Sjarons plan met een staat voor de Palestijnen

Wat is de Israëlische premier Sjaron van plan met dePalestijnen? Feit is dat Sjaron een hek laat bouwen. Dat kanuitgroeien tot grens tussen Israël en een toekomstigePalestijnse staat. Maar hoe groot wordt dat Palestina? 'Sjarongaat zijn oude plan uitvoeren.'

Was 2005 het begin van Israëls terugtrekking uit de gebiedendie het 38 jaar geleden bezette? Of gaat Ariël Sjaron na deverkiezingen in maart zijn oude plan uitvoeren en laat hij dePalestijnen slechts vijftig procent van de WestelijkeJordaanoever?

Formeel staat Israël nog altijd op het standpunt dat deafscheidingsbarrière die het rond de Westelijke Jordaanoeverbouwt, geen politieke betekenis heeft. Het hek en de muur,waarvan overigens pas een derde af is, zouden slechts bedoeldzijn om terroristen te weren. Het hek heeft dus niets met eengrens te maken.

Dat is ook de juridische basis op grond waarvan Israël alleaantijgingen over landjepik afwijst. Een deel van de barrièreloopt min of meer gelijk met de oude grens van 1967 tussenIsraël en de Jordaanoever (het Palestijnse gebied). Maar hieren daar wijkt het tracé behoorlijk af van die grenslijn - ennooit gaat dat ten koste van Israël.

Vandaar dat het opmerkelijk was dat juist de minister vanjustitie onlangs uitriep dat het hek natuurlijk politiekebetekenis heeft. De minister, Tsipi Livni, ging nog een stapjeverder toen ze weigerde antwoord te geven op de vraag of zebereid was tot een compromis over Jeruzalem.

Jeruzalem is in de Israëlische politiek altijd een heiligekoe geweest. Pleiten voor een verdeling van Jeruzalem - 'deeeuwige en heilige hoofdstad van het Joodse volk'- stond gelijkaan landverraad. Maar Livni wil die mogelijkheid kennelijk nietuitsluiten.

Tsipi Livni is een van de hoofdrolspelers in de nieuwe partijvan premier Sjaron. Ze geldt als integer - en alleen daarom alis zij een aanwinst voor de nieuwe partij die door Sjaronsrivalen wordt afgeschilderd als opvanghuis voor corruptepolitici. De partij telt een fors aantal lieden tegen wie eenpolitie-onderzoek dan wel rechtszaak loopt - inclusief Sjaronzelf en zijn zoon Omri.

Livni's woorden moeten dan ook serieus genomen worden dooreenieder die wil weten wat Sjaron van plan is. Wil hij zich, nade terugtrekking uit Gaza, nu ook terugtrekken uit de WestelijkeJordaanoever? Wil hij Israëls grenzen vastleggen? Was 2005 hetbegin van Israëls terugtrekking uit de gebieden die het 38 jaargeleden in de Zesdaagse Oorlog veroverde?

De aanhangers van deze 'Sjaron-is-wat-van-plan-theorie'hebben een sterk argument: waarom zou Sjaron anders uit de Likoedzijn getreden en gaat hij met een eigen partij de verkiezingenin? De reden is dat hij zijn beleid wil uitvoeren zonder teworden gehinderd door een Likoed die gekant is tegen elkcompromis.

In dit scenario is de premier een Israëlische De Gaulle.Zoals die Franse president ooit de Fransen uit Algerijeweghaalde, zo zal Sjaron Joodse nederzettingen ontruimen en degrenzen van Israël vastleggen.

Dat zal min of meer volgens het tracé van deafscheidingsbarrière gebeuren. Zo komt er een Palestijnse staatnaast Israël in de Gazastrook en op zo'n negentig procent vande Westelijke Jordaanoever.

,,Sjaron is geen De Gaulle“, werpt Oeri Avneri tegen. Deleider van het linkse Vredesblok is haast elke vrijdag in Bilin,een Palestijns dorpje waar Israëliërs, Palestijnen enactivisten elkaar hebben gevonden in hun strijd tegen de aanlegvan het hek dwars door de Palestijnse landerijen. Bilin staatsymbool voor de strijd tegen het hek.

Avneri: ,,De afscheidingsbarrière is inderdaad een politiekegrens, maar dan wel in zijn geheel, volgens het originele plan.“In dat plan houdt Israël ook de Jordaanvallei in het oosten vande Westoever, aan de grens met Jordanië. Voor een Palestijnsestaat blijft zo een 50 tot 58 procent van de Westoever over - enniet de negentig procent waar iedereen het over heeft.

Avneri: ,,We zijn dan in feite terug bij de kaart waar Sjaronal in de jaren tachtig mee rondliep: Palestijnse enclaves enIsraëlische controle over een groot deel van de WestelijkeJordaanoever. Als er al nederzettingen ontruimd gaan worden, danalleen die nederzettingen die buiten het oorspronkelijkeSjaron-plan vallen.“

Volgens Avneri heeft Sjaron geen enkele politieke metamorfoseondergaan. ,,Sjaron vindt nog steeds dat wij het land nodighebben en dat de Arabieren weg moeten.“

Een naaste adviseur van Sjaron, Kalman Gayer, opperde in hetAmerikaanse blad Newsweek de synthese tussen de tegengesteldediagnoses van Sjarons plannen. Sjaron, aldus Gayer, zou bereidzijn tot een akkoord waarbij er een Palestijnenstaat komt in deGazastrook en op negentig procent van de Westoever en waarbijJeruzalem wordt verdeeld volgens een etnische sleutel. Vervolgenskomt er een levensgroot maar.

Want, zo vervolgt Gayer, Sjaron is wel bereid tot eencompromis, maar hij gelooft niet dat de Palestijnen bereid zijneen dergelijk akkoord te aanvaarden. Zij zullen niet willenafzien van hun eis dat alle Palestijnse vluchtelingen naar hunhuizen in Israël mogen terugkeren. En dus, zegt Gayer, wilSjaron nu 'de contouren van een akkoord' vastleggen door hetstichten van een Palestijnse staat op de helft van de Westoever.

,,Zie je wel“, zegt rechts, ,,Sjaron is bereid denederzettingen op te geven en Jeruzalem te verdelen.“ ,,Zie jewel“, zegt Avneri, ,,Sjaron gaat gewoon zijn oude planuitvoeren.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden