Slachtoffers pesten in jeugd blijven lang last houden op werkvloer en met relaties

De namen in dit verhaal zijn gefingeerd. Voor meer informatie over volgende pestweekenden (ook voor jongeren) tel.: (040) 285 59 83.

IMCO LANTING

Zodra het stootkussen verschijnt, weten de deelnemers wat hen te doen staat. Slaan moeten ze en wel zo hard mogelijk. Ellie (43) kan het niet. Haar handen raken het kussen wel maar een vuistslag kun je het niet noemen. Ook anderen hebben moeite kracht te zetten. Ellie kijkt bang en dan barst ze in huilen uit. Dorothea (32) en Margreet (23) slaan hun armen om haar heen en zeggen: “Toe maar, het is goed.”

“Angst voor agressie”, zegt Priscilla van Lierop, de organisatrice van het weekend, “ze zien in dat slaan een enorme bedreiging. Sommigen zien beelden van de pesters van vroeger en klappen dicht.” Overmorgen moeten de deelnemers een anderhalf centimeter dik houten plankje met de blote hand doorslaan.

Een voor een vertellen de vier mannen en tien vrouwen hun verhaal. In leeftijd variëren ze van 19 tot 43 jaar. Sommigen zitten weggedoken in een kussen, anderen kijken strak naar de grond. Af en toe loopt iemand snikkend de zaal uit. David (31): “Ik dacht altijd: niemand krijgt mij er meer onder. Nu is mij duidelijk dat ik het nooit heb gered.”

Ze werden jaren geleden uitgemaakt voor 'grindtegel' (acne), “Miss Piggy” (dik) of 'mietje' en vaak ging het schelden gepaard met schoppen en slaan. En vooral: het hield niet op. David (31): “Ik werd door iedereen tot outcast verklaard. Op een gegeven moment durfden mensen niet eens meer met mij te praten. Als reactie daarop isoleerde ik mezelf. Ik vertrouwde niemand meer.”

Joan, Priscilla's collega: “De meesten voelen hun eigen lichaam niet meer. Ze zijn afgestompt. Het gevoel zit ver weggestopt. Een extreme vorm van zelfbescherming. Opgebouwd in de periode dat ze gepest werden en daarna ontwikkeld. Vandaag is de eerste keer dat deze mensen hun gevoel mogen tonen. Ze kunnen elkaar vertrouwen omdat ze lotgenoten zijn. Niemand zal over ze heenlopen, ze uitlachen en ze in de rede vallen. Dat besef komt bij de meesten keihard aan. Omdat juist dat gevoel zo platgetrapt is door de kwelgeesten van vroeger. Onbezorgd kind-zijn was er voor deze mensen niet bij.”

In het onderzoek uit 1996 staat: “kinderen die gepest worden voelen de pijn uit de volwassen wereld op hun schouders rusten.” Nu ze werkelijk volwassen zijn dringen de schrijnende gevolgen van wat zich vroeger heeft afgespeeld zich op. De behoefte aan kaders blijkt immens groot. Reinier (29): “Ik leer mijn hele agenda uit m'n hoofd.” Door het ingebakken wantrouwen trappen ex-gepesten vaak hard van zich af, vooral wanneer iemand te dicht in de buurt komt. Slechts drie deelnemers hebben een verhouding. Jeanette (23): “Als ik dan toch een relatie krijg, dan het liefst met een klootzak.” Vooral op de werkvloer laten de deelnemers consequent over zich heenlopen. Communicatiestoornissen en frustraties blijken het gevolg.

Begeleidster Priscilla: “Als kameleons bewegen ze zich door het leven.” Dorothea: “Ik ben bijna altijd doodmoe. Het liefst lig ik de hele dag op bed.”

Wanneer de pesters ter sprake komen, ontstaat even een lacherige sfeer. Annemiek (28): “Ik kwam laatst een oude kwelgeest tegen. Werkend in een friettent. Toen dacht ik: ik hoop dat je dit tot je pensioen moet blijven doen.” Annemiek, serieus: “Het wraakgevoel richt zich ook op de leraren, die niet ingrepen toen ik midden in de klas gepakt werd. Ze konden me in mootjes hakken onder hun ogen. Ik kan ze beter niet tegenkomen.” Priscilla: “Het is belangrijk dat ex-gepesten beseffen dat zij niet schuldig zijn aan hun trauma. Laksheid of ontkenning van leraren is een belangrijke factor. De school had moeten ingrijpen.” In dat licht maakt het onderzoek van dr. T. Mooy uit Nijmegen ('Pesten in het onderwijs') niet gelukkig. In maar liefst tachtig procent van de pestgevallen wordt niet ingegrepen, zegt Mooy.

Het is de laatste bijeenkomst. Tijd voor de houten plankjes. Een voor een treden de deelnemers naar voren. Geen enkel plankje blijft heel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden