'Skopje is van christenen én moslims'

Vlak voor de verkiezingen van morgen, was het grote orthodoxe millenniumkruis bij de Macedonische hoofdstad Skopje eindelijk klaar. De moslims in het land zijn woedend. ,,Macedonië is niet alleen van christenen''.

SKOPJE - Fel stralen de lampen van het reusachtige millenniumkruis over de Macedonische hoofdstad Skopje. Dit is een christelijk land, lijkt het uit te schreeuwen. Maar een flink deel van de inwoners van Macedonië is moslim. En dat deel is boos; om de plek waar het kruis staat en om de financiële bijdrage van de staat.

,,We zijn niet tegen de oprichting van kruisen als symbool van het christendom'', zegt Jakup Selemovski, een van de leiders van de Islamitische Gemeenschap in het land. Hij is een van de weinige etnisch Macedonische moslims. ,,Maar de boodschap van dit kruis, daar zijn we tegen. Die boodschap is heel eenvoudig: Skopje is niet voor moslims, Skopje is alleen voor orthodoxe christenen.'' Het 75 meter hoge kruis staat pontificaal op de berg Vodno aan de zuidkant van Skopje. De stad en de hele omgeving kunnen ervan genieten.

De Macedonisch-orthodoxe Metropoliet Gorazd, initiatiefnemer van het project, is zo trots als een pauw. Hij kreeg het idee, vertelt de vriendelijke, zwaar bebaarde Gorazd, bij een bezoek aan de Macedonische gemeenschap in Zwitserland, waar hij voor het eerst een groot kruis in de bergen zag. ,,Ik was er direct van onder de indruk'', zegt hij. ,,En er was ook een goed restaurant naast.''

Eigenlijk had het kolossale bouwsel al in het jaar 2000 af moeten zijn ,,om te vieren dat het christendom tweeduizend jaar geleden werd geboren en om ons te blijven herinneren dat Macedonië, waar de apostel Paulus heeft gepredikt, een bijbels land is.'' Maar in Macedonië is nooit iets op tijd af en dus werd het kruis pas eind augustus dit jaar ingewijd. Dat was slechts enkele weken voor de parlementsverkiezingen, die toch al met veel spanningen tussen de orthodoxe Macedonische meerderheid en de islamitische Albanese minderheid gepaard gaan. De fel nationalistische regeringspartij VMRO van premier Georgievski was bij de inwijding prominent aanwezig.

Wat Jakup Selemovski vooral steekt is dat de regering 1,2 miljoen euro heeft bijgedragen aan de bouw van het kruis. ,,Een groot deel daarvan is belastinggeld van moslims'', fulmineert hij. De afgelopen vier jaar heeft de regering volgens Selemovski wel vaker meer sympathie getoond voor de christenen dan voor de moslimgemeenschap. De minister van binnenlandse zaken beloonde zijn politiemensen bijvoorbeeld voor hun strijd tegen de Albanese 'terroristen' met medailles, rijkelijk voorzien van orthodoxe symboliek. ,,Daar wil hij mee zeggen: er is geen plaats voor moslims in de politiemacht'', aldus Selemovski. En voor de herbouw van de kerk van de heilige Kliment in Ohrid stelde de regering een miljoen beschikbaar, terwijl islamitische gelovigen zelf moeten opdraaien voor de kosten als hun moskeeën moeten worden hersteld, moppert hij. ,,Wij, islamitische leiders, hebben de situatie nu nog in de hand'', vervolgt Selemovski dreigend, ,,maar als niemand een einde maakt aan deze discriminatie, kan er een interreligieus conflict ontstaan. We bidden God dat dat niet gebeurt.''

Metropoliet Gorazd wuift de bezwaren tegen de overheidsfinanciering weg. ,,Dat was geen bijdrage van een politieke partij, maar van de regering, goedgekeurd door het parlement'', zegt hij. Bovendien zijn de moslims er ook niet vies van flinke bouwwerken op te richten, vervolgt de geestelijke, vaak groter en duurder dan de orthodoxe en vaak betaald met steun van de Arabische wereld. Bovendien, besluit hij, wie kan er nu bezwaar hebben tegen een kruis ,,als beschermer van Skopje''. ,,Het kruis symboliseert altijd iets positiefs, zoals vrede en tolerantie. Daarom is het zo groot, daarom is het verlicht. Alleen de vijand en de duivel keren hun gezicht af van het kruis.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden