'Sla de commercie de concertzaal uit'

Het Bachjaar. Concerten, cd's, biografieën, balletten, toneelstukken, tentoonstellingen en curiosa - 250 jaar na zijn dood wordt de componist der componisten alom geëerd en geprezen. Aflevering 19 van een wekelijkse rubriek over alles wat met Bach te maken heeft: SP-fractievoorzitter Jan Marijnissen.

Het is moeilijk kiezen voor Jan Marijnissen, partijleider en fractievoorzitter van de Socialistische Partij. Monteverdi, Bach, Beethoven? Marijnissen: ,,Voor mij is Bach toch de grootste. Ik denk niet dat Monteverdi en Beethoven daar bezwaar tegen zouden maken.''

Jan Marijnissen is een aanhanger van de Rolling Stones, maar sinds zijn jeugd combineert hij die passie met die voor klassieke muziek. Op de middelbare school in Oss, eind jaren zestig, had hij een vriend die ook verslingerd was aan Beethoven. Om de beurt kochten ze een plaat. Marijnissen: ,,Een andere vriend van hem hield vooral van het slot van de negende symfonie. Ik viel meteen voor het adagio. Daar spraken we urenlang over. Het liefst op de dijk in een bushokje, en dan met onweer.''

Na Beethoven kreeg Bach de voorkeur. De 'Johannes Passion' zit momenteel in de cd-rom-la van zijn computer. ,,Na Pasen? Nou en? Die muziek is altijd mooi.'' De aria 'Erbarme dich' uit de 'Matthüus Passion' is al jaren een van zijn favoriete stukken. ,,Maar dan wel met het gedeelte dat daaraan voorafgaat, waarin Petrus Jezus verloochent. Dat stuk maakt je zo klein, want zijn wij allemaal niet zoals Petrus? 'Erbarme dich' is voor mij de metafoor van het menselijk tekort.''

Marijnissen heeft zijn kennismaking met muziek vaak aan toevalligheden te danken. Hij kreeg een stapel oude platen van een zwager, waar de Maria Vespers van Monteverdi in zaten. De televisie-uitzending van de begrafenis van mgr. Bekkers bracht hem in aanraking met Albinoni. Via vrienden en kennissen is hij inmiddels teruggegaan in de tijd tot Josquin Desprez. ,,Het is toch ongelooflijk dat muziek van vierhonderd jaar geleden je zo kan ontroeren. Deze muziek is ver verheven boven de waan van de dag.''

Door zich met dergelijke muziek bezig te houden, voelt Marijnissen zich niet vervreemden van zijn achterban van arbeiders. ,,Bach in Naarden is misschien elitekunst, maar ik ben ervan overtuigd dat heel veel gewone mensen van klassieke muziek kunnen houden. Het is een noodzakelijk tegenwicht tegen de 'verplatting', de 'verpulping', die nu aan de gang is. Moet je nagaan: in Oss, waar toch zo'n 60000 mensen wonen, is geen één klassieke-cd-winkel meer. De belangstelling voor kunst neemt steeds meer af. Dat is te betreuren.''

In zijn rol als politicus wil Marijnissen die tendens keren. ,,Ik heb mijn kennismaking met muziek te danken aan vrienden, bij wie ik componisten en hun muziek leerde kennen. Tegenwoordig is er steeds minder kans op dergelijke bijzondere ontmoetingen. Toch zijn die voor iedereen nodig om open te staan voor kunstvormen. Daarom wil de SP ontmoetingen regelen. De SP brengt de kunst naar je toe. Op 18 juni organiseren we daarom een hele dag, waarop allerlei verschillende muziekgroepen en andere kunstenaars optreden. Die vertellen dan over hun passie en verleiden hopelijk andere mensen om ervoor open te staan.''

Ondanks zijn liefde voor muziek is Marijnissen nog maar één keer bij een opera geweest en één keer bij een concert. De opera viel hem mee. ,,Het is allang geen blote-ruggen-publiek meer.'' Maar aan zijn ervaring in de Anton Philipszaal in Den Haag heeft hij slechte herinneringen overgehouden. ,,Iemand vroeg mij of ik van IBM was. Dan moest ik mij vervoegen in de Shellfoyer. Dat is toch vreselijk. Kaartjes voor de Mondriaan-tentoonstelling van een paar jaar geleden kon je afhalen bij de VSB. Door de commercie is de kunst haar onschuld kwijtgeraakt. Daar zou staatssecretaris Van der Ploeg van cultuur wat aan moeten doen. Hij moet de commercie de concertzaal uitslaan, zoals Christus de tollenaars uit de tempel smeet.''

Spektakel, de cultuurdag van de SP, vindt plaats op 18 juni, van 10.30 tot 20.00, in Archeon, Alphen aan den Rijn. Kaartjes te bestellen bij SP-afdelingen en bij het Landelijk Secretariaat: 010- 2435555.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden