Sjaron is een Napoleon, geen man van vrede

Voor veel mensen geldt Ariël Sjaron als de militaire held die een man van de vrede werd. Maar het was maar een vernisje. Sjaron bleef aanhanger van een simplistisch nationalisme en had een eigen blauwdruk voor Israëls toekomst.

Nooit heeft Sjaron er aan getwijfeld dat hij de man was die Israël zou redden. En dat hij daarvoor alle macht nodig had. Door dit geloof vielen zijn belang en het nationale belang vanzelf samen. Wie hem in zijn machtsstreven hinderde zondigde tegen de staat. En wie hem hielp, verrichtte een daad van vaderlandsliefde.

Hij werd herhaaldelijk beschuldigd dat hij miljoenen aan smeergeld accepteerde. Op de dag van zijn hersenbloeding had de politie hem ervan beticht dat hij drie miljoen dollar van een casino-bezitter had ontvangen. (Leidde dat tot de fatale verhoging van zijn bloeddruk?) Maar die miljonairs hoefden niets terug. Zij meenden dat zij door hem te steunen de staat Israël steunden. Bestaat er een heiliger plicht dan Israëls Napoleon een vast inkomen te verschaffen, zodat hij alle energie vrij heeft voor zijn historische taak?

Geen tegenslag die Sjaron van zijn hoge doel afbracht. En dat doel lag nu voor het grijpen. Op 4 januari was hij er zeker van dat hij drie maanden later de enige leider van Israël zou zijn. Niets leek hem te stoppen, tot hij door zijn eigen lichaam werd verraden.

Nu er geen laatste wil is, maakt iedereen zijn eigen Sjaron. Wie hem ooit vervloekte als de slager van Sabra en Sjatila en als de plunderaar van de Palestijnse gebieden, bewondert hem nu als de 'man van de vrede', die de Gaza-strook heeft ontruimd. Ook buitenlandse leiders kronen hem als 'de vechtersbaas die een held van de vrede' werd. Maar die analyses passen niet bij de echte Sjaron. Ze komen voort uit onwetendheid, illusies en zelfmisleiding.

Sjaron is zijn geheime blauwdruk zijn leven lang trouw gebleven: een simplistisch 19de-eeuws nationalisme dat zegt: ons volk steekt boven alle andere uit, andere mensen zijn minderwaardig. Onze rechten zijn heilig, ethiek heb je binnen een natie, niet tussen volken.

Omdat de hele wereld tegen hen was moest de Joodse staat puur Joods en zo groot mogelijk zijn. De etnische schoonmaak die Ben Goerion begon met de verjaging in 1948 van de helft van de Palestijnen moest worden voltooid. Zo leidde Sjaron het geheime commando Unit 101 dat buiten Israëls grenzen moorden pleegde om te voorkomen dat vluchtelingen terug zouden keren naar hun dorpen.

Toch kreeg Sjaron al vroeg door dat een nieuwe etnische schoonmaak in de nabije toekomst onmogelijk was. Volgens hem moest Israël alle land tussen de Jordaan en de Middellandse Zee zonder dichte Palestijnse bevolking annexeren.

Al decennia lang liet hij trots een landkaart aan plaatselijke en buitenlandse persoonlijkheden zien. Volgens deze kaart annexeert Israël de stukken langs de grens van voor 1957 en het Jordaandal. Ook werden verbindingsstroken tussen de groene lijn en de Jordaan geannexeerd. In deze gebieden stichtte Sjaron de laatste dertig jaar in al zijn ministersfuncties en als premier een dicht net van nederzettingen. En dat gaat door tot nu toe.

De dichtbevolkte Palestijnse gebieden wilde Sjaron overgeven aan een Palestijnse regering en de nederzettingen die daar per ongeluk waren ontstaan zou hij ontmantelen. Zo zouden er acht of negen Palestijnse enclaves ontstaan zonder onderlinge verbinding en elk omringd door kolonisten en het leger. Wie dat wilde mocht dat gerust 'een Palestijnse staat' noemen. Gaza is een van deze enclaves; het is de eerste stap bij het verwerkelijken van de kaart. Dit dicht bevolkte stukje land met een en een kwart miljoen inwoners wordt omsingeld door Israëlische marine en leger. Het leven van de inwoners hangt geheel van Israël af, dat alle in- en uitgangen en de water- en stroomtoevoer beheert. Dat leek Sjaron ook wel wat voor Hebron, Ramallah, Nabloes, Jenin en in andere streken.

Sjaron dacht niet aan een vrede tussen naties in vrijheid, welzijn en wederzijds respect. Hij wist wel dat er geen Palestijnse leider zou zijn die het ooit eens kon zijn met deze kaart. Daarom wilde hij geen onderhandelingen met de Palestijnen. Zijn slagzin was: 'wij hebben geen gesprekspartner'. Hij volvoerde zijn plan eenzijdig, zonder dialoog, zonder oog voor de behoeften en verlangens van de Palestijnen en uiteraard zonder hun toestemming.

De vrede waar Sjaron naar streefde was die met de VS. Voor hem ging het niet zonder Amerikaanse instemming. Uiteraard konden de VS niet zijn hele plan aanvaarden. Daarom presenteerde hij het stukje bij beetje. Sjaron wilde het plan uitvoeren voordat Bush zou verdwijnen. Daarom had hij haast. Hij moest nu absolute macht krijgen. Maar de beroerte kwam er tussen.

Dat er zoveel brave linkse mensen de erfenis van Sjaron omhelzen betekent niet dat zij zijn plan begrijpen. Zij willen vrede. Zij verlangen naar een sterke leider, die het conflict kan beëindigen.

De besluitvaardigheid waarmee Sjaron de kolonisten uit Gush Katif verwijderde vervult deze mensen met enthousiasme. Zij verwachten dat de 'man van de vrede' dat ook zal doen met de kolonisten op de Westoever. Zich aan dit vredesverlangen aan te passen viel Sjaron gemakkelijk. Zijn plan werd niet anders, alleen kreeg het een ander vernisje. Van nu af zou hij de 'man van de vrede' zijn. Daar ging het hem weliswaar niet om, maar, zoals Sjaron zelf zou hebben gezegd, de bedoelingen doen er niet toe, het gaat om de resultaten op de grond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden