'Slapeloosheid is een eindeloze brug'

"De nacht en het licht van de nacht zijn bijzonder, zachter, je kunt ermee spelen. Een straat in de nacht kun je er laten uitzien als een schilderij, vanwege een bijzondere kleurschakering, terwijl je er overdag niet naar zou omkijken. Daarom fotografeer ik graag 's nachts.

Maar dat ik 's nacht veel onderweg ben heeft te maken met mijn slaapproblemen. Die heb ik altijd gehad. Mijn moeder zei dat ik als klein kind al vaak 's avonds wakker werd, in mijn bed stond te springen en weer wilde gaan spelen. Dat is nu ook zo, als ik wakker word heb ik veel energie en het lijkt of ik mijn tijd verspil als ik in bed blijf. Dan ga ik wandelen, iets doen.

De foto's op de expositie in Amsterdam maakte ik 's nachts tijdens wandelingen in allerlei landen en steden: Palestina, Israël, Frankrijk, Noorwegen - waar ik vandaan kom, Londen - waar ik woon. Je loopt soms door straten waar overdag duizenden mensen zijn, 's nachts heerst er een bijna poëtische stilte, heel vredig. Je kunt naar de stilte luisteren en alleen zijn. Ik zie veel details, steentjes op de weg. Ik ben niet bang, nu ja, soms, als ik rondloop en ik hoor schoten, zoals toen ik in Hebron was, dan hoop ik wel dat ze schieten omdat ze iets te vieren hebben. Ik probeer mezelf uit te dagen door dit soort gevaarlijke oorden op te zoeken, ik kan het niet verdragen dat ik daar niet ben als er iets gebeurt. Maar er gebeurt meestal niets.

Soms kom ik thuis met foto's waarvan ik niet meer weet dat ik ze gemaakt heb. In mijn jeugd trok ik veel op met mensen die als junkie zijn geëindigd. Zij kunnen zich hele periodes uit hun leven niet meer herinneren. Zo voel ik me ook als ik drie, vier nachten ben doorgegaan. Ik heb fases gehad dat ik nogal paranoïde was door het slaapgebrek, 's nachts hard de radio aanzette maar dat de volgende dag niet meer wist, niet meer wist wie ik kon vertrouwen, ik was depressiever, eenzamer. Nu heb ik er meer controle over. Maar ook niet altijd.

De scheidslijnen tussen droom en realiteit raken vertroebeld door slapeloosheid. Ik onthoud geen dromen, maar ik maak vaak mee dat iemand iets zegt en dat ik dan niet meer weet of ik het gedroomd heb of dat het echt gebeurd is. Dat vind ik zo genant dat ik het niet durf te vragen. Dit project, waar ik nu tien jaar mee bezig ben, heeft mij erg geholpen. Ik fotografeerde vriendinnen en modellen die ook aan slapeloosheid lijden, we hebben er veel over gepraat, voor mij was het een soort therapie.

De expositie heet Bifröst. In de Noorse mythologie is dat een magische brug tussen de gewone en de godenwereld, maar een mens die op de brug stapt komt er niet meer af. Zo voelt de insomnia, als een eindeloze brug. Je zou heel graag willen slapen, net als iedereen, maar je komt maar niet aan die andere kant."

Espen Krukhaug (1978) is een Noorse fotograaf en installatiekunstenaar. Hij woont in Londen. Zijn foto's zijn tot en met 23 juni te zien bij galerie Eduard Planting in Amsterdam, zie www. eduardplanting.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden