Slachtoffers van Franco's regime mogen herbegraven worden

Het Mausoleum van FrancoBeeld ap

Een Spaanse rechtbank heeft gisteren voor de eerste keer toestemming gegeven om twee slachtoffers van generaal Franco's regime te herbegraven. Deze twee lagen in het door Franco gebouwde mausoleum, De Vallei der Gevangenen, net buiten Madrid.

Meer dan 30.000 slachtoffers van de Spaanse burgeroorlog zijn in deze Vallei begraven. Het Mausoleum is tussen 1941 en 1959 gebouwd door gevangenen, van wie velen door het werk zijn gestorven. Het is de rustplaats van de fascistische dictator Francisco Franco, die in 1975 overleed.

In 2015 diende María Purificación Lapeña een rechtszaak in om toestemming te verkrijgen voor een herbegraving van haar opa en haar oudoom. Zij waren lid van een anarchistische groep en werden door Franco's troepen geëxecuteerd. Hun lichamen eindigden in een massagraf in de buurt van Aragon, maar in 1959 werden hun overblijfselen verplaatst naar een massagraf in de Vallei der Gevangenen. Familieleden waren niet op de hoogte gesteld van deze verplaatsing.

María wilde niet dat haar opa en oudoom in het massagraf met Franco bleven liggen. Daarom vroeg zij toestemming om de overblijfselen op te graven voor een nieuwe, gepaste laatste rustplaats.

Moeite met afsluiten van verleden
Het Mausoleum is controversieel: het is het enige monument in Europa dat een fascistische leider herdenkt. Spanje heeft moeite om de periode van de Spaanse Burgeroorlog af te sluiten. Voor politiek rechts is de Vallei der Gevangenen een geliefd symbool van de tijd onder Franco en die mag volgens zijn aanhangers niet aangetast worden.

De Spaanse samenleving is verdeeld over het bestaan van het Mausoleum. Sommigen willen dat het Mausoleum een herdenkingsmonument wordt voor alle slachtoffers van de burgeroorlog, en dat gaat volgens hen niet zolang Franco er ligt begraven. De aanhangers van de generaal willen de overblijfselen van de generaal juist niet verplaatsen. Velen willen ook hun overleden familieleden die in de massagraven bij het Mausoleum liggen herbegraven. Dat maakt het lastig om een besluit te nemen over wat er moet gebeuren. In 2007 nam de Spaanse regering een wet aan die herbegraving toestond. De daaropvolgende rechtse regering vertraagde de uitvoering van de wet. Een speciale commissie leek in 2011 de herbegravingen te blokkeren. De overblijfselen uit de massagraven zouden volgens de commissie niet meer te identificeren zijn.

Maar een Spaanse rechtbank beslist nu dus anders, tot grote opluchting van de familie Lapeña en anderen. ''Het was jaren werk, van de ene rechtbank naar de andere. Gelukkig is er een deur geopend en komt er nu een einde aan'', aldus Miquel Angel Capapé, Maria's echtgenoot.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden