Sint leeft!

De Sinterklaasintocht A.D. 2014 bracht ik veilig door in Frankrijk, een land weliswaar bij ons in de buurt maar soms mijlen ver weg. Ook de Fransen hebben hun zorgen, racisten, enge clowns, een presidentiële flapdrol, maar Sinterklaas kennen ze niet. Misschien is dat in deze dagen wel een zegen, want wie Sinterklaas niet kent, kent ook Zwarte Piet niet en dus ook niet de Zwarte-Piet-discussie, een van de meest merkwaardige en opzienbarende vaderlandse debatten van de eenentwintigste eeuw. De goedheiligman zelf probeerde het tijdens zijn intocht, te Gouda, in een zwakke poging de regie te houden, af te doen met een feelgood-boodschap aan het volk. Ik noteerde uit zijn mond: "Over de Pieten hoeven de mensen zich geen zorgen te maken, er is een beetje gedoe geweest maar het komt allemaal wel goed". Zo lust ik er nog wel een paar. Het komt helemaal niet zomaar goed. Dat de Sint een conflictmijdend, ietwat wereldvreemd type is snap je, maar laten wij ons daardoor alsjeblieft niet in slaap wiegen. Het probleem is dat Zwarte Piet, altijd al veel leuker en pittiger dan die schaapachtige kindervriend, de nationale figuur is geworden. Tijdens bijvoorbeeld carnavalsoptochten of zelfs op Koningsdag zie je ook allemaal potentieel kwetsende schertsfiguren langskomen, maar niemand die zich erover opwindt of er iets vervelends in ziet. Maar een zwartgeschminkte blanke in een zeventiende-eeuws apenpakje zorgt opeens voor oproer en extremisme, van idioten die wettelijk willen vastleggen dat Zwarte Piet in iedere stad of negorij zwart moet zijn op straffe van (ja, op straffe van wat eigenlijk?) tot lieden die er een collectief kwaad in zien, een oerzonde van het voorgeslacht, hardnekkig voortgezet tot in onze tijd. Er zijn er ook die de aanleiding voor het gekrakeel de moeite niet waard vinden, een kinderfeest! Maar dat was de aanleiding voor het Palingoproer ook niet: de politie kwam toevallig net kijken toen Jordanezen met het verboden palingtrekken bezig waren. Of neem de Damrellen uit 1970, ontstaan omdat de Amsterdamse burgemeester het damslapen verbood. De kleur van Zwarte Piet kan daar gerust bij. Wat zal de toekomst brengen? Tot nu toe vielen de kleurnuanceringen mij mee, de kaas en stroopwafelpieten, mottige types als je het mij vraagt, leken totaal ten onder te gaan in een juist aangezwollen menigte Zwarte Pieten. Ook de heuse clown die de gemeente Gouda had laten opdraven om de schijn van racisme te relativeren, veranderde het beeld niet echt. Geen wonder, veranderingen hebben tijd nodig; het duurde eeuwen voor Wodans ros Sleipnir in Sinterklaas' Amerigo veranderde, en ook weer een hele tijd voor Santa Claus in Amerika uit onze Sinterklaas ontstond. Boeman Zwarte Piet deed er generaties over om zijn roe en mee-naar-Spanje-zak af te leggen. En wie toch iets positiefs uit het volgens premier Rutte 'trieste' gebekvecht wil meenemen: een paar jaar geleden leek het Sinterklaasfeest overvleugeld te worden door dat van zijn bolle tegenvoeter Santa Claus, het Kerstfeest. Daar lijkt nu in het geheel geen sprake meer van. Sint leeft!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden