenvoudige slaaf was. Hij trekt ze aan, kijkt in de spiegel en zegt tegen zichzelf: 'Kijk hiernaar. Zie wat je was. Het is de koning die je heeft verheven tot wat je bent, die je deze positie heeft geschonken. Dus zie jouw taak als de meest heilige taak die er is. Weet dat het niet je eigen inspanningen zijn die je hier hebben gebracht - het was louter de koning die je dit privilege gaf vanwege zijn liefde, zijn vertrouwen en het voorbijgaan aan jouw fouten. Onthoud dat altijd'.

Een verhaal dat allerlei elementen bevat: een metafoor voor de mens die nederigheid jegens God betracht, het beteugelen van het trotse ego, een oefening in dankbaarheid. Dingen die je nogal gemakkelijk zou vergeten in de race van alledag. Soms is het goed om juist op die dingen te concentreren, als tegengif voor alle waanzin.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden