Slachtpartijen in Mali: in het holst van de nacht vermoorden de Dogon de Fulani óf de Fulani de Dogon

Een militair inspecteert de verwoesting in Ogossagou waarbij eind maart 154 Fulani zijn vermoord door de Dogon-militie. Beeld AFP

In Mali staan twee traditioneel levende volken na een bloedbad op voet van oorlog. Het leger staat machteloos.

De Dogon zien het als een rechtstreekse oorlogsverklaring, de slachting tijdens het Pinksterweekeinde in Sobame Da, een dorp in het midden van Mali. Daders zouden de Fulani zijn, een herdersvolk in West-Afrika. Terwijl het Malinese leger onmachtig toekijkt, zijn de twee traditioneel levende volken slaags geraakt. 

Eind maart richtte de Dan Na Ambassagou-militie van de Dogon een bloedbad aan in Ogossagou, een Fulani-dorp bij de grens met Burkina Faso. Toen kwamen zeker 154 mensen om. De aanval in de nacht van afgelopen zondag op maandag lijkt hiervoor een vergelding.

Beeld Sander Soewargana

In de tussenliggende periode zijn er met grote regelmaat kleinere moordpartijen geweest, zoals die ook in Burkina Faso tussen deze bevolkingsgroepen plaatshebben. Dinsdag zijn in de vroege ochtend in Noord-Burkina Faso, tegen de grens met Mali, negentien mensen gedood bij een aanval in het dorp Arbinda.

Kapmessen en brandbommen

De moordpartijen hadden steeds eenzelfde patroon. In het holst van de nacht vielen gewapende mannen op motoren en in pick-uptrucks het dorp aan met geweren, kapmessen en brandbommen. Huizen werden in brand gestoken en vluchtende vrouwen, kinderen, mannen en ouderen afgeslacht.

Zeker een derde van de bijna driehonderd inwoners van Sobame Da is vermoord. Nog zeker negentien mensen zijn vermist en er zijn veel gewonden. Al werd de aanslag niet opgeëist, de Dan Na Ambassagou-militie houdt de Fulani verantwoordelijk. Zelf ontkent de militie betrokkenheid bij de massamoord op de Fulani in maart in Ogossagou.

Ibrahim Boubacar Keïta, de Malinese president, verbood toen de Dan Na Ambassagou-militie, maar dat haalde weinig uit. Ook reorganiseerde hij de legertop, die de slachting oogluikend zou hebben toegestaan. Duidelijk is wel dat de regering, overheid en leger weinig grip hebben op de ontwikkelingen buiten de grote steden, zoals de hoofdstad Bamako.

Strijd over grond

Het toenemende conflict kent veel oorzaken, maar de voornaamste is nabijheid. De Dogon, een animistisch volk, woont al sinds mensenheugenis in het gebied en bestaat uit jagers en boeren. De Fulani, moslim, is een herdersvolk dat met vee rondtrekt. Door droogte, bevolkingsgroei, landschaarste, en op de vlucht voor geweld komen de twee groepen veel vaker dan voorheen met elkaar in contact. Dat leidt tot strijd over grond, zonder dat het gezag bestaat om conflicten te beslechten.

Onder de Fulani wordt door jihadistische groepen gelieerd aan IS met toenemend succes geworven. Vooral de oproepen op sociale media van de radicaal-islamitische imam Amadou Koufa vinden onder jongeren gehoor, juist ook omdat de Malinese autoriteiten de Fulani nauwelijks beschermen. Zo worden de Fulani meer en meer geassocieerd met jihadisme, hetgeen een gewelddadige tegenreactie oproept. Koufa en de Islamic State of the Greater Sahara bieden bovendien bescherming aan de Fulani waar de Malinese overheid faalt.

Ook de VN-vredesmissie Minusma krijgt met 14.000 manschappen in Mali geen grip op de escalerende situatie. Sinds de komst van Minusma is zowel het jihadistische geweld als de strijd tussen bevolkingsgroepen in Mali fors toegenomen.

Lees ook:

Jihadistische opstand rukt op naar West-Afrika

Islamitische terreurgroepen gelieerd aan IS en Al-Qaida rukken op van de Westelijke Sahel naar West-Afrika. Burkina Faso, Ghana, Togo en Benin worden erdoor gedestabiliseerd.

‘De Nederlandse vredesmissie in Mali leidde tot meer jihad’

Die VN-vredesmissie in Mali, waar ook Nederlandse troepen aan hebben meegedaan, is faliekant mislukt. Het jihadisme is erdoor aan de winnende hand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden