Sjaron en Arafat nimmer partner

'Bestand Nu' eiste de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Colin Powell afgelopen maandag. Hij besloot -opnieuw- een gezant naar het Midden-Oosten te sturen. Generaal b.d. Anthony Zinni blijft net zo lang in de regio tot er witte rook opstijgt. Zowel Ariël Sjaron als Jasser Arafat heeft het Amerikaanse initiatief verwelkomd. Maar alles wijst erop dat de Israëlische premier en de Palestijnse leider elkaar allang hebben afgeschreven -of, waarschijnlijker, zelfs nooit hebben aanvaard- als vredespartner.

TEL AVIV - De Israëlische premier Sjaron maakt er geen geheim van dat hij in de Palestijnse leider Jasser Arafat een kloon van Bin Laden ziet (of omgekeerd). ,,Israël'', zo hield hij zondag nog een EU-delegatie voor, ,,is het afgelopen jaar geconfronteerd met een brute terreurcampagne. Voorzitter Arafat is de bron van dit terrorisme, hij leidt deze terreurcoalitie in samenwerking met Hamas, Islamitische Djihad, Hezbollah, Fatah, Tanziem en Commando 17.''

In Sjarons visie is Arafat geen gesprekspartner, nu niet, nooit niet. Als de Israëlische premier het al heeft over een Palestijnse staat, dan is dat op termijn -de lange termijn. In een vredesproces nu, gelooft Sjaron niet. Op zijn best stelt hij een 'regeling' voor, waarbij hij van de Palestijnen eist de strijd te staken, waarna Israël de bezetting hier en daar wat verlicht, zodat met name het dagelijks leven van de Palestijnen dragelijker wordt.

Zijn minister van buitenlandse zaken, Sjimon Peres, hangt de omgekeerde stelling aan. Hij beschouwt Arafat niet alleen als de gekozen vertegenwoordiger van het Palestijnse volk, maar ook als de enige die genoeg aanzien en gezag geniet om namens de Palestijnen een akkoord te sluiten.

Keer op keer waarschuwt Peres tegen iedere gedachte het regime van Arafat ten val te brengen. Zijn schrikbeeld is dat het vacuüm dat dan ontstaat, opgevuld wordt door radicale fundamentalistische bewegingen die slechts uit zijn op de totale vernietiging van Israël.

Maar voor de meeste Israëliërs is Peres een soort laatste der Mohikanen. De overgrote meerderheid gelooft niet meer in een oplossing. In alle opiniepeilingen is het oude vijandbeeld terug, met Arafat in de hoofdrol als de onbetrouwbare terroristenleider. En zelfs Peres lijkt de laatste tijd te twijfelen of Arafat bereid is de prijs te betalen die Israël (ook Peres) eist: een intomen van de terreur.

,,Arafat'', aldus de Israëlische minister, ,,moet kiezen of hij, of de radicale groeperingen het beleid bepalen. Arafat moet besluiten of hij een gevangene is van de Hamas en de Djihad of dat zij onder zijn gezag vallen.''

Het gissen naar wat er te gebeuren staat als Jasser Arafat van het toneel 'verdwijnt' -zoals dat eufemistisch heet- is een populair gezelschapsspelletje onder politici, academici en legerkringen. Ook politieke tegenstanders van Sjaron opperen steeds luider dat het vacuüm niet per se zal worden opgevuld door radicalere groeperingen.

Zo voorspelde de Israëlische Midden-Oostendeskundige Guy Bechor onlangs in zijn column in de krant Jediot Achronot dat de nieuwe Palestijnse leiders hoogstwaarschijnlijk uit de rangen van de huidige commandanten van de intifada zullen komen.

Juist zij, lieden die stuk voor stuk tot de Fatahorganisatie van Arafat behoren, hebben volgens Bechor met elkaar gemeen dat ze opgegroeid zijn met de Israëlische bezetting, Israël als feit accepteren, en zich niet overgeven aan allerlei islamitische en pan-arabische fantasieën.

,,Nu nog leiden zij de militaire strijd tegen Israël'', aldus Bechor, ,,maar de intifada is hun ladder naar de top als Arafats biologische uur heeft geslagen. Bechor, een onafhankelijk denker, waarschuwt tegen een gewelddadig verjagen van Arafat, 'het nationale Palestijnse symbool', omdat dit de atmosfeer tussen beide volkeren voor de komende generatie zal vergiftigen.''

Zijn advies: geduld, tot de biologie zijn werk doet. ,,Dan zal na een paar jaar blijken dat er een alternatief bestaat voor Arafat, een alternatief dat zelfs over een grotere realiteitszin beschikt.''

De Palestijnen doen de hele discussie af als een typisch intern Israëlisch debat, zoals de Israëliërs ook altijd de vredesonderhandelingen alleen maar met zich zelf voeren.

Een Israëlische journalist vroeg onlangs de Palestijnse chef van de veiligheidsdienst in Gaza, Mohammed Dahlan, naar het scenario 'wat als Arafat er niet meer is'.

Dahlan, door vele Israëliërs al bestempeld als mogelijke troonpretendent, antwoordde: ,,Elke dag hoor ik die onzin van jullie. Arafat is er en Arafat blijft.''

Tanziemleider Marwan Bargoeti voegt daar zijn eigen scenario aan toe: ,,Wij zullen met onze intifada Sjaron ten val brengen''.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden